I UZ 6/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UZ 6/11

POSTANOWIENIE

Dnia 8 maja 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Maciej Pacuda (przewodniczący)

SSN Krzysztof Staryk (sprawozdawca)

SSN Halina Kiryło

w sprawie z odwołania K. Przedsiębiorstwa Budowy Szybów SA w B.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Z.

z udziałem zainteresowanego A. S.

o zwrot nienależnego świadczenia,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 maja 2013 r.,

wniosku organu rentowego o wykładnię postanowienia Sądu Najwyższego z dnia

24 marca 2011 r.

oddala wniosek.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. wyrokiem z dnia

2 grudnia 2009 r., sygn. akt …102/09, zmienił zaskarżone decyzje Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych, Oddziału w Z. z dnia 21 maja 2008 r. i z dnia 2 grudnia

2008 r. - ustalając brak obowiązku zwrotu przez „K.” Przedsiębiorstwo Budowy

Szybów S.A. w B. kwot objętych zaskarżonymi decyzjami, uznanymi przez organ

rentowy jako świadczenie nienależne, wypłacone A. S. za okres od 1 maja 2005 r.

do 30 kwietnia 2008 r. - tytułem emerytury górniczej. W punkcie 2 sentencji

zasądzono od organu rentowego na rzecz „K.” Przedsiębiorstwa Budowy Szybów

S.A. w B. kwotę 3.600 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, oddalając

żądanie w pozostałym zakresie.

Po rozpoznaniu apelacji organu rentowego Sąd Apelacyjny Wydział Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt

…297/10, uchylił zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję organu

rentowego i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń

Społecznych, Oddziałowi w Z. Ponieważ uchylenie dotyczyło całego wyroku,

obejmowało również rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt …297/10, Sąd

Apelacyjny z urzędu postanowił uzupełnić wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 28

października 2010 r. w ten sposób, że zasądził od organu rentowego na rzecz „K.”

Przedsiębiorstwa Budowy Szybów S.A. w B. kwotę 6.300 zł tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego, oddalając żądanie w pozostałym zakresie. Jako

podstawę prawną orzeczenia o kosztach Sąd wskazał art. 98 § 1 k.p.c. w związku z

§ 6 oraz § 13 pkt 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat

za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163

poz.1348).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. zaskarżył to postanowienie w

całości zażaleniem do Sądu Najwyższego, zarzucając mu naruszenie przepisów o

postępowaniu,

w

szczególności

§

ust.

rozporządzenia

Ministra

Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej z

urzędu przez niewłaściwe zastosowanie § 6 pkt 6 tego rozporządzenia. Wniósł o

zmianę zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie od organu rentowego na

rzecz „K.” Przedsiębiorstwa Budowy Szybów S.A. w B. kosztów zastępstwa

procesowego w kwocie 60 zł.

Pełnomocnik „K.” Przedsiębiorstwa Budowy Szybów S.A. w B. wniósł o

oddalenie zażalenia.

Postanowieniem z dnia 24 marca 2011 r., I UZ 6/11, Sąd Najwyższy zmienił

zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego w ten sposób, że zasądził od

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Z. na rzecz „K.” Przedsiębiorstwa

Budowy Szybów S.A. w B. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego za instancję apelacyjną, a w pozostałym zakresie zażalenie oddalił.

Pełnomocnik organu rentowego złożył do Sądu Najwyższego wniosek o

wykładnię postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2011 r., I UZ 6/11,

przez wyjaśnienie: „czy w wyniku jego wydania istnieje bez zmiany orzeczenie w

przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego za pierwszą instancję w kwocie

zł.”. Wnioskodawca

3.600

wskazał,

że

występuje

różnica

w

rozumieniu

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2011 r., I UZ 6/11. W ocenie

organu rentowego Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 marca 2011 r.

dokonał zmiany orzeczenia o kosztach zarówno w pierwszej jak i drugiej instancji w

ten sposób, że zasądził kwotę 120 zł za drugą instancję. Tymczasem – jak to

twierdzi się we wniosku – w ocenie strony przeciwnej wydanie przez Sąd

Najwyższy postanowienia z dnia 24 marca 2011 r., I UZ 6/11, spowodowało

pozostawienie bez zmiany orzeczenia w przedmiocie kosztów zastępstwa

procesowego za pierwszą instancję w kwocie 3.600 zł, gdyż Sąd Najwyższy zmienił

jedynie wysokość kosztów za drugą instancję.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek

pełnomocnika

strony

pozwanej

–

Zakładu

Ubezpieczeń

Społecznych Oddziału w Z. o dokonanie wykładni postanowienia z dnia 24 marca

2011 r., I UZ 6/11, należało ocenić z punktu widzenia treści art. 352 k.p.c., zgodnie

z którym sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego

treści. Konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi wówczas, gdy jego treść

została

sformułowana

w

sposób

niejasny,

uniemożliwiający

jednoznaczne

rozumienie tekstu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2001

r., I PZ 29/01 – OSNP 2002/17/413). Wykładni podlega zarówno sentencja wyroku,

jak i jego uzasadnienie. Ponadto z art. 352 k.p.c. wynika, że wyjaśnienie

wątpliwości dotyczących treści rozstrzygnięcia należy do sądu, który wydał wyrok.

Na podstawie przytoczonej regulacji można więc stwierdzić, że o ile dopuszczalny

był wniosek pełnomocnika strony pozwanej o wykładnię przedmiotowego

postanowienia, a także wniosek o dokonanie tej wykładni przez Sąd Najwyższy, o

tyle wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Uzasadnienie postanowienia

Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2011 r. wskazywało bowiem w sposób jasny i

zrozumiały podstawy rozstrzygnięcia i zastosowania w sprawie przepisu art. 394 1 §

3 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. W szczególności w uzasadnieniu

postanowienia z dnia 24 marca 2011 r. Sąd Najwyższy określając granice

dopuszczalności

zażalenia

strony

pozwanej

co

do

kosztów

procesu

na

postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 15 grudnia 2010 r. uznał, że Sąd

Apelacyjny w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygnął o kosztach zastępstwa

prawnego za instancję apelacyjną. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu swojego

rozstrzygnięcia z dnia 24 marca 2011 r. uwzględnił również to, że w wyroku z dnia

28 października 2010 r. Sąd Apelacyjny uchylił w całości wyrok Sądu I instancji, w

tym także orzeczenie o kosztach zastępstwa prawnego, zawarte w punkcie 2

sentencji tego wyroku. W związku z tym kwestia kosztów procesu za pierwszą

instancję została rozstrzygnięta w wyroku z dnia 28 października 2010 r. (przez

uchylenie pkt 2 sentencji wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w K. z dnia 2 grudnia 2009 r.). Uzasadnienie to w sposób pośredni

wskazuje ponadto, że koszty procesu zostały obliczone przez Sąd pierwszej

instancji w sposób zdecydowanie zawyżony.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd Najwyższy doszedł do

przekonania, że brak jest potrzeby wykładni postanowienia z dnia 24 marca 2011 r.,

I UZ 6/11 i w związku z tym brak podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika

strony pozwanej o jego wykładnię; dlatego wniosek jako bezpodstawny oddalił.