I ZB 42/22 · Sąd Najwyższy

I ZB 42/22 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Łochowski w sprawie dyscyplinarnej adwokata X. Y., po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 14 czerwca 2023 r. wniosku obrońcy obwinionego o zbadanie spełnienia sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie II ZK 73/22, na podstawie art. 29 § 10 ustawy o Sądzie Najwyższym oraz art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 24 ustawy o Sądzie Najwyższym odrzuca wniosek. UZASADNIENIEObrońca obwinionego adwokata X.

Y., powołując się na art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1904 ze zm., dalej: „u.SN”), złożył wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka z uwagi na okoliczności towarzyszące jego powołaniu na sędziego oraz postępowanie po powołaniu.W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na dwie okoliczności. Po pierwsze, na postępowanie sędziego po powołaniu, polegające na zaniechaniu przez sędziego podjęcia czynności zmierzających do jego wyłączenia, mimo istnienia ku temu faktycznych i prawnych podstaw.

Po drugie, na fakt, że na pierwsze stanowisko sędziowskie sędzia Marek Motuk został powołany przez Radę Państwa.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 29 § 5 u.SN dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy (tzw. test niezawisłości i bezstronności sędziego).Artykuł 29 § 9 u.SN stanowi, że wniosek inicjujący test niezawisłości i bezstronności sędziego powinien - pod rygorem jego odrzucenia bez wezwania do usunięcia braków formalnych (art. 29 § 10 u.SN) - czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 5 (pkt 1) oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie (pkt 2).

Skoro w założeniu ustawodawcy ów wniosek ma zmierzać do stwierdzenia niespełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów (naruszenia standardu) niezawisłości i bezstronności w konkretnej sprawie, wniosek powinien wskazywać okoliczności, do których odwołuje się art. 29 § 5 u.SN, tj.:

1) towarzyszące powołaniu danego sędziego Sądu Najwyższego (w szczególności ewentualnych wadliwości procedury nominacyjnej), 2) dotyczące jego postępowania po powołaniu (przykładowo czynności jurysdykcyjne, oświadczenia i wypowiedzi), które mogą wywoływać uzasadnione wątpliwości co do spełnienia przezeń wymagań niezawisłości i bezstronności, 3) świadczące o tym, że tak ujęty deficyt niezawisłości bezstronności, może oddziaływać na wynik konkretnej sprawy, z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy (zob. np. postanowienie SN z 15 listopada 2022 r., III CB 5/22, i powołane tam zarządzenia).

Brak któregokolwiek z tych trzech elementów musi skutkować uznaniem, że wniosek nie spełnia wymagań określonych w art. 29 § 9 u.SN.Obrońca obwinionego nie wskazał na żadne konkretne okoliczności towarzyszące powołaniu Marka Motuka na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego ani nie wyjaśnił, jak w okolicznościach sprawy II ZK 73/22 ewentualne naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności związane z powołaniem na urząd sędziego i późniejszym postępowaniem sędziego mogłoby wpływać na jej wynik (przy uwzględnieniu okoliczności dotyczących obwinionego oraz charakteru sprawy).

Nie chodzi o to, że obrońca we wniosku takich okoliczności nie wykazał, ale nawet ich nie zdefiniował. W sposób oczywisty zatem wniosek nie spełnia warunków formalnych z art. 29 § 5 i § 9 pkt 2 u.SN, a więc na podstawie art. 29 § 10 u.SN podlega odrzuceniu bez wzywania do usunięcia braków.Sąd Najwyższy co do odrzucenia wniosku orzeka w składzie jednoosobowym, co wynika z art. 30 § 2 k.p.k. w zw. z art. 29 § 24 u.SN. Postanowienie w tym przedmiocie może więc być na ogólnych zasadach wydane przez sędziego sprawozdawcę (zob. np. postanowienie SN z 13 grudnia 2022 r., I ZB 60/22).

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.[M. T.][ms]