I ZI 92/23 · Sąd Najwyższy

I ZI 92/23 UCHWAŁA Dnia 20 maja 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara SkoczkowskaProtokolant inspektor sądowy Anna Tarasiuk po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, na posiedzeniu jawnym w dniu 20 maja 2024 r., z udziałem obrońcy J. M. – prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. – prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. P. S. oraz A. M. - prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. delegowanej do Prokuratury Krajowej wniosku Prokuratury Krajowej Wydziału Spraw Wewnętrznych z dnia 27 grudnia 2023 r. o podjęcie uchwały o zezwoleniu na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora Prokuratury Rejonowej w W.

J. M. za czyn wypełniający dyspozycję art. 178a § 1 k.k.; na podstawie art. 135 § 5 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze uchwalił I. zezwolić na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej – J. M. – Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. za to, że w dniu 28 czerwca 2023 roku, przy […] w W. znajdując się w stanie nietrzeźwości ( I badanie Alco-Sensorem - 0,33 mg/l o godz. 7:44, II Badanie urządzeniem Alco-Sensorem – 0,30 mg/l o godz. 8:01, III badanie alkometrem – 0,308 mg/l o godz. 8:41, IV badanie alkometrem – 0,282 mg/l o godz. 8:44 – alkoholu w wydychanym powietrzu) prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki N. o nr rej. […], to jest czynu wyczerpującego znamiona występku z art. 178a § 1 k.k.;

II. kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIENaczelnik Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej wnioskiem z dnia 27 grudnia 2023 r., sygn. […], wniósł w trybie art. 135 § 1 i 5 prawo o prokuraturze o podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, wobec J. M. – Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. za czyn z art. 178a § 1 k.k. Na posiedzeniu w dniu 20 maja 2024 r. obrońca J. M. wniósł o uwzględnienie tego wniosku i złożył do akt sprawy oświadczenie prokuratora J.

M. o wyrażaniu zgody na podjęcie uchwały zgodnie z wnioskiem. W oparciu o przedłożone przez Naczelnik Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej akta śledztwa […] Sąd Najwyższy ustalił następujący stan faktyczny: J. M. jest prokuratorem Prokuratury Rejonowej w W. Posiada samochód osobowy marki N. o nr rej. […]. W dniu 28 czerwca 2023 r. J. M. poruszał się ww. pojazdem ul. […] w W. jadąc w kierunku ul. […]. Tego samego dnia funkcjonariusze Wydziału Ruchu Drogowego Komendy […] Policji prowadzili działania w rejonie dzielnicy […] ramach akcji „Trzeźwy Kierowca” w godz. 5:00-13:00.

Ok. godz. 7:35 funkcjonariusze zatrzymali do rutynowej kontroli trzeźwości kierującego samochodem osobowym marki N. o nr rej. […]. Kierującym okazał się J. M. prokurator Prokuratury Rejonowej w W., którego poddano badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu przy użyciu urządzenia typu Alco-Sensor IV, badania wykazały: I badanie Alco-Sensorem 0,33 mg/l o godz. 7:44, II urządzeniem Alco-Sensorem – 0,30 mg/l o godz. 8:01, III alkometrem – 0,308 mg/l o godz. 8:41, IV alkometrem – 0,282 mg/l o godz. 8:44 – alkoholu w wydychanym powietrzy.

Wykorzystane urządzenia posiadały aktualne świadectwa wzorcowania. Sąd Najwyższy zważył co następuje:Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, celem postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej jest ustalenie czy zgromadzony przez prokuratora materiał dowodowy wskazuje na dostateczne podejrzenie, że prokurator w stosunku do którego oskarżyciel (wnioskodawca) skierował do sądu dyscyplinarnego wniosek o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej swoim zachowaniem (działaniem lub zaniechaniem) zrealizował znamiona przestępstwa opisanego we wniosku (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 12 czerwca 2003 r. sygn. akt SNO 29/03, uchwała Sądu Najwyższego z 23 lutego 2006 r. sygn. akt SNO3/06, uchwała Sądu Najwyższego z 18 lipca 2016 r. sygn. akt SNO 28/16).Wobec powyższego wniosek Naczelnika Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej o wyrażenie zgody na pociągnięcie prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. do odpowiedzialności karnej zasługiwał na uwzględnienie.

Dokonana weryfikacja materiału dowodowego w kontekście dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przez prokuratora czynu wyczerpującego znamiona występku z art. 178a § 1 k.k. prowadzi bowiem do wniosku, iż wersja wydarzeń zaprezentowana przez wnioskodawcę jest w uprawdopodobniona w stopniu dostatecznym.Poza sporem jest, że przewidziany w art. 135 § 5 prawo o prokuraturze Sąd Najwyższy wydaje uchwałę zezwalającą na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, jeżeli zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa.

To oznacza, że materialna podstawa decyzji w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej jest w istocie tożsama z pojęciem użytym w art. 313 § 1 k.p.k. Postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej jest wyłącznie postępowaniem incydentalnym w ramach toczącego się postępowania przygotowawczego (lub sądowego, w sprawach, w których wniosek złożył oskarżyciel prywatny lub subsydiarny), a sąd dyscyplinarny nie musi mieć pewności, że przestępstwo zarzucane we wniosku faktycznie zostało przez prokuratora popełnione.

Sąd dyscyplinarny nie czyni bowiem ustaleń w zakresie winy, gdyż ta może być bowiem ustalona jedynie przez sąd powszechny w postępowaniu karnym (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 1 października 2015 r., SNO 57/15, LEX nr 1816579).W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do wydania uchwały zgodnie ze złożonym wnioskiem, albowiem zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez J. M. przestępstwa stypizowanego w przepisie art. 178a § 1 k.k.Przestępstwa określonego w art. 178a § 1 k.k. dopuszcza się ten, kto znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym.

Przestępstwo to zalicza się do tzw. powszechnych przestępstw abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo i dla realizacji jego znamion nie jest niezbędne wystąpienie jakiegokolwiek skutku, ma zatem charakter formalny. Może zostać popełnione tylko umyślnie. Sprawca musi mieć zatem świadomość znajdowania się w stanie nietrzeźwości lub odurzenia, co nie, oznacza, iż musi znać poziom stężenia alkoholu we krwi, gdyż świadomość istnienia takiej okoliczności, czyli stanu nietrzeźwości, rozumiana być musi jako wynikająca z poziomu rozwoju psychicznego sprawcy zdolność rozpoznania określonego stanu własnej osoby (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 września 2008 r., sygn. akt V KK 160/08).

W doktrynie zauważa się, że uruchomienie i prowadzenie pojazdu mechanicznego wymaga zamiaru bezpośredniego, natomiast fakt znajdowania się przez prowadzącego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego może być objęty także zamiarem ewentualnym (por. M. Marek, Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2010, s. 424). Należy przy tym podnieść, ż prokurator J. M. został ujęty na gorącym uczynku, gdyż prowadził pojazd mechaniczny marki N. będąc w stanie nietrzeźwości. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono pogląd, że schwytanie sprawcy na gorącym uczynku ma miejsce podczas popełniania lub usiłowania popełniania przestępstwa albo bezpośrednio potem, czyli w miejscu jego dokonania bądź usiłowania (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 2005 r., I KZP 21/05, Lex 153336).Zgodnie z art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.

– Prawo o ruchu drogowym, zabrania się kierowania pojazdem, prowadzenia kolumny pieszych, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt osobie w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Stan nietrzeźwości jest zaś zdefiniowany w art. 115 § 16 k.k. i zachodzi wtedy, gdy zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość lub zawartość alkoholu w 1 dcm3 (litrze) wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość.

Poczynione w niniejszej sprawie ustalenia dowodzą, iż zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie, popełnienia przez J. M. – Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W., występku opisanego w dyspozycji przepisu art. 178a § 1 k.k. Nie można przyjąć nadto, aby w realiach tej sprawy czyn prokuratora cechował się znikomym stopniem społecznej szkodliwości. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy rozstrzygnął, jak w uchwale. [M. T.] [ms] ‎