II BP 16/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II BP 16/10

POSTANOWIENIE

Dnia 10 listopada 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Korzeniowski

w sprawie z powództwa A. K.

przeciwko Zespołowi Ekonomiczno-Administracyjnemu Oświaty w Ł.

o odszkodowanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 listopada 2010 r.,

skargi powódki o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O.

z dnia 14 sierpnia 2008 r.,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2. radcy prawnemu A. R. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu

Okręgowego kwotę 120 zł (sto dwadzieścia), podwyższoną o

stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego

rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług,

tytułem

zwrotu

kosztów

nieopłaconej

pomocy

prawnej

udzielonej z urzędu.

Uzasadnienie

Postanowieniem z 23 lutego 2010 r. Sąd Najwyższy (II BP 24/09) odrzucił na

podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. poprzednią skargę powódki A. K. o stwierdzenie

niezgodności z prawem wyroku Sądu Okręgowego w O. z 14 sierpnia 2008 r. (V Pa

…/08) wobec niespełnienia wymagań z art. 424 5 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c. Poprzednia

skarga nie została skutecznie wniesiona, zatem przepis art. 424 3 k.p.c. nie stanowi

przeszkody do wniesienia drugiej - obecnie rozważanej skargi z 28 lipca 2010 r. o

stwierdzenie niezgodności z prawem wskazanego wyroku.

Według ustaleń w sprawie objętej skargą powódka była zatrudniania przez

Zespół Ekonomiczno-Administracyjny Oświaty w Ł. jako inspektor, później jako

starszy specjalista d/s kadrowych a ostatnio jako główny specjalista. 31 grudnia

2007 r. otrzymała wypowiedzenie zmieniające stanowisko głównego specjalisty na

stanowisko specjalisty z zakresem obowiązków określonym w załączniku oraz co

do wynagrodzenia z proponowanym w XIV kategorii zaszeregowania (240 pkt). Za

przyczynę wskazano zmianę organizacji jednostki i niezgodne z rozporządzeniem

Rady Ministrów z 2 sierpnia 2005 r. powierzenie stanowiska głównego specjalisty.

Sąd Rejonowy w N. wyrokiem z 20 maja 2008 r. oddalił roszczenie o przywrócenie

do pracy i zasądził skarżącej 7.292,88 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z

prawem wypowiedzenie warunków pracy. Sąd Okręgowy w O. uwzględnił apelację

pozwanego i wyrokiem z 14 sierpnia 2008 r. zmienił orzeczenie o odszkodowaniu i

powództwo oddalił. W uzasadnieniu stwierdził, że propozycja nowych warunków

płacy w wypowiedzeniu zmieniającym nie została sformułowana w sposób

niejednoznaczny.

Przepisy

o

wypowiedzeniu

zmieniającym

nie

zawierają

kategorycznego nakazu aby wysokość proponowanego wynagrodzenia została

wyrażona

w

formie

kwotowej.

Obowiązkiem

pracodawcy

jest

jedynie

zaproponowanie na piśmie nowych warunków pracy i płacy. Warunek ten został

spełniony poprzez podanie kategorii zaszeregowania i ilości punktów oraz

wskazanie na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 2 sierpnia 2005 r. Do

obowiązków powódki należało m.in. ustalanie wysokości wynagrodzenia na

poszczególnych stanowiskach, a zatem należało przyjąć, iż znała zasady naliczania

wynagrodzenia. Nie zostały też naruszone przepisy dotyczące samej zmiany

stanowiska.

W podstawach skargi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez

błędną wykładnię:

1. art. 42 § 1 k.p. polegającą na przyjęciu, iż wypowiedzenie warunków pracy i

płacy zostało dokonane należycie, nadto, że wypowiedzenie zmieniające było

sformułowane w sposób jednoznaczny i prawidłowy, ponieważ nowe warunki pracy

i płacy zaproponowane powódce na piśmie poprzez wskazanie kategorii

zaszeregowania i ilości punktów oraz na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z

2 sierpnia 2005 r. jest prawidłowe, gdyż żaden z przepisów prawa nie zawiera

kategorycznego nakazu aby wysokość proponowanego wynagrodzenia została

wyrażona w formie kwotowej, kiedy w rzeczywistości jest inaczej;

2. art. 45 § 1 k.p. poprzez przyjęcie, iż wypowiedzenie zmieniające było

sformułowane w sposób jednoznaczny i prawidłowy, gdyż nowe warunki pracy i

płacy zostały zaproponowane powódce na piśmie, poprzez wskazanie kategorii

zaszeregowania

i

ilości

punktów

oraz

poprzez

wskazanie

na

przepisy

rozporządzenia Rady Ministrów z 2 sierpnia 2005 r., a przyczyna wypowiedzenia

zmieniającego jest prawdziwa, zrozumiała i jasna dla powódki - kiedy w

rzeczywistości jest inaczej.

