I UZ 9/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UZ 9/11

POSTANOWIENIE

Dnia 12 maja 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Roman Kuczyński (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Halina Kiryło

SSN Maciej Pacuda

w sprawie z odwołania W. I.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K.

o zapłatę składek,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 maja 2011 r.,

zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 12 stycznia 2011 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Działający imieniem wnioskodawcy, W. I., pełnomocnik procesowy będący

adwokatem, złożył w dniu 2 grudnia 2010 r. skargę kasacyjną od wyroku Sądu

Apelacyjnego z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt … 534/10. Z akt wynika, że

pełnomocnik

ten

został

ustanowiony

w

powyższej

sprawie

z

urzędu

postanowieniem Sądu Okręgowego w K. Wydział Ubezpieczeń Społecznych z dnia

7 marca 2009 r., sygn. akt … 2320/08.

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z

dnia 12 stycznia 2011 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy stwierdzając, że

zgodnie z art. 91 k.p.c. pełnomocnictwo udzielone z urzędu nie obejmuje swoim

zakresem umocowania do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz udziału

w postępowaniu ze skargi kasacyjnej. Z kolei stosownie do art. 871 § 1 k.p.c. w

postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez

adwokatów i radców prawnych, przy czym zastępstwo to dotyczy także czynności

procesowych

związanych

z

postępowaniem

przed

Sądem

Najwyższym,

podejmowanych przed sądem niższej instancji. Sąd stwierdził, że złożona w tej

sprawie skarga kasacyjna bez umocowania pełnomocnika wnioskodawcy do

zastępowania go w tym postępowaniu, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu

na podstawie art. 398 § 2 k.p.c.

Na powyższe postanowienie wnioskodawca wniósł zażalenie podnosząc w

nim, że w niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną wbrew

postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2010 r., III CZ 15/10, Palestra

2010/7-8/265. Wskazał w zażaleniu naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. przez jego

bezzasadne zastosowanie (w uzasadnieniu postanowienia Sąd błędnie jako

podstawę orzeczenia wskazał nieistniejący przepis art. 398 § 2 k.p.c.) oraz

naruszenie art. 3986 § 1 k.p.c. przez jego niezastosowanie skutkujące wydaniem

przez Sąd postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej bez uprzedniego

wezwania do uzupełnienia jej braków formalnych przez pełnomocnika poprzez

dołączenie stosownego pełnomocnictwa. Wnioskodawca wniósł

o zmianę

zaskarżonego postanowienia w całości i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

oraz zasądzenie od Organu na rzecz Wnioskodawcy kosztów postępowania

zażaleniowego według norm prawem przepisanych

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest uzasadnione. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została

złożona z zachowaniem przymusu adwokacko-radcowskiego (skargę sporządził,

podpisał i wniósł pełnomocnik będący adwokatem), jednakże z naruszeniem

wymagania dotyczącego każdego pisma procesowego, odnoszącego się do

obowiązku dołączenia pełnomocnictwa procesowego. Zgodnie z uchwałą siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego, mającą moc zasady prawnej, która została podjęta 5

czerwca 2008 r., III CZP 142/07 (OSNC 2008 nr 11, poz. 122), pełnomocnictwo

procesowe nie obejmuje z samego prawa umocowania do wniesienia skargi

kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym. Pełnomocnictwo ogólne

udzielone pełnomocnikowi wnioskodawcy do prowadzenia sprawy z jej odwołania

od decyzji organu rentowego wygasło z chwilą wydania przez Sąd Apelacyjny

prawomocnego wyroku, ponieważ w jego pierwotnej treści nie zostało wyraźnie

przewidziane, że pełnomocnik procesowy został ustanowiony od początku także do

reprezentowania strony w postępowaniu kasacyjnym, w tym do sporządzenia i

wniesienia skargi kasacyjnej. Treść znajdującego się w aktach sądowych

pełnomocnictwa

procesowego

upoważniającego

pełnomocnika

jedynie

do

prowadzenia sprawy z odwołania od decyzji organu rentowego, oraz brak

dołączenia do skargi kasacyjnej stosownego pełnomocnictwa dla adwokata do

wniesienia skargi i występowania w postępowaniu kasacyjnym, stanowiły - w

ocenie Sądu Apelacyjnego - podstawę do uznania, że skarga jest dotknięta brakiem

nieusuwalnym, niepodlegającym uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 398 6 §

1 k.p.c., a w konsekwencji skarga podlegała odrzuceniu. Pogląd Sądu

Apelacyjnego został słusznie zakwestionowany w zażaleniu wniesionym w imieniu

wnioskodawcy. Brak w postaci niedołączenia do skargi kasacyjnej pełnomocnictwa

dla adwokata do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz reprezentowania

strony w postępowaniu kasacyjnym jest zwykłym brakiem formalnym podlegającym

uzupełnieniu w trybie przewidzianym do usuwania braków formalnych pism

procesowych. Oznacza to, że przewodniczący w Sądzie Apelacyjnym powinien był

wezwać pełnomocnika wnioskodawcy o uzupełnienie braków formalnych skargi

kasacyjnej przez dołączenie stosownego pełnomocnictwa procesowego - zgodnie z

art. 3986 § 1 k.p.c. w związku z art. 3984 § 2 k.p.c. - a tym samym umożliwić

pełnomocnikowi usunięcie dostrzeżonego braku. Wniesienie do sądu drugiej

instancji skargi kasacyjnej obliguje ten sąd przede wszystkim do dokonania oceny,

czy wniesiona skarga spełnia wymagania określone w art. 3984 § 2 k.p.c., czyli

przewidziane w tym przepisie zwykłe wymagania formalne. Dotyczą one również

dołączenia pełnomocnictwa do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 126 § 3 k.p.c.), w

związku z obowiązującym w postępowaniu kasacyjnym przymusem adwokackoradcowskim (art. 871 k.p.c.). Po wniesieniu skargi kasacyjnej przewodniczący w

sądzie drugiej instancji powinien podjąć czynności zmierzające do usunięcia

braków, które odnoszą się do strony formalnej skargi (art. 398 4 § 2 k.p.c.), poprzez

wyznaczenie stronie skarżącej terminu tygodniowego do ich usunięcia pod rygorem

odrzucenia skargi (art. 3986 § 1 k.p.c.). Sąd Apelacyjny nie uruchomił procedury

uzupełniania braków formalnych pisma procesowego - nie wezwał wnioskodawcy

do złożenia pełnomocnictwa udzielonego pełnomocnikowi, który wniósł skargę

kasacyjną - odrzucił natomiast skargę bez podjęcia czynności służących

uzupełnieniu braków. Stanowiło to naruszenie art. 398 6 § 1 k.p.c. w związku z art.

3984 § 2 k.p.c. uzasadniające uchylenie zaskarżonego postanowienia. Uchylenie

postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej oznacza, że skardze może być

nadany w tej chwili dalszy bieg, bowiem do zażalenia wnioskodawcy skierowanego

do Sądu Najwyższego zostało dołączone pełnomocnictwo (karta 112 akt sądowych)

do reprezentowania jego przez adwokata R. S. w postępowaniu we wszystkich

sprawach dotyczących skargi kasacyjnej przed Sądem Najwyższym.

Mając

powyższe

na

uwadze

Sąd

Najwyższy

uchylił

zaskarżone

postanowienie na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39815 § 1 k.p.c.