I ZB 1/24 · Sąd Najwyższy

I ZB 1/24 POSTANOWIENIE Dnia 19 czerwca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik z powodu wniosku obrońcy prokuratora D. D. – adwokata P. G., w sprawie o sygn. akt II ZO 111/23, o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego Sądu Najwyższego Pawła Wojciechowskiego po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 19 czerwca 2024 r., z urzędu, kwestii zawieszenia postępowania na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 24 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jednolity: Dz. U. 2023.1093 ze zm.) p o s t a n o w i ł zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia pytań prejudycjalnych przedstawionych Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 października 2023 r., III CB 40/23.

UZASADNIENIE

Zawarty w art. 22 § 1 k.p.k. katolog przyczyn uzasadniających zawieszenie postępowania nie jest zamknięty. Przyjmuje się, że jedną z takich przyczyn jest wystąpienie przez sąd polski w trybie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jeżeli oczekiwaniu na wydanie takiego orzeczenie nie wystarcza odroczenie rozprawy czy posiedzenia (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2023 r., I ZB 47/22 i z dnia 6 marca 2024 r., II KB 27/23).Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia z dnia 20 października 2023 r., CB 40/23, zwrócił się w trybie art. 267 TFUE do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z następującymi pytaniami prawnymi:

„1. Czy art. 19 ust. 1 akapit 2 TUE interpretowany w świetle art. 47 KPP należy rozumieć w ten sposób, że już same okoliczności powołania na stanowisko sędziowskie mogą wskazywać na niespełnienie wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego, jeżeli prowadzą do ukonstytuowania sądu, który narusza prawo jednostki do sądu, ewentualnie że o niespełnieniu tych wymogów decyduje bierna akceptacja (polegająca na orzekaniu) przez sędziego nieprawidłowości procedury jego powołania na stanowisko sędziowskie prowadzących do ukonstytuowania sądu, który narusza prawo jednostki do sądu?2.

Czy art. 19 ust. 1 akapit 2 TUE interpretowany w świetle art. 47 KPP należy ‎rozumieć w ten sposób, że w sprawie tzw. testu bezstronności sędziego Sądu ‎Najwyższego nie mogą orzekać sędziowie, których udział - z uwagi na powołanie ‎na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ‎ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o ‎zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw ‎ - narusza prawo jednostki do sądu?3. W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 2, czy art. 19 ust. 1 akapit 2 TUE interpretowany w świetle art. 47 KPP należy rozumieć w ten sposób, że Sąd Najwyższy ma obowiązek ukształtować skład sądu w sprawie tzw. testu bezstronności bez udziału takich sędziów, a w ostateczności pominąć przepis krajowy przewidujący w takich sprawach skład pięcioosobowy i rozpoznać wniosek bez udziału takich sędziów w innym składzie przewidzianym prawem krajowym?” Opisane wystąpienie Sądu Najwyższego pociąga za sobą długotrwałe oczekiwanie na odpowiedź TSUE, a sformułowane pytania dotyczą wprost regulacji prawnych odnoszących się do wniosku obrońcy o zbadane spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności.

Oznacza to, że ewentualne odpowiedzi magą mieć zasadnicze znaczenie w perspektywie rozpoznania żądania obrońcy.W konsekwencji powyższych uwag należało zawiesić postępowanie w rozważanej sprawie do czasu zakończenia postępowania przed TSUE w przedmiocie opisanych wyżej pytań prejudycjalnych [M. T.][ms] ‎