II BP 15/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II BP 15/13

POSTANOWIENIE

Dnia 5 marca 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Gersdorf

w sprawie z powództwa E. K. i innych

przeciwko Wojewódzkiemu Szpitalowi dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w B.

o ustalenie i wynagrodzenie za pracę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych

i Spraw Publicznych w dniu 5 marca 2014 r.,

skargi strony pozwanej o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w J.

z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt VII Pa […],

1. odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania,

2. zasądza od pozwanego na rzecz powódek kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset)

złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy w J. po rozpoznaniu

sprawy – jako Sąd drugiej instancji – z powództwa E. K. i innych pielęgniarek

i pielęgniarzy przeciwko Wojewódzkiemu Szpitalowi dla Nerwowo i Psychicznie

Chorych w B. o wynagrodzenie i ustalenie, zasądził na rzecz powodów miesięczne

kwoty żądanych podwyżek wynagrodzenia, uznając iż porozumienie postrajkowe jest

wiążące dla pozwanego Szpitala. Nie można było ocenić, iż nie ma ono mocy wiążącej

źródła prawa, a także że było niemożliwe do spełnienia.

Skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Okręgowego w J. wniósł pozwany, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając

temu wyrokowi w szczególności naruszenie prawa materialnego (art. 58 § 1 k.c.;

art. 11 i 12 w zw. z art. 7 i art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r.

o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych; art. 82 k.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sprawa rozpatrywana jest z uwzględnieniem przepisów dotyczących nie skargi

kasacyjnej, lecz skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia. Skarga taka jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia szczególnego

rodzaju. Jest środkiem prawnym służącym nie wzruszeniu prawomocnego orzeczenia,

lecz kontroli legalności zaskarżonego orzeczenia w związku z możliwością ubiegania

się o przyznanie od Państwa (Skarbu Państwa) odszkodowania za szkodę

wyrządzona wydaniem prawomocnego orzeczenia (art. 4171 § 2 k.c.).

Istnieją

pewne

analogie

między

tą

skargą

a

skargą

kasacyjną.

Przede wszystkim obie skargi są instrumentem kontroli legalności orzeczeń.

Jednakże skargi te nie są tożsame. Skarga, o której mowa w art. 424 1 k.p.c.

wymaga oceny,

że

kwestionowane

orzeczenie

jest

niezgodne

z

prawem.

Natomiast skarga kasacyjna może wynikać tylko z zarzutu naruszenia prawa.

Orzeczenie niezgodne z prawem – w rozumieniu art. 4241 k.p.c. w związku z art.

4171 § 2 k.c. – to orzeczenie nie tylko naruszające prawo, ale orzeczenie, które jest

sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami i z ogólnie

przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo zostało wydane w wyniku szczególnie

rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste

i nie wymaga głębszej analizy prawniczej. A zatem stwierdzenie niezgodności

z prawem prawomocnego orzeczenia to nie tylko stwierdzenie jego obiektywnej

bezprawności, lecz dodatkowo konieczność dokonania oceny, że orzeczenie to jest

niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami,

z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo zostało wydane w wyniku

szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest

oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej (wyrok Sądu Najwyższego

z 24 lipca 2006 r., I BP 1/06) Innymi słowy nie można uznać za niezgodne z prawem

w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. orzeczenie wydane na podstawie jednej z możliwych

wykładni przepisu prawa, która to wykładnia odbiega od interpretacji przyjętej

w orzecznictwie Sądu Najwyższego po dacie wydania orzeczenia, którego skarga

dotyczy (postanowienie SN z dnia 29 października 2007 r., II BP 40/07).

Nie jest też niezgodne z prawem w rozumieniu omawianej tu normy dokonanie wyboru

jednej z możliwych interpretacji przepisów prawa, w szczególności gdy są to przepisy

nowe, niejasne, rzadko stosowane, nieskonfrontowane z realiami i potrzebami

życia społecznego (por. też orzeczenia Sądu Najwyższego: z 12 września 1991 r.,

III ARN 32/91, PUG z 1992 r., nr 2-3, poz. 4, z 8 marca 2003 r., I PKN 341/01,

OSNP 2004 nr 6, poz. 100 oraz z 9 lipca 2003 r., IV CKN 357/01, niepubl.,

z 21 marca 2006 r., V CNP 68/05, niepubl.). W rozumieniu omawianego przepisu

nie jest też niezgodny z prawem wyrok sądu meritii, który przychyla się do jednej

z możliwych subsumpcji prawnych, uzasadniając merytorycznie swoje stanowisko.

Dla

uzasadnienia

kwestią kluczową

jest

rozstrzygnięcia

ocena,

czy

zapadłego

doszło

do

w

niniejszej

zawarcia

sprawie

przedmiotowego

Porozumienia o mocy wiążącej źródła prawa w rozumieniu art. 9 k.p.

Sąd drugiej instancji uznał, iż taki właśnie ma charakter owo Porozumienie.

Przyjęta wykładnia stanu faktycznego sprawy jest dopuszczalna i przyjmowana

przez judykaturę. Jednocześnie uniemożliwia ona ocenę Porozumienia przez pryzmat

art. 58 k.c., art. 5 k.c. i przepisów o niemożliwości świadczenia wynagrodzenia

ustalonego w Porozumieniu.

Oznacza to, iż rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego jest trafne, a skarga jest

oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 4249 k.p.c.

Z tych względów na zasadzie art. 4249 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na zasadzie art. 102 k.p.c., uznając że przepis ten

pozwala w szczególnie uzasadnionych przypadkach na częściowe obciążanie

pozwanego

kosztami

zastępstwa

procesowego

strony powodowej.

Za

taki

uzasadniony przypadek Sąd Najwyższy uznał ad casum sytuację, w której

jednorodzajowe sprawy, zostały połączone do wspólnego rozpoznania, a każda z nich

ma określoną wartość przedmiotu sporu, co pozwalało na obliczanie minimalnych

kosztów zastępstwa procesowego od każdej sprawy. Doprowadziło to do wystąpienia

z żądaniem zasądzenia ponad 60.000 zł na rzecz pełnomocnika strony powodowej

działającego z urzędu i składającego odpowiedź na skargę. Tymczasem odpowiedź

na skargę złożona została jedna i na rzecz wszystkich powodów. Sprawy dotyczyły

tej samej kwestii faktycznej i prawnej. Zasądzenie wynagrodzenia adwokackiego

w wysokości żądanej nie odpowiadałoby – zdaniem Sądu Najwyższego – nakładowi

pracy pełnomocnika. Rozmiar pracy był bowiem taki sam dla jednej jak i kilkudziesięciu

spraw.