Wyrok objęty skargą jest niezgodny:

1. z art. 300 k.p. w związku z art. 3581 § 1 k.c. i z art. 29 § 1 pkt 3 k.p., gdyż

wynagrodzenie za pracę jest wierzytelnością pracownika i od momentu jej

powstania jest to suma pieniężna, zapłata wynagrodzenia za pracę jest

dokonywana poprzez zapłatę sumy nominalnej, więc wynagrodzenie za pracę

powinno być w wypowiedzeniu zmieniającym wskazane kwotowo; wypowiedzenie

zmieniające jest nową umową o pracę, w sytuacji, gdy pracownik nie złoży

oświadczenia o odmowie przyjęcia nowych warunków pracy i płacy (tak jak w

przedmiotowej sprawie), a wynagrodzenie za pracę w umowie o pracę powinno być

wyrażone kwotowo ze wskazaniem składników wynagrodzenia;

2. art. 42 § 1 k.p. w związku z art. 30 § 4 k.p. poprzez wadliwe wskazanie

przyczyny wypowiedzenia powódce warunków pracy i płacy;

3. art. 3 ust. 3 pkt 1 ustawy z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych

poprzez uznanie, iż powódka powinna mieć wykształcenie wyższe na zajmowanym

przez nią stanowisku pracy, kiedy jest inaczej.

Wydanie wyroku z 14 sierpnia 2008 r. przez Sąd Okręgowy wyrządziło

powódce szkodę poprzez utratę prawa do słusznego odszkodowania za niezgodne

z prawem wypowiedzenie jej warunków pracy i płacy w kwocie 7.292,88 zł.

Powódka wniosła o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu

Okręgowego w O. z 14 sierpnia 2008 r. i zasądzenie kosztów, w tym na rzecz

pełnomocnika tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - według

norm.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W trybie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia nie rozpoznaje się ponownie merytorycznie sprawy, gdyż to było

przedmiotem sporu pomiędzy stronami sprawy głównej, lecz ocenia, czy objęte

skargą orzeczenie jest niezgodne z przepisami, których naruszenie zarzuca

skarżąca w podstawach skargi (art. 42410 k.p.c. w związku z art. 4245 § 1 pkt 2

k.p.c.).

Skarga jest oczywiście bezzasadna i dlatego odmówiono przyjęcia jej do

rozpoznania.

Podlegałaby rozpoznaniu tylko w granicach zarzutów jej podstaw (art. 39813

§ 1 k.p.c. w związku z art. 42410 k.p.c.), przy związaniu ustaleniami faktycznymi

stanowiącymi podstawę wyroku objętego skargą (art. 398 13 § 2 k.p.c. w związku z

art. 42412 k.p.c.).

Zarzuty podstaw skargi (wyżej in extenso 1 i 2) nie dotyczą zasadności

wypowiedzenia umowy o pracę w rozumieniu art. 45 § 1 k.p. w związku z art. 42 § 1

k.p., lecz tylko tej części niezgodności z prawem wypowiedzenia które prawodawca

(odrębnie od wypowiedzenia nieuzasadnionego) ujmuje jako wypowiedzenie

naruszające „przepisy o wypowiadaniu umów o pracę”. W tym też tkwi zasadnicza

słabość skargi, gdyż jej podstawy nie wskazują na naruszenie żadnego z przepisów

o wypowiadaniu umów o pracę. Oczywiście, że z kontekstu oraz z treści zarzutów

podstaw skargi wynika, że chodzi o naruszenie w przepisu art. 30 § 4 k.p. Jednakże

nie został on wskazany w podstawie skargi (art. 4245 § 1 pkt 2 k.p.c.). Natomiast

wymienienie tego przepisu wśród przepisów z którymi zaskarżone orzeczenie jest

niezgodne nie przenosi się na podstawy skargi, gdyż wymóg wskazania przepisów

z art. 4245 § 1 pkt 3 k.p.c. pełni odrębną funkcję i nie jest tożsamy z podstawami

skargi (odrębność regulacji w art. 4245 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c.). Odnosi się to również do

pozostałych przepisów wskazanych w ramach wymagań z art. 4245 § 1 pkt 3 k.p.c.

