I ZO 54/23 · Sąd Najwyższy

I ZO 54/23 POSTANOWIENIE Dnia 27 czerwca 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska w sprawie prokurator Prokuratury Rejonowej […] X. Y. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 27 czerwca 2023 r., wniosku obrońcy X. Y. o wyłączenie SSN Zbigniewa Korzeniowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. I ZI 49/22, postanowił:

1. na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. nie uwzględnić wniosku o wyłączenie SSN Zbigniewa Korzeniowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZI 49/22;

2. na mocy art. 98 § 2 k.p.k. odroczyć sporządzenie uzasadnienia na czas do 7 dni.

UZASADNIENIE

Prokurator Prokuratury Okręgowej del. do Prokuratury Regionalnej ‎w S. wniosła o zezwolenie na pociągnięcie prokurator Prokuratury Rejonowej […] X. Y. do odpowiedzialności karnej. Sprawę zarejestrowano w repertorium Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego pod sygnaturą I ZI 49/22, a sędzią sprawozdawcą wyznaczonym do rozpoznawania sprawy został SSN Zbigniew Korzeniowski. W dniu 9 marca2023 r. odbyło się posiedzenie Sądu Najwyższego w tej sprawie, które zostało odroczone do dnia 18 maja 2023 r. celem kontynuowania postępowania.

Z uwagi na złożony przez obrońcę prokurator X. Y. wniosek o wyłączenie SSN Zbigniewa Korzeniowskiego, ten termin posiedzenia został odwołany.Z akt sprawy I ZO 54/23 wynika, że w dniu 16 maja 2023 r. do Sądu Najwyższego Izba Odpowiedzialności Zawodowej wpłynął wniosek adw. K. G. obrońcy prokurator X. Y. o wyłączenie SSN Zbigniewa Korzeniowskiego od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZI 49/22 wobec wystąpienia okoliczności wywołujących uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności oraz rzetelności prowadzonego postępowania.

Jako podstawę prawną wniosku został wskazany art. 41 § 1 k.p.k., art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek obrońcy o wyłączenie SSN Zbigniewa Korzeniowskiego od rozpoznania sprawy o sygn. I ZI 49/22 nie zasługiwał na uwzględnienie. Należy stwierdzić, że w znacznej części był on niedopuszczalny, jednakże ‎z uwagi na argumenty, które winny zostać merytorycznie rozpoznane, Sąd Najwyższy wydał jedną decyzję procesową o nieuwzględnieniu wniosku obrońcy.

Przede wszystkim Sąd Najwyższy, w tym składzie, nie zgadza się ze stanowiskiem obrony, że przepis art. 41 § 2 k.p.k. nie ma zastosowania ‎w przypadku orzekania na posiedzeniu. Przepis ten wprowadza istotne ograniczenie dla stron w składaniu wniosków o wyłączenie sędziego na podstawie § 1, w celu przeciwdziałania podejmowaniu przez strony prób dezorganizacji procedowania w postępowaniu sądowym. Wprawdzie przepis ten stanowi, że wniosek o wyłączenie sędziego zgłoszony po rozpoczęciu przewodu sądowego, pozostawia się bez rozpoznania, chyba że przyczyna wyłączenia powstała lub stała się stronie wiadoma dopiero po rozpoczęciu przewodu, a więc wskazuje na rozprawę, gdyż tylko w jej trakcie otwiera się przewód sądowy, to jednak ratio legis tego przepisu nakazuje przyjąć, że ma on również odpowiednie zastosowanie do orzekania na posiedzeniu.

W takiej też sytuacji należy przyjąć, że wniosek obrońcy w zakresie wskazywania wszelkich okoliczności związanych z powołaniem SSN Zbigniewem Korzeniewskim do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego należałoby pozostawić bez rozpoznania, gdyby to były jedyne wskazane we wniosku okoliczności.Niemniej jednak Sąd Najwyższy w pełni zgadza się z obroną, że sposób powołania sędziów do Izby Odpowiedzialności Zawodowej budzi szereg wątpliwości. Przypomnieć należy, że to Prezydent RP, w porozumieniu ‎z Prezesem Rady Ministrów wyrażonym w formie kontrasygnaty, wyznaczył 11 osób do orzekania w tej nowopowstałej Izbie na pięcioletnią kadencję.

To więc organ władzy wykonawczej wydał tą decyzję nie przedstawiając jej motywów, a nawet nie doręczając jej sędziom. Jednakże to nie może stanowić jedynej przyczyny wskazującej na zasadność wniosku.Nie bez znaczenia dla oceny wniosku, w kontekście ewentualnego wystąpienia w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., co obligowałoby Sąd do działania z urzędu, jest fakt, że Zbigniew Korzeniowski jest sędzią Sądu Najwyższego od 2007 r, a więc nie brał udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą z dnia ‎8 grudnia 2017 r.

Okoliczność ta prowadziłaby bowiem nie tylko do naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 EKPC w postaci prawa strony postępowania do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą, ale właśnie do obrazy art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. Podkreślić również trzeba, że do chwili obecnej brak jest jakiegokolwiek orzeczenia, czy to Sądu polskiego czy też międzynarodowego Trybunału, z którego wynikałoby, że do Izby Odpowiedzialności Zawodowej są kierowane zastrzeżenia w kontekście statusu organizacyjnego tej Izby w ramach struktury Sądu Najwyższego.

Odrębną oczywiście sprawą jest ocena spełnienia cech niezależności przez sądy kreowane spośród sędziów tej Izby, którzy otrzymali nominację w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., co w przypadku SSN Zbigniewa Korzeniowskiego nie miało miejsca. Odnosząc się do pozostałych okoliczności wskazanych przez obrońcę, ‎a uzasadniających jej zdaniem, konieczność wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy, to należy przypomnieć, że zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Zdaniem Sądu Najwyższego takich okoliczności obrona w sprawie nie wykazała. Sposób kierowania posiedzeniem w dniu 9 marca 2023 r., jak też podpisanie przez Prokuratora Regionalnego w S. w tym dniu wniosku z dnia 1 grudnia 2022 r. o zezwolenie na pociągnięcie prokurator X. Y. do odpowiedzialności karnej, będą mogły stanowić podstawę zarzutów odwoławczych, w przypadku zaskarżenia decyzji, nie mogą natomiast stanowić podstawy wniosku złożonego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.Mają powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak ‎w postanowieniu. [M.

T.][ms]