I ZO 110/23 · Sąd Najwyższy

I ZO 110/23 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Demendecki w sprawie dotyczącej obwinionego sędziego Sądu Rejonowego w O. P. J., po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 28 listopada 2023 roku wniosku obrońcy obwinionego w przedmiocie wyłączenia SSN Wiesława Kozielewicza od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I ZO 92/23 na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych postanowił: wyłączyć SSN Wiesława Kozielewicza od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I ZO 92/23.

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 25 września 2023 r. obrońca obwinionego wniósł o wyłączenie SSN Wiesława Kozielewicza od rozpoznania wniosku obrońcy o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec wyznaczonej do orzekania w sprawie o sygn. akt I ZO 69/23 - ze względu na istnienie okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego objętego wnioskiem. W uzasadnieniu formułowanego postulatu wnioskujący argumentował, iż wskazany we wniosku sędzia postanowieniem z dnia 17 września 2022 r. został wyznaczony do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego, która to Izba zastąpiła funkcjonującą od dnia 20 września 2018 r.

Izbę Dyscyplinarną. Zdaniem wnioskującego zarówno natomiast Izba Dyscyplinarna, jak i Izba Odpowiedzialności Zawodowej, nie spełniają kryteriów niezawisłego i niezależnego sądu w rozumieniu prawa unijnego oraz EKPCz. Wskazano, iż ma to szczególnie istotne znaczenie wobec faktu, że objęty wnioskiem sędzia, orzekając w składzie połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego, dotyczącej osób powołanych na urząd sędziego przy udziale organu powołanego ustawą o KRS z 2017 r., złożył zdanie odrębne, sprzeciwiając się tym samym rozstrzygnięciu Sądu Najwyższego, w którym zawarte tezy są sprzeczne z ugruntowanymi standardami wynikającymi z obowiązującego Polskę prawa międzynarodowego, a ukształtowanymi w orzecznictwie TSUE i ETPCz.

Argumentowano dalej, że SSN Wiesław Kozielewicz zaniechał również podpisania oświadczenia z dnia 17 października 2022 r. dotyczącego możliwości wspólnego orzekania legalnie powołanych sędziów Sądu Najwyższego wraz z sędziami powołanymi przy udziale upolitycznienia organu ukształtowanego ustawą o KRS z 2017 r. Podkreślono następnie, iż SSN Wiesław Kozielewicz przystąpił również do wykonywania obowiązków w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, pomimo wątpliwości - już rozstrzygniętych - dotyczących prawidłowości jej ustanowienia.

Zdaniem wnioskującego postępowanie sędziego w jasny sposób ukazuje jego zapatrywanie na kwestie związane z udziałem organu ukształtowanego ustawą o KRS z 2017 r. w procedurze nominacyjnej sędziów oraz legalność funkcjonowania Izby Odpowiedzialności Zawodowej, co ma szczególne znaczenie w kontekście niniejszej sprawy.Nadto podkreślono, że SSN Wiesław Kozielewicz, rozstrzygając w niniejszej sprawie, brałby udział w wątku postępowania dotyczącym wyłączenia SSN Igora Zgolińskiego, który został wyznaczony do składu mającego rozstrzygać w przedmiocie wniosku obrońcy P. J. o stwierdzenie braku spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności dot. właśnie SSN Wiesława Kozielewicza, która to okoliczność mogłyby wywołać u zewnętrznego, obiektywnego odbiorcy uzasadnione wątpliwości co do niezależności sędziego wyznaczonego do jej rozpoznania.Według autora wniosku dla rozpoznania niniejszego wniosku istotne znaczenie mają również okoliczności dotyczące charakteru sprawy głównej, toczącej się pod sygn. akt I ZSK 24/22, gdyż sprawa ta dotyczy m.in. wydarzeń, które - co najmniej w ocenie opinii publicznej - mogą zostać uznane za mające charakter polityczny.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek w przedmiocie wyłączenia SSN Wiesława Kozielewicza od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I ZO 92/23 zasługiwał na uwzględnienie.Wyraźnego zaakcentowania wymaga, iż Sąd Najwyższy podziela zasadność formułowanego wniosku jedynie co do jednej ze wskazywanych przez wnioskującego okoliczności, tj. związanej z układem procesowym powstałym w związku ze sprawą prowadzoną pod sygn. akt I ZB 45/23, której przedmiotem jest rozpoznanie wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Wiesława Kozielewicza wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie o sygn. akt I ZSK 24/22.Objęty wniosek o wyłączenie sędzia jest referentem sprawy o sygn. akt I ZO 92/23, której przedmiotem jest rozpoznanie wniosku o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec, wyznaczonej do rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Igora Zgolińskiego (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt I ZO 69/23), wyznaczonego do składu orzekającego w sprawie o sygn. akt I ZB 45/23, której przedmiotem jest rozpoznanie wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Wiesława Kozielewicza wymogów niezawisłości i bezstronności, wyznaczonego do rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZSK 24/22, Zaprezentowana przez autora wniosku argumentacja zawiera zatem okoliczność, która może podawać w wątpliwość bezstronność objętego wnioskiem sędziego w sprawie.

Oczywistym jest bowiem, że sędzia nie może orzekać w sprawie, która go bezpośrednio dotyczy, o czym wprost stanowi art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. Tym samym zasadnym jest przyjęcie, że sygnalizowane przez wnioskującego okoliczności są tego rodzaju, że mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności przy rozpoznawaniu wniosku o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec w sprawie sygn. akt I ZO 69/23.Zważając na powyższy układ sytuacyjny, obiektywnie mogący rzutować na bezstronność i niezawisłość sędziowską, koniecznym jest zatem wyłączenie ‎SSN Wiesława Kozielewicza od rozpoznania sprawy prowadzonej pod sygn. akt I ZO 92/23.

Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [M. T.][ms]