I ZSK 3/24 · Sąd Najwyższy

I ZSK 3/24 POSTANOWIENIE Dnia 16 lutego 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski w sprawie X. Y. – prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...], po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, na posiedzeniu w dniu 16 lutego 2026 r. z urzędu kwestii zawieszenia prokuratora w czynnościach na podstawie art. 253 § 1 k.p.k. w zw. z art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze – dalej powoływana jako: p.p. postanowił: uchylić postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2026 r., sygn. akt I ZSK 3/24, w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach X. Y. - prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] na dalszy okres jednego roku, tj. do dnia 21 lutego 2027 r.

UZASADNIENIE

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla [...] okręgu regionalnego, pismem z dnia 29 stycznia 2025 r. skierowanym do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego, zwrócił się w niniejszej sprawie o informację w przedmiocie decyzji w zakresie zawieszenia prokuratora X. Y. w czynnościach, podając, że okres zawieszenia mija z dniem 21 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 4 lutego 2026 r., na podstawie art. 150 § 4 p.p., przedłużył zawieszenie w czynnościach prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] – X.

Y. na dalszy okres jednego roku, tj. do dnia 21 lutego 2027 r. W dniu 5 lutego 2026 r. do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego wpłynęło pismo nadesłane z Prokuratury Okręgowej w [...] z prośbą o przesłanie oryginału postanowienia z dnia 4 lutego 2026 r., a nadto poinformowano, że uzasadnienie wymienionego postanowienia, nie zawiera żadnej informacji o tym, że Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym w dniu 13 października 2025 r. w sprawie o sygn. akt […] uchylił postanowienie Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia 20 sierpnia 2025 r., sygn. akt […] o zawieszeniu prokuratora X.

Y. do dnia 21 lutego 2026 r.W związku z powziętą informacją, Sąd Najwyższy zwrócił się do Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym o nadesłanie odpisu przedmiotowego postanowienia z dnia 13 października 2025 r. W dniu 6 lutego 2026 r. do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego został nadesłany e-mail wraz z załączoną kopią ww. postanowienia, ‎z którego wynika, że uwzględniono odwołanie X. Y. – prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia 22 sierpnia 2025 r. i uchylono postanowienie Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia 20 sierpnia 2025 r., sygn. akt […] o zawieszeniu prokuratora X.

Y. w czynnościach służbowych na okres 6 miesięcy; kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa. W dniu 13 lutego 2026 r. do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego został nadesłany odpis wskazanego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.W realiach niniejszej sprawy, pojawiły się nowe okoliczności, które uzasadniały uchylenie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2026 r. ‎w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach prokuratora X. Y. Zapadła decyzja warunkowana jest zaistniałymi w sprawie zaszłościami faktycznymi.

By do nich przejść zauważyć jednak trzeba zasadniczą wadę art. 150 p.p. w praktyce jego stosowania. Przepis ten w § 3 stanowi, że po skierowaniu wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej do sądu dyscyplinarnego, decyzje ‎w przedmiocie przedłużenia zawieszenia prokuratora w czynnościach podejmuje sąd dyscyplinarny. Powyższy przepis prowadzi do jednoznacznej konstatacji, iż po wpłynięciu wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej „dysponentem” decyzji ‎o dalszym zawieszeniu prokuratora w czynnościach jest sąd dyscyplinarny.

Przy tym nie może być wątpliwości, że skoro decyzja ma zapadać po skierowaniu wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej, to właściwy do przedłużenia zawieszenia jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy. Zasadnicze procesowe komplikacje pojawiają się w zakresie sądu właściwego do rozpoznania odwołania na pierwotną decyzję przełożonego dyscyplinarnego o zawieszeniu prokuratora ‎w czynnościach. W jurydycznej praktyce utrwaliło się, iż taki środek odwoławczy rozpoznaje Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym. Dodatkowo art. 150 w § 8 stanowi, że przełożony dyscyplinarny może w każdym czasie uchylić zawieszenie prokuratora w czynnościach.

Analiza przytoczonych jednostek redakcyjnych art. 150 p.p. oraz praktyki ich stosowania wskazuje, iż dochodzi do zmultiplikowania podmiotów mogących podjąć decyzję w przedmiocie dalszego zawieszenia prokuratora w czynnościach czy też rozpoznania środków odwoławczych w tymże przedmiocie, z tym jednak zastrzeżeniem, że przełożony dyscyplinarny może podjąć decyzję jednostronną, tj. o uchyleniu zawieszenia w czynnościach. Nie potrzeba jednak szerszych wyjaśnień, iż tak ukształtowany stan normatywny i praktyka jego stosowania, w skrajnych przypadkach może prowadzić do wydania w podobnym czasie dwóch wektorowo odmiennych decyzji.

Taka właśnie sytuacja nastąpiła w niniejszej sprawie, wszak procedując w dniu 4 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy nie posiadał wiedzy o pozytywnym rozpatrzeniu przez Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym odwołania prokuratora X. Y. i uchyleniu postanowienia Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia 20 sierpnia 2025 r., sygn. akt […] o zawieszeniu prokuratora X. Y. w czynnościach służbowych na okres 6 miesięcy, tj. do dnia 21 lutego 2026 r., co spowodowało wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o zawieszeniu ww. w czynnościach.

Informacja o decyzji wskazanego organu została dostarczona do Sądu Najwyższego w dniu 6 lutego 2026 r. Zarówno Sąd Najwyższy Izba Odpowiedzialności Zawodowej, w której zarejestrowana jest sprawa z wniosku o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej, sygn. akt I ZSK 3/24, jak i Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla [...] okręgu regionalnego, nie zostali poinformowani przez Sąd Dyscyplinarny przy Prokuratorze Generalnym o zapadłym rozstrzygnięciu w przedmiocie uchylenia postanowienia o zawieszeniu prokuratora X. Y. w czynnościach.

Powyższe rozważania stały się konieczne dla wyeksponowania zasadności przyjętej w niniejszym postanowieniu decyzji. Skoro w aktualnym stanie sprawy wskutek decyzji Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym materialny byt straciło zawieszenie prokuratora X. Y. w czynnościach służbowych, to przyjęta przez Sąd Najwyższy decyzja o przedłużeniu zawieszenia prokuratora ‎w czynnościach, stała się bezprzedmiotowa i konieczne stało się jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Tylko takie działanie doprowadzi także do harmonii obrotu prawnego.

Istotnie, zawieszenie prokuratora X. Y. ‎w czynnościach nie jest już stosowane. Prokurator X. Y. obecnie pozostaje więc w służbie (bez zawieszenia). Dostrzegając podobieństwo przedmiotowej instytucji ze stosowanymi środkami zapobiegawczymi na gruncie postępowania karnego, Sąd Najwyższy decyzję swą o uchyleniu postanowienia o przedłużeniu zawieszenia ‎w czynnościach prokuratora X. Y., podjął kierując się treścią art. 253 § 1 k.p.k. zastosowanego w niniejszej sprawie w drodze odesłania za pomocą art. 171 pkt 1 k.p.k., bowiem należało uznać, że w związku z uchyleniem postanowienia Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia 20 sierpnia 2025 r., sygn. akt […] o zawieszeniu prokuratora X.

Y. w czynnościach służbowych, zaistniały układ procesowy uczynił przedłużenie zawieszenia prokuratora w czynnościach bezprzedmiotowym. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie. [M. T.] [r.g.] Paweł Wojciechowski‎