II BP 14/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II BP 14/11

POSTANOWIENIE

Dnia 14 lutego 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar

w sprawie z powództwa C. K.

przeciwko Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

o przywrócenie do pracy,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 14 lutego 2012 r.,

na skutek skargi strony pozwanej o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego

z dnia 5 stycznia 2011 r.,

1. odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania,

2. zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 120 zł

(sto

dwadzieścia)

tytułem

zwrotu

kosztów

postępowania

skargowego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 5 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy oddalił

apelacje powódki C. K. i pozwanej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji

Rolnictwa w Warszawie od wyroku Sądu Rejonowego– Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych z dnia 1 lipca 2010 r. zasądzającego od pozwanej na rzecz powódki

kwotę 6.823,80 zł tytułem odszkodowania za nieuzasadnione rozwiązanie za

wypowiedzeniem umowy o pracę.

W

skardze

o

stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

powyższego

prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego pozwany pracodawca, zaskarżając go w

części oddalającej jego apelację, zarzucił naruszenie:

-

art. 378 § 1 k.p.c. poprzez nierozpoznanie sprawy w granicach apelacji w

zakresie podniesionych w niej zarzutów;

-

art. 382 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd drugiej instancji, że

zeznania świadków wskazywały, iż o przyczynach nieobecności powódki w

pracy wiedzieli najbliżsi współpracownicy powódki, w sytuacji, gdy z zeznań

żadnego ze świadków taka okoliczność nie wynikała;

-

art. 45 ust. 1, art. 78, art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w

związku z art. 378 § 1 k.p.c. i nierozpoznanie przez Sąd drugiej instancji

istoty sprawy apelacyjnej w granicach wniosków i zarzutów apelacyjnych, co

pozbawiło pozwaną prawa do kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu

pierwszej instancji i tym samym konstytucyjnego prawa do sądu;

-

art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w związku z art. 328 § 2 k.p.c. i

nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów

apelacji, co pozbawiło pozwaną wyczerpującej informacji o przyczynach

rozstrzygnięcia sporu, podważając przez to konstytucyjną zasadę zaufania

obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.

W uzasadnieniu skargi pozwana podniosła, że brak ustosunkowania się

przez Sąd drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów

apelacji dotyczących błędnej oceny dowodów dokonanej przez Sąd pierwszej

instancji spowodował nierozpoznanie zarzutów apelacji. Sąd odwoławczy nie

odniósł się do błędnej oceny zeznań świadków /.../ dotyczących praktyki udzielania

urlopów wypoczynkowych pracownikom pozwanej oraz do treści dokumentów w

postaci wniosków urlopowych pracowników Departamentu Prawnego pozwanej

złożonych w latach 2007 - 2009 oraz zeznań powódki sprzecznych w tym zakresie

z zeznaniami D. W. Sąd Okręgowy pominął także zarzut apelacyjny pozwanej co

do nieuwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji przy ocenie stanu faktycznego

sprawy zeznań świadka J. S. na okoliczność przestrzegania dyscypliny pracy. W

wyniku wydania niezgodnego z prawem orzeczenia pozwana poniosła szkodę w

kwocie 6.823,80 zł, wypłaconej na rzecz powódki tytułem odszkodowania. Z uwagi

na wartość przedmiotu zaskarżenia pozwana nie ma i nie miała możliwości

wzruszenia zaskarżonego wyroku na drodze skargi kasacyjnej, brak jest również

ustawowych podstaw do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.

Według skarżącej zaskarżony wyrok jest niezgodny z art. 378 § 1 k.p.c., art.

382 k.p.c., art. 45, art. 78, art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w

związku z art. 378 § 1 k.p.c. oraz z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w

związku z art. 328 § 2 k.p.c., co uzasadnia wniosek o stwierdzenie jego

niezgodności ze wskazanymi przepisami prawa.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest

nadzwyczajnym środkiem prawnym służącym kontroli legalności zaskarżonego

orzeczenia w związku z możliwością ubiegania się o przyznanie od Skarbu

Państwa odszkodowania za szkodę wyrządzoną wydaniem prawomocnego

orzeczenia (art. 4171 § 2 k.c.). Orzeczenie niezgodne z prawem - w rozumieniu art.

4241 k.p.c. w związku z art. 4171 § 2 k.c. - to orzeczenie, które jest sprzeczne z

zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami i z ogólnie przyjętymi

standardami rozstrzygnięć albo zostało wydane w wyniku szczególnie rażąco

błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie

wymaga głębszej analizy prawniczej. Podstawą skargi, zgodnie z art. 424 4 zdanie

drugie k.p.c., nie mogą być jednak zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny

dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi

podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 w związku z art. 42412 k.p.c.).

