I ZO 128/25 · Sąd Najwyższy

I ZO 128/25 POSTANOWIENIE Dnia 12 stycznia 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska w sprawie prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] - X. Y. w związku z zażaleniem na uchwałę Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z dnia 27 lipca 2018 r., sygn. [...], po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, na posiedzeniu, w dniu 12 stycznia 2026 r. żądania sędziego Sądu Najwyższego Jarosława Matrasa o wyłączenie od udziału w sprawie I ZB 28/25 postanowił: uwzględnić wniosek i na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Jarosława Matrasa od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. I ZB 28/25.

UZASADNIENIE

W dniu 2 marca 2025 r. do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego wpłynął wniosek X. Y. – prokuratora Prokuratury Okręgowej w […], złożony na podstawie art. 29 § 6 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym o zbadanie spełnienia, w sprawie o sygn. akt II ZIZ 12/24, przez SSN Marka Siwka wymogów niezawisłości i bezstronności. Sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt I ZB 28/25. Zgodnie z zarządzeniem Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2025 r. przeprowadzono losowanie składu orzekającego do rozpoznania wniosku o zbadanie spełniania przez sędziego Sądu Najwyższego Marka Siwka wymogów niezawisłości i bezstronności, a w drodze losowania ukształtował się następujący skład orzekający:

SSN Jarosław Matras (przewodniczący); SSN Stanisław Stankiewicz; SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek; SSN Ryszard Witkowski (sprawozdawca) i SSN Paweł Wojciechowski.W dniu 4 grudnia 2025 r. do Izby Odpowiedzialności Zawodowej wpłynęło złożone przez SSN Jarosława Matrasa – żądanie wyłączenia go, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., od udziału w rozpoznawaniu sprawy o sygn. I ZB 28/25. Uzasadniając swój wniosek sędzia wskazał, że został wylosowany do składu mającego rozpoznać wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności SSN Marka Siwka w stosunku, do którego w innych sprawach, toczących się lub zakończonych w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, występując w charakterze obrońcy sędziów, a w których orzekać miał lub ma SSN Marek Siwek – złożył wnioski w trybie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym.

Zdaniem SSN Jarosława Matrasa żądanie wyłączenia jest oczywiste, albowiem w takim układzie procesowym nie może on brać udziału w rozpoznaniu sygn. I ZB 28/25, gdyż we składanych przez siebie wnioskach wskazuje na takie okoliczności, które uzasadniają zastrzeżenia co do bezstronności i niezawisłości SSN Marka Siwka.Sąd Najwyższy zważył co następuje:Żądanie sędziego SN Jarosława Matrasa o jego wyłączenie od udziału w sprawie jest zasadne.Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia sędziego decyduje między innymi ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego. W powyższym kontekście na uwadze należy mieć ugruntowane stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym złożenie przez sędziego żądania wyłączenia od udziału w sprawie, wskazujące na istnienia okoliczności mogących wpłynąć na jego bezstronność wymaganą przez prawo i uzasadniających obawę co do możliwości obiektywnego orzekania w konkretnej sprawie, obliguje nie tylko do wnikliwego rozważenia przedstawionych przesłanek tej inicjatywy, ale w wypadku potwierdzenia ich rzeczywistego występowania, powinno – co do zasady – prowadzić do uwzględnienia wniosku sędziego o wyłączenie od udziału w rozpoznawaniu sprawy, zwłaszcza gdy w odbiorze zewnętrznym może powstać wątpliwość co do istnienia kierunkowego nastawienia sędziego do stron procesowych lub uczestników postępowania (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 maja 2020 r., II KO 18/20).W tym przypadku niewątpliwie mamy do czynienia z opisaną wyżej sytuacją.

Okoliczności, które w żądaniu podniósł SSN Jarosław Matras związane z występowaniem przez niego w roli obrońcy w postępowaniach dyscyplinarnych i immunitetowych (wskazanych w piśmie z dnia 4 grudnia 2025 r.) i składanych w ich toku pism kwestionujących bezstronność i niezawisłość sędziego Marka Siwka, które to okoliczności podlegać będą obecnie również ocenie sądu w składzie, w którym orzekałby sędzia wnioskodawca w niniejszej sprawie, jednoznacznie wskazują na zasadność złożonego żądania. Udział Jarosława Matrasa w rozpoznawaniu wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego Marka Siwka, niewątpliwie mógłby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w sprawie I ZB 28/25.Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.[M.

T.] [r.g.] Barbara Skoczkowska‎