I ZO 30/24 · Sąd Najwyższy

I ZO 30/24 POSTANOWIENIE Dnia 7 marca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz na posiedzeniu w dniu 7 marca 2024 r. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w kwestii wniosku SSN Pawła Księżaka z dnia 6 lutego 2024 r., w przedmiocie wyłączenia go od udziału w rozpoznaniu wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności, który został zarejestrowany pod sygn. akt I ZB 51/23 postanowił: wyłączyć SSN Pawła Księżaka od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 51/23. UZASADNIENIEPismem z dnia 6 lutego 2024 r. SSN Paweł Księżak wniósł, powołując się między innymi na: wyrok ETPCz Wałęsa przeciwko Polsce z dnia 23 listopada 2023 r. i wyrok TSUE z dnia 21 grudnia 2023 r., C – 718/21, o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności, tj. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 51/23.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W postępowaniu w przedmiocie badania spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości lub bezstronności, określonym w art. 29 § 4 – 25 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, możliwe jest wyłączenie wylosowanego sędziego od udziału w rozpoznaniu takiej sprawy. Może to nastąpić, gdy:

1) zachodzą okoliczności skutkujące wyłączeniem sędziego z mocy prawa (iudex inhabilis), lub 2) gdy wniosek o wyłączenie złoży strona wskazując na zaistnienie okoliczności o których mowa w art. 41 § 1 k.p.k. – por. mająca moc zasady prawnej uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt I KZP 22/22, albo 3) gdy żądanie wyłączenia (wniosek o wyłączenie) go od udziału w sprawie zgłosi wylosowany sędzia, a także 4) w wyniku wszczętego z urzędu postępowania o wyłączenie w sytuacji gdy nie dojdzie do ,,samowyłączenia” się wylosowanego sędziego (por. np.

E. Skrętowicz, Iudex inhabilis i iudex suspectus w polskim procesie karnym, Lublin 1994, s. 70, R. Kmiecik, Tryb wyłączenia sędziego i prokuratora w kodeksie postępowania karnego, Prokuratura i Prawo, 1999, nr 11 – 12, s. 23, K. Papke – Olszauskas, Wyłączenie uczestników procesu karnego, Gdańsk 2007, s. 147 – 155 i s. 180 – 181). W realiach niniejszej sprawy ma miejsce sytuacja ujęta w pkt 3. Wskazane w piśmie SSN Pawła Ksiezaka z dnia 6 lutego 2024 r. powody, uprawniają do wniosku, iż akceptowana przez SSN Pawła Księżaka wykładnia prawa, stanowiąca rezultat subiektywnego osądu samego zainteresowanego Sędziego, w realiach sprawy I ZB 51/23, pozwala przyjąć, że także hipotetyczny rozsądny obserwator, świadomy stanu psycho – emocjonalno – duchowego danego sędziego, byłby gotowy uznać jego niezdolność do orzekania w tej sprawie.

O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia nie może bowiem decydować jedynie zasadność in casu zarzutu będącego podstawą wniosku o wyłączenie, ale również ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą, w realiach sprawy, wystarczające okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na wstępie.[ał] [M. T.] ‎