Oznaczałoby to, że żądanej kontroli w obecnej skardze nie mogłoby

podlegać

całe

zaskarżone

orzeczenie

stwierdzające,

że

wypowiedzenie

zmieniające było zgodne z prawem, lecz tylko jego część, dotycząca w przekonaniu

skarżącej nieprawidłowego określenia propozycji nowego wynagrodzenia (ze

względu na wskazanie kategorii zaszeregowania i ilości punktów zamiast kwoty

nowego wynagrodzenia).

Tu jednak -pomijając brak w podstawie skargi zarzutu naruszenia art. 30 § 4

k.p.-, nie można nie zauważyć, że cała argumentacja zarzutów podstaw skargi

sprowadza się tylko do prezentowania odmiennego stanowiska niż stanowisko

pracodawcy zaaprobowane przez Sąd Okręgowy.

Warunki stawiane pracodawcy w zakresie wymagań z art. 30 § 4 k.p.

zasadniczo określa orzecznictwo, wszak przepis ten stwierdza jedynie, że w

wypowiedzeniu „powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie”.

Jeżeli więc Sąd stwierdził, że wskazanie nowych warunków płacy nie musi

być wyrażone w wypowiedzeniu zmieniającym bezwzględnie kwotowo i nadto

ustalił, że treść tej propozycji była konkretna i zrozumiała dla skarżącej, choćby ze

względu na zajmowane stanowisko, to nie można obecnie twierdzić, że takie

orzeczenie narusza przepisy art. 42 § 1 i 45 § 1 k.p. Nie istnieje bezwzględna

norma stanowiąca, że w wypowiedzeniu zmieniającym z art. 42 § 1 k.p. propozycja

nowych warunków płacy ma być wyrażono tylko kwotą pieniężną. Skoro

argumentacja skargi oparta została tylko na odmiennym twierdzeniu i nie wskazuje

przepisu albo orzecznictwa, z których wynikałaby norma przeciwna do przyjętej w

wyroku, a nadto nie można podważyć ustaleń wyroku o tym, iż skarżąca znała

zasady naliczenia wynagrodzenia (art. 39813 § 2 k.p.c. w związku z art. 42412

k.p.c.), to uprawnione jest stwierdzenie, że skarga jest oczywiście bezzasadna (art.

4249 k.p.c.). Nie wystarczała więc sama argumentacja, że propozycja nowych

warunków płacowych mogła być wyrażona tylko kwotowo. W określonej sytuacji

oświadczenie pracodawcy podlegało wykładni i Sąd ocenił, że kategoria

zaszeregowania

wraz

punktami

stanowiły

zrozumiałą

propozycję

co

do

wynagrodzenia, zwłaszcza, że to rozwiązanie nie było stosowane jednostkowo lecz

powszechnie do pracowników jednostki organizacyjnej i

powódka z racji

stanowiska zajmowała się tym przedmiotem. Czym innym są przepisy o ustaleniu

wynagrodzenia w umowie o pracę i jego wypłacie w formie pieniężnej.

Ocena podstaw skargi (art. 4245 § 1 pkt 2 k.p.c.) uzasadnia zatem odmowę

przyjęcia jej do rozpoznania na podstawie art. 4249 k.p.c. Bezzasadność skargi o

stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest oczywista,

gdy już z samej jej treści wynika, że nie zostałaby uwzględniona w razie przyjęcia

jej do rozpoznania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 sierpnia 2008 r., III

BP 3/08, OSNP 2010 r. Nr 1-2, poz. 13).

O kosztach orzeczono zgodnie z wnioskiem, uwzględniając stawkę

wynikającą z rozporządzenia z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej

udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (§ 2.3., § 11.1. pkt 1, §

12.4. pkt 2, § 15-16).