I ZO 77/23 · Sąd Najwyższy

I ZO 77/23 POSTANOWIENIE Dnia 20 czerwca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie zażalenia na uchwałę Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […] z dnia 4 kwietnia 2022 r., sygn. akt […], wniesionego przez obwinioną sędzię Sądu Rejonowego w K. M. S. oraz jej obrońców po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 20 czerwca 2024 r., w przedmiocie wniosku obrońcy M. S. - sędzi Sądu Rejonowegow K. – SSR P. S. z dnia 9 listopada 2022 r. o wyłączenie SSN Krzysztofa Wesołowskiego od rozpoznania sprawy I ZB 31/22 dotyczącej zbadania spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności na podstawie art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w sprawie o sygn. II ZO 49/22, zarejestrowanego pod sygn. I ZO 63/22, - sygnalizacji SSN Tomasza Demendeckiego, na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. postanowił: stwierdzić, że SSN Tomasz Demendecki jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie o sygn. akt I ZO 63/22.

UZASADNIENIE

Obrońcy obwinionej M. S. oraz obwiniona wnieśli zażalenia na uchwałę Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […] z dnia 4 kwietnia 2022 r., sygn. akt […]. Sprawę zarejestrowano w repertorium Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego pod sygnaturą II ZO 49/22, a sędzią wyznaczonym do rozpoznawania sprawy został SSN Tomasz Demendecki. Obwiniona sędzia M. S. pismem z dnia 17 października 2022 r. wniosła, w trybie art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu.W dniu 3 listopada 2022 r. przeprowadzono losowanie składu orzekającego w sprawie rozpoznania wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności, zarejestrowanego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego pod sygn. akt I ZB 31/22.

W wyniku losowania do rozpoznania wniosku został wyznaczony skład orzekający: SSN Tomasz Szanciło (przewodniczący), SSN Dariusz Kala, SSN Krzysztof Wesołowski, SSN Beata Janiszewska i SSN Mariusz Łodko oraz wyznaczono zastępców członków składu orzekającego: SSN Elżbietę Karską i SSN Małgorzatę Manowską. Obrońca obwinionej sędzi M. S., SSR P. S. pismem z dnia 9 listopada 2022 r. wniósł o wyłączenie SSN Krzysztofa Wesołowskiego od udziału w rozpoznawaniu wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności.

Sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt I ZO 63/22, zaś w wyniku losowania do rozpoznania wniosku został wyznaczony SSN Tomasz Demendecki.W dniu 18 lipca 2023 r. SSN Tomasz Demendecki złożył oświadczenie, z którego wynika, iż został wylosowany do rozpoznania sprawy o sygn. akt II ZO 49/22 w przedmiocie zażalenia na uchwałę Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […] z dnia 4 kwietnia 2022 r., sygn. akt […], wniesionego przez obwinioną sędzię Sądu Rejonowego w K. M. S., a następnie został wylosowany do rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZO 63/22, której przedmiotem jest rozpoznanie wniosku obrońcy obwinionej o wyłączenie SSN Krzysztofa Wesołowskiego od udziału w rozpoznania sprawy o sygn.

I ZB 31/22 (dot. zbadania spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Tomasza Demendeckiego wyznaczonego do rozpoznania sprawy o sygn. II ZO 49/22), wobec czego na mocy art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., a więc z mocy samej ustawy, istnieją przesłanki do wyłączenia go od udziału w sprawie sygn. akt I ZO 63/22. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Podstawa wyłączenia sędziego określona w art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. wiąże się z łacińską sentencją prawniczą nemo iudex in causa sua. Zgodnie z tą regułą sędzia nie może orzekać w sprawie, której wynikiem jest bezpośrednio zainteresowany.

Analizując oświadczenie SSN Tomasza Demendeckiego w kontekście powyżej wskazanych okoliczności, należy wskazać, że gdy sędzia uznaje, że zachodzi przyczyna wyłączająca go z mocy art. 40 k.p.k. podstawową formułą jest samowyłączenie – wyrażające się w formie złożenia do akt oświadczenia na piśmie. Oświadczenie to nie podlega kontroli sądu i samoistnie przesądza o wyłączeniu, przy czym nie jest wymagane wydanie przez sąd odrębnej decyzji procesowej. W niniejszej sprawie, skoro jednak oświadczenie sędziego zostało potraktowane jako jego wniosek o wyłączenie go od rozpoznania sprawy o sygn.

I ZO 63/22, konieczne stało się jedynie potwierdzenie, że SSN Tomasz Demendecki jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie o sygn. akt I ZO 63/22. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie. [M. T.] [ms] ‎