I ZO 133/23 · Sąd Najwyższy

I ZO 133/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 marca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 7 marca 2024 r. sprawy z oświadczenia co do kwestii wyłączenia SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie SSN Marka Motuka od udziału w sprawie o sygn. akt I ZI 41/23, zarejestrowanej pod sygn. akt I ZO 83/23 na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. postanowił stwierdzić, że w sprawie I ZO 83/23 nie zachodzi okoliczność z art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. co do SSN Marii Szczepaniec.

UZASADNIENIEW Sądzie Najwyższym Izbie Odpowiedzialności Zawodowej zawisła sprawa w przedmiocie wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. – X.Y. oraz asesor Prokuratury Rejonowej w L. – X.Y.1., zarejestrowana pod sygn. akt I ZI 41/23. W wyniku losowania do rozpoznania sprawy wyznaczona została sędzia SN Maria Szczepaniec. Adwokat A. D. – pełnomocnik wnioskodawcy W. D. w dniu 28 lipca 2023 r. złożył w jednym piśmie z tego samego dnia wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZI 41/23 sędzi SN Marii Szczepaniec oraz o wyłączenie od rozpoznania tej sprawy sędziego SN Marka Motuka i dokonywania przez niego jakichkolwiek czynności.

Sprawa o wyłączenie SSN Marka Motuka została zarejestrowana pod sygn. akt I ZO 83/23, a w wyniku losowania do jej rozpoznania wyznaczona została SSN Maria Szczepaniec, zaś sprawa o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec zainicjowana tym samym, wskazanym wyżej wnioskiem pełnomocnika, została zarejestrowana w pod sygnaturą I ZO 82/23.Sędzia SN Maria Szczepaniec w dniu 25 października 2023 r. złożyła oświadczenie, w którym wskazała, iż istnieje bezwzględna podstawa wyłączenia jej z mocy ustawy, o której mowa w art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., gdyż sprawa o sygn. akt I ZI 41/23 dotyczy jej bezpośrednio.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Oświadczenie SSN Marii Szczepaniec nie wywołuje skutków, o których mowa w art. 42 § 1 k.p.k., gdyż sprawa I ZO 83/23, której dotyczy to oświadczenie, nie jest sprawą bezpośrednio dotyczącą tej sędzi.Zgodnie z treścią art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio. W realiach postępowania w przedmiocie wyłączenia sędziego oznacza to, że sędzia jest wyłączony od rozpoznania sprawy zawisłej na skutek wniosku o wyłączenie, gdy miałby w takiej sprawie orzekać co do wyłączenia własnej osoby.Pozornie mogłoby się wydawać, że taka okoliczność zachodzi w sprawie I ZO 83/23, gdyż ze znajdującego się w nim wniosku wynika, że pełnomocnik domaga się wyłączenia zarówno SSN Marka Motuka, jak i SSN Marii Szczepaniec.

Rzecz jednak w tym, że sprawa I ZO 83/23 dotyczy wyłącznie SSN Marka Motuka i wyłącznie w zakresie wyłączenia tego sędziego może w niej zapaść rozstrzygnięcie. Wynika to z faktu, że na skutek tego samego wniosku o wyłączenie, sprawa o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec została zarejestrowana pod sygnaturą I ZO 82/23, a do jej rozpoznania został wyznaczony SSN Krzysztof Staryk. W konsekwencji SSN Maria Sczepaniec, jako sędzia, której przydzielono sprawę I ZO 83/23 może orzekać jedynie co do wniosku o wyłączenie zawartego w piśmie z dnia 28 lipca 2023 r. w zakresie SSN Marka Motuka, a nie co do swojej osoby, albowiem w tym ostatnim zakresie będzie orzekał Sąd Najwyższy, w składzie, do którego wyznaczono SSN Krzysztofa Staryka.Bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, że SSN Maria Szczepaniec jest sprawozdawcą w sprawie ZI 41/23, gdyż jak już wyżej wskazano, kwestia ewentualnego wyłączenia jej od rozpoznania tej sprawy będzie przedmiotem rozpoznania, ale przez Sąd Najwyższy, w składzie którego nie będzie ona orzekać (w sprawie I ZO 82/23).

Należy natomiast zauważyć, że SSN Marek Motuk nie jest sędzią wyznaczonym do rozpoznania sprawy I ZI 41/23, a jedynie podejmuje w niej czynności wynikające z pełnienia funkcji przewodniczącego wydziału. Oznacza to, że w postępowaniu w przedmiocie wyłączenia sędziego Marka Motuka mogą być rozważone wyłącznie okoliczności podniesione we wniosku, a odnoszące się do jego osoby w kontekście podejmowanych w sprawie czynności, ich charakteru a także tego, czy w ogóle jest on osobą, która może sprawę rozstrzygnąć. Nie ulega natomiast wątpliwości, że okoliczności te ze swojej istoty nie dotyczą SSN Marii Szczepaniec.

Nadto, sama sprawa I ZI 41/23 nie jest sprawą Marii Szczepaniec, a tylko wówczas w postępowaniach wpadkowych związanych z tą sprawą można by mówić, że postępowania te jej dotyczą.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [M. T.][ał] ‎