I ZO 106/23 · Sąd Najwyższy

I ZO 106/23 POSTANOWIENIE Dnia 23 maja 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie obwinionego sędziego Sądu Rejonowego w O. P. J.po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 23 maja 2024 r. wniosku obrońcy o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego: Aleksandra Stępkowskiego, Pawła Kołodziejskiego, Mirosława Sadowskiego, Małgorzaty Bednarek, od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 62/23 p o s t a n o w i ł 1. na podstawie art. 41a k.p.k. pozostawić bez rozpoznania wniosek o wyłączenie SSN Aleksandra Stępkowskiego, SSN Pawła Kołodziejskiego i SSN Mirosława Sadowskiego, 2. na postawie art. 41 § 1 k.p.k. pozostawić bez rozpoznania wniosek o wyłączenie SSN Małgorzaty Bednarek.

UZASADNIENIE

Obrońca obwinionego adw. P.M. w piśmie z dnia 25 września 2023 r. sformułował wniosek o wyłączenie SSN Mirosława Sadowskiego, SSN Pawła Kołodziejskiego, SSN Aleksandra Stępkowskiego i SSN Małgorzaty Bednarek od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 62/23. Jej przedmiotem jest wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Marię Szczepaniec wyznaczoną do rozpoznania innego wniosku o wyłączenie sędziego (sygn. akt I ZO 69/23).Podstawową okoliczność, która zdaniem obrońcy obwinionego przemawia za koniecznością wyłączenia wymienionych sędziów od udziału w sprawie, stanowi powołanie na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego z rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej z zastosowaniem art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.

U. z 2021 r. poz. 269 oraz z 2023 r. poz. 1615). W ocenie obrońcy procedura nominacyjna na stanowiska sędziowskie była wadliwa z uwagi na nieprawidłowość ukonstytuowania Krajowej Rady Sądownictwa z punktu widzenia standardów konstytucyjnych, konwencyjnych i traktatowych. Powołał się przy tym na konkluzje płynące z m.in. z uchwały połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. sygn. akt BSA I-4110-1/20, wskazanych w uzasadnieniu wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.Ponadto, obrońca podniósł, że wymienieni we wniosku sędziowie, pomimo posiadania informacji na temat wadliwości towarzyszących procedurze ich powołania, odebrali z rąk Prezydenta RP nominacje sędziowskie i nie powstrzymali się od orzekania, godząc się na ryzyko wystąpienia negatywnych konsekwencji takiego działania dla stron postępowań prowadzonych z ich udziałem jako orzeczników.

W ocenie obrońcy sędziowie ci zlekceważyli fakt oczywistej wadliwości swojego powołania oraz ład prawny ustanowiony Konstytucją RP, zwłaszcza w zakresie poszanowania niezależności władzy sądowniczej. Ma to jego zdaniem świadczyć o niezachowaniu przez nich standardów niezawisłości i bezstronności.Obrońca wskazał również, że zachodzi obawa o potencjalne negatywne nastawienie sędziów objętych wnioskiem o wyłączenie do obwinionego, który w publicznych wystąpieniach kwestionuje okoliczności ich powołania na stanowiska sędziowskie.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zgodnie z treścią zdania pierwszego art. 41a k.p.k.

„Wniosek o wyłączenie sędziego oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany pozostawia się bez rozpoznania”.Należy zauważyć, że inny obrońca obwinionego – adw. M. W. – we wniosku o wyłączenie SSN Mirosława Sadowskiego, SSN Pawła Kołodziejskiego i SSN Aleksandra Stępkowskiego, sformułowanym w piśmie z dnia 2 października 2023 r. i zarejestrowanym pod sygn. akt I ZO 116/23 powołał tożsame okoliczności mające uzasadniać ten wniosek. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 23 maja 2024 r. wskazanego wniosku nie uwzględnił.Wobec tego, że wniosek obrońcy – adw.

P. M. – z dnia 25 września 2023 r. został oparty na tych samych podstawach, Sąd Najwyższy jest zobligowany do pozostawienia go bez rozpoznania w zakresie, w jakim dotyczy on SSN Pawła Kołodziejskiego, SSN Aleksandra Stępkowskiego i SSN Mirosława Sadowskiego, stosownie do treści art. 41a zdanie pierwsze k.p.k.Z kolei wniosek obrońcy w części, w której domaga się wyłączenia od udziału w sprawie o sygn. akt I ZB 62/23 SSN Małgorzaty Benarek, jest niedopuszczalny, ponieważ ma charakter abstrakcyjny – nie dotyczy sędziego wyznaczonego do udziału w rozpoznaniu wymienionej wyżej sprawy – i jako taki również został pozostawiony bez rozpoznania.Należy przypomnieć, że Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie w sprawach karnych przyjmuje konsekwentnie, że jeżeli do udziału w sprawie wyznaczony został konkretny sędzia, to wniosek o wyłączenie sędziego (sędziów) niewyznaczonego do udziału w tej sprawie, a nawet wszystkich pozostałych sędziów sądu właściwego, aktualizuje się i podlega rozpoznaniu w sposób przewidziany w art. 42 § 4 k.p.k. tylko wtedy, gdy wyznaczony sędzia został następnie wyłączony, a w jego miejsce wyznaczono sędziego objętego tym wnioskiem (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 23 listopada 2004 r., sygn. akt V KK 195/04, z 22 lipca 2009 r., sygn. akt SNO 53/09, z 10 października 2014 r., sygn. akt SNO 51/14).

W sprawie co do sędzi Małgorzaty Bednarek nie została zatem spełniona formalna przesłanka rozpoznania wniosku o wyłączenie, przewidziana w art. 41 § 1 k.p.k.Z kolei w uchwale składu siedmiu sędziów z 26 lipca 2019 r., sygn. akt I NOZP 1/19 Sąd Najwyższy potwierdził dotychczasową linię orzeczniczą, sformułowaną na gruncie przepisów k.p.k., stwierdzając, że wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu bez składania przez sędziego oświadczenia, o jakim mowa w art. 52 § 2 k.p.c., przy czym sędzia objęty takim wnioskiem o wyłączenie, może zasiadać w składzie sądu rozpoznającego ten wniosek.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [M.

T.] [ms] ‎