Wyłączenie

to

oznacza

pozbawienie

strony

możliwości

kwestionowania

prawidłowości dokonanych przez sąd ustaleń mieszczących się w granicach

sędziowskiej swobody oceny i wnioskowania na podstawie zgromadzonego w

sprawie materiału dowodowego. Stawiany przez pozwaną zarzut naruszenia art.

382 k.p.c., polegający na błędnej ocenie przez Sąd drugiej instancji zeznań

świadków, uchyla się zatem spod kontroli Sądu Najwyższego, gdyż wprost dotyczy

oceny dowodów.

Kolejny zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 378 § 1 k.p.c. poprzez

nieodniesienie się Sądu drugiej instancji do zarzutów apelacji pozwanej

dotyczących błędnej oceny dowodów w postaci zeznań świadków, dokonanej przez

Sąd Rejonowy, jest natomiast oczywiście nieuzasadniony. Przepis art. 378 § 1

zdanie pierwsze k.p.c. zobowiązuje Sąd drugiej instancji do rozpoznania sprawy w

granicach apelacji, czyli do ponownej oceny merytorycznej sprawy w granicach

wyznaczonych przez stronę zakresem zaskarżenia, stawianymi zarzutami i

wnioskami. Sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest

związany przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa

materialnego,

wiążą

go

natomiast

zarzuty

dotyczące

naruszenia

prawa

procesowego (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31

stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008 nr 6, poz. 55). W niniejszej sprawie

Sąd Okręgowy, uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że podziela podstawę

faktyczną i prawną wyroku Sądu Rejonowego, a zarzuty apelującego odnośnie do

dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny dowodów uznaje za nietrafne, bo

strona pozwana nie wykazała, iż dowody zostały ocenione w sposób rażąco

wadliwy, sprzeczny z zasadami logiki bądź doświadczenia życiowego. W takiej

sytuacji uznać należy, że zarzut apelacyjny został rozpoznany, a ustalenia

faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy w oparciu o ocenę dowodów stały się

podstawą faktyczną wyroku Sądu drugiej instancji (por. wyroki Sądu Najwyższego:

z dnia 20 stycznia 2010 r., II PK 178/09, LEX nr 577829, z dnia 8 lutego 2007 r., I

CSK 410/06, LEX nr 439229,

z dnia 8 grudnia 2005 r., II CK 317/05, LEX nr

188553). Jak zaś już powiedziano, kwestionowanie w drodze skargi o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego wyroku oceny dowodów i ustaleń

faktycznych poczynionych przez Sąd odwoławczy jest niedopuszczalne.

W związku ze stwierdzeniem niezasadności zarzutu odnoszącego się do

naruszenia art. 378 § 1 k.p.c., za oczywiście bezzasadne uznać należy również

zarzuty naruszenia art. 45 ust. 1, art. 78, art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej

Polskiej w związku z art. 378 § 1 k.p.c. oraz art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej

Polskiej w związku z art. 328 § 2 k.p.c., bo wywodzą się one wprost z twierdzenia o

nierozpoznaniu przez Sąd Okręgowy zarzutów apelacyjnych strony pozwanej.

Dodać jedynie można, że istota sprawy apelacyjnej polegała na rozstrzygnięciu, czy

prawidłowo Sąd Rejonowy ocenił, że rozwiązanie umowy o pracę z powódką było

nieuzasadnione. Sąd drugiej instancji rozstrzygnął w tym przedmiocie, akceptując

stanowisko Sądu pierwszej instancji, wobec czego brak jest podstaw do

postawienia Sądowi Okręgowemu zarzutu nierozpoznania istoty sprawy.

Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji (art. 424 9 k.p.c.).

O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 98 k.p.c., w związku z §

12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych (…) – Dz.U. Nr 163, poz.1349 ze

zm., mając na względzie stanowisko zawarte w uchwale siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z dnia 24 lutego 2011 r., I PZP 6/10 (niepublikowana), mającą moc

zasady prawnej, w której stwierdzono, iż podstawę zasądzenia przez sąd opłaty za

czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego w sprawie ze stosunku pracy o

odszkodowanie, o którym mowa w art. 56 § 1 w związku z art. 58 k.p., stanowi

stawka minimalna określona w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie (...). Mimo, że uchwała ta wprost odnosi się do opłaty za czynności

adwokata z tytułu zastępstwa prawnego w sprawie ze stosunku pracy o

odszkodowanie, będące jednym z uprawnień pracownika w razie niezgodnego z

prawem rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia, to

jednak niewątpliwie znajduje ona zastosowanie także do takich opłat w sprawie

uprawnień pracownika w razie nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem

wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę.