I ZI 92/23 · Sąd Najwyższy

I ZI 92/23 UCHWAŁA Dnia 7 maja 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 7 maja 2024 r. zastrzeżenia odnośnie odmowy udostępnienia prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w W. J. M. i jego ewentualnie ustanowionym obrońcom, akt sprawy o sygn. […] Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej, w sprawie o podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągniecie do odpowiedzialności karnej prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. J. M., na podstawie art. 135 § 7 i 8 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r.

Prawo ‎o prokuraturze (Dz.U.2023.1360 t.j. ze zm; powoływanej dalej jako: prawo ‎o prokuraturze) uchwalił: nie uwzględnić zastrzeżenia Naczelnika Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej, co do możliwości udostępnienia prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w W. J. M. oraz ewentualnie ustanowionym obrońcom, akt sprawy […] załączonych do wniosku o podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie J. M. prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. do odpowiedzialności karnej za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. i zezwolić J.

M. oraz ewentualnie ustanowionym obrońcom, na zapoznanie się z aktami sprawy o sygn. […] UZASADNIENIEWnioskiem z dnia 27 grudnia 2023 r. Naczelnik Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej wystąpił do Sądu Najwyższego Izby Odpowiedzialności Zawodowej o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. – J. M. za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Jednocześnie we wniosku tym, na podstawie art. 135 § 7 Prawa o prokuraturze złożył zastrzeżenie, że akta przedmiotowej sprawy nie mogą zostać udostępnione obwinionemu – prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w W.

– J. M. ani też ewentualnie ustanowionym obrońcom ze względu na dobro postępowania przygotowawczego, a w konsekwencji skierowanie sprawy na posiedzenie i wydanie przez Sąd Dyscyplinarny zarządzenia o odmowie wglądu do akt sprawy w wypadku złożenia takiego wniosku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zawarte we wniosku zastrzeżenie odmowy zapoznania się z aktami sprawy o sygn. […] Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przepisu art. 135 § 7 Prawa o prokuraturze, prokurator, którego dotyczy postępowanie, ma prawo wglądu do dokumentów, które zostały załączone do wniosku.

Jednak prokurator - wnioskodawca, kierując wniosek do sądu dyscyplinarnego, może zastrzec, że dokumenty te lub ich część nie mogą być udostępnione z uwagi na dobro postępowania przygotowawczego. Sformułowany w ten sposób przepis, obliguje prokuratora – kierującego wniosek o pociągnięcie do odpowiedzialności karnej wraz z takim zastrzeżeniem do zbadania czy charakter zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego uprawdopodobnia, że w razie udostępnienia zastrzeżonych przez prokuratora prowadzącego śledztwo materiałów postępowania przygotowawczego może wpłynąć negatywnie na przebieg tego postępowania.W niniejszej sprawie zagrożenie dla dobra prowadzonego śledztwa nie zachodzi.

Co więcej, wnioskodawca – poza ogólnym stwierdzeniem, iż wymaga tego dobro prowadzonego postępowania – nie przedstawił żadnych argumentów świadczących o konieczności odmowy udostępnienia prokuratorowi objętemu wnioskiem zgromadzonego materiału dowodowego. Przywołać w tym miejscu należy postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2024 r. sygn. I ZI 79/23, które zachowuje swoją aktualność także w przypadku postępowań prowadzonych w oparciu o analogiczny do art. 80 § 2f prawa o ustroju sądów powszechnych (dalej: u.s.p.) – przepis ustawy Prawo o prokuraturze (art. 135 § 7):

Rolą sądu dyscyplinarnego nie jest zatem samodzielne poszukiwanie przyczyn złożonego zastrzeżenia i argumentowanie negatywnego wpływu udostępnienia akt. Zastrzeżenie dokonane na podstawie art. 80 § 2f zd. 2 u.s.p. winno zatem wskazywać skonkretyzowane i osadzone w rozpoznawanej sprawie przesłanki, które znajdują potwierdzenie w zgromadzonej dokumentacji i są realnie związane ‎z dobrem postępowania przygotowawczego. Tylko bowiem precyzyjne określenie rzeczywistego jego zagrożenia umożliwia przyjęcie, iż zastrzeżenie prokuratora nie ma arbitralnego charakteru.

Bez wątpienia w rozpoznawanym tu wniosku prokurator nie uczynił zadość temu obowiązkowi.Zaznaczenia wymaga także, że rozstrzygnięcie Sądu w przedmiocie zastrzeżenia dostępu prokuratorowi do akt sprawy w przedmiocie wniosku ‎o wyrażenie na pociągnięcie tegoż prokuratora do odpowiedzialności karnej nie może mieć charakteru blankietowego, ale musi być oparte na konkretnych występujących w sprawie przesłankach (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego ‎z dnia 28 listopada 2007 r., sygn. K 39/07). W przeciwnym razie zasada prawa wglądu do dokumentów straciłaby na znaczeniu.

Jak już podniesiono powyżej na zaistnienie takich przesłanek ‎w przedmiotowej sprawie prokurator w wywiedzionym przez siebie wniosku w ogóle nie wskazał, w konsekwencji czego nie sposób uznać za uprawdopodobnione, że przeciwko udostępnieniu prokuratorowi J. M. akt sprawy ‎w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej, może przemawiać dobro postępowania przygotowawczego. W szczególności nie potwierdza tego zgromadzony do chwili obecnej materiał dowodowy w dużej mierze przedstawiony we wniosku oskarżyciela publicznego, który to wniosek został doręczony obwinionemu - prokuratorowi J.

M. Podsumowując, Sąd Najwyższy stwierdza, iż ocena zgromadzonego dotychczas w toku śledztwa materiału dowodowego pozwala na stwierdzenie, że ewentualne udostępnienie prokuratorowi J. M. lub jego ewentualnemu obrońcy akt sprawy o uchylenie immunitetu w żaden sposób nie naraża na naruszenie dobra wymiaru sprawiedliwości. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. [M. T.] [ms] ‎