II BP 2/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II BP 2/06

POSTANOWIENIE

Dnia 3 sierpnia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Beata Gudowska

SSN Andrzej Wróbel

w sprawie z powództwa J. K.

przeciwko M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L.

o przywrócenie do pracy

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 3 sierpnia 2006 r.,

skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powódki

od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L.

z dnia 4 listopada 2004 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 4 listopada 2004 r., Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację powódki J. K. od wyroku Sądu

Rejonowego-Sądu Pracy, oddalającego jej powództwo o przywrócenie do pracy w

sprawie przeciwko „M.” Spółce z o.o., podzielając ustalenia poczynione przez Sąd

pierwszej instancji, według których rozwiązanie z powódką umowy o pracę w trybie

natychmiastowym

z

winy

pracownika,

było

uzasadnione,

wobec

nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy w dniach 16, 18 i 19 grudnia 2003 r. W

ocenie Sądu nieusprawiedliwiona nieobecność powódki w pracy stanowiła ciężkie

naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, uzasadniające rozwiązanie

umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p.

Powódka nie skorzystała z możliwości zaskarżenia tego wyroku kasacją, zaś

jej skarga o wznowienie postępowania, została odrzucona (postanowienie Sądu

Okręgowego- Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 lipca 2005 r. oraz z

dnia 4 października 2005 r.).

W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku z

dnia 4 listopada 2004 r., powódka powołała się na wyrok Sądu Okręgowego- Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 grudnia 2004 r., którym oddalono

apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Sądu Rejonowego w L.,

zmieniającego – na skutek odwołania powódki -decyzję organu rentowego i

przyznającego J. K. prawo do świadczenia rehabilitacyjnego od dnia 4 listopada

2003 r. na okres 360 dni. Zdaniem skarżącej wobec treści wyroku, nie można

przyjąć, że nieobecność powódki w pracy w dniach 16, 18 i 19 grudnia 2003 r.,

będąca podstawą rozwiązania z nią umowy o pracę w trybie natychmiastowym,

była nieusprawiedliwiona. Tym samym wyrok z dnia 4 listopada 2004 r. objęty

skargą jest niezgodny z prawem i jako taki winien być wyeliminowany z obrotu

prawnego. W podstawie skargi powódka podniosła naruszenie prawa materialnego

– art. 52 § 1 pkt 1 k.p., wskazując, że wyrok spowodował szkodę „dwojakiego

rodzaju, mającą charakter materialny i niematerialny”. Szkoda materialna to

nieuzyskanie odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę

w trybie natychmiastowym w kwocie 14 845,73 zł. oraz odprawy emerytalnej w

kwocie 17 320,03 zł. Szkoda niematerialna zaś to niezgodne z prawem przyjęcie,

że

dopuściła

się

ona

ciężkiego

naruszenia

podstawowych

obowiązków

pracowniczych.

Jednocześnie powódka wskazała, że nie wnosiła kasacji od tego wyroku, bowiem

po wykorzystaniu świadczenia rehabilitacyjnego, uzyskała prawo do emerytury, nie

mniej jednak w sprawie występuje wyjątkowy przypadek określony w art.. 424 1 § 2

k.p.c., „albowiem niezgodność z prawem orzeczenia z dnia 04 listopada 2004 r.

wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego”.

Postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r. skarga została

przyjęta do rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej

instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie

została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze

przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Przepis ten

wyraża zasadę, że przesłanką dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności

z

prawem

prawomocnego

orzeczenia

jest

wykorzystanie

przez

stronę

przysługujących jej środków prawnych. Wyjątek od wskazanej zasady przewiduje

art. 4241 § 2 k.p.c., który w sytuacji gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej

środków prawnych, dopuszczalność skargi uzależnia od kumulatywnego spełnienia

dwóch

przesłanek:

istnienia

wyjątkowego

wypadku

oraz

występowania

niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia

podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw

człowieka i obywatela. W przedmiotowej sprawie wyjątkowy wypadek, o którym

mowa w art. 4241 § 2 k.p.c., nie występuje.

Poddając

analizie

okoliczności

nieskorzystania

przez

powódkę

z

przysługującego jej środka zaskarżenia w postaci kasacji, stwierdzić trzeba, że był

to jej świadomy wybór, podyktowany przeświadczeniem, że kasacja nie zostanie

uwzględniona. Nieskorzystanie przez powódkę z przysługującego jej prawa do

wniesienia kasacji od orzeczenia Sądu drugiej instancji nie nastąpiło zatem w

okolicznościach, które można by zakwalifikować jako wyjątkowy wypadek w

rozumieniu art. 4241 § 2 k.p.c.

W orzecznictwie przyjmuje się, że jako „wyjątkowe wypadki”, pozwalające na

złożenie skargi od orzeczenia sądu pierwszej instancji, można wskazać ciężką

chorobę strony, uniemożliwiającą wniesienie środka odwoławczego, katastrofę czy

klęskę żywiołową ewentualnie uzyskanie od pracownika sądu błędnej informacji co

do sposobu i terminu zaskarżenia (tak w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 2

lutego 2006 r., III CNP 4/06, OSNC 2006/6/113).

Również charakter zarzucanego w skardze naruszenia, które miało

doprowadzić do niezgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia, nie przemawia

za uznaniem go za wyjątkowe.

Fakt, że po wydaniu wyroku objętego skargą (4 listopada 2004 r.), powódka

uzyskała prawo do świadczenia rehabilitacyjnego (wyrok z dnia 9 grudnia 2004 r.),

nie oznacza, że ustalenia faktyczne, stanowiące podstawę przypisania jej ciężkiego

naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, mogą być traktowane jako

„wypadek wyjątkowy”, uzasadniający złożenie skargi od orzeczenia sądu drugiej

instancji. Warto zwrócić uwagę, że ocena niezgodności z prawem orzeczenia musi

dotyczyć nie tylko treści orzeczenia – rozstrzygnięcia, ale również okoliczności i

uwarunkowań towarzyszących jego wydaniu, w tym w szczególności ustaleń

faktycznych, które w sprawie zostały poczynione. W świetle tych ustaleń powódka

była nieobecna w pracy bez podania przyczyny nieobecności w dniach 16, 18 i 19

grudnia 2003 r., co zostało ocenione jako ciężkie naruszenie podstawowych

obowiązków pracowniczych.

Z tych względów, uznając że w sprawie nie zachodzi wyjątkowy wypadek

określony w art. 4241 § 2 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu na podstawie art.

4248 § 2 k.p.c.