I UZ 51/06 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 26 marca 2007 r.

I UZ 51/06

W otwartym terminie strona może wnieść skargę kasacyjną, choćby jej

skarga wniesiona uprzednio została odrzucona na podstawie art. 130 2 § 3 k.p.c.

Przewodniczący SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec, Sędziowie SN:

Józef Iwulski (sprawozdawca), Jerzy Kwaśniewski.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 marca

2007 r. sprawy z odwołania Dariusza M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w S. o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem

przy pracy, na skutek zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 4 października 2006 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 4 października 2006 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach w sprawie Dariusza M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w S. o rentę z tytułu niezdolności do

pracy w związku z wypadkiem przy pracy odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonego

od wyroku tego Sądu z dnia 9 marca 2006 r. [...]. Ubezpieczony w dniu 6 lipca 2006 r.

wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, jednakże nie uiścił od niej

należnej opłaty sądowej. W związku z tym Sąd drugiej instancji postanowieniem z

dnia 18 lipca 2006 r. odrzucił skargę na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c., bez wzywania

skarżącego do usunięcia tego braku. W dniu 27 lipca 2006 r. ubezpieczony ponownie

wniósł skargę kasacyjną, tym razem uiszczając od niej należną opłatę sądową, a w

uzasadnieniu zaznaczył, że nadal pozostaje dla niego otwarty termin do zaskarżenia

wyroku Sądu drugiej instancji wydanego w dniu 9 marca 2006 r.

W uzasadnieniu postanowienia z dnia 4 października 2006 r. Sąd Apelacyjny,

powołując się na pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z 14 grudnia

1999 r., II CZ 139/99 (OSP 2001 nr 2, poz. 25 z glosą W. Broniewicza; Monitor Prawniczy 2001 nr 18, s. 939 z glosą A. Zielińskiego), stwierdził, że w postępowaniu kasacyjnym ocenie co do dopuszczalności może podlegać jedynie pierwsza skarga kasacyjna wniesiona w danej sprawie. Zdaniem Sądu drugiej instancji, nie jest więc dopuszczalne i skuteczne wniesienie kolejnych skarg kasacyjnych dotyczących tego

samego orzeczenia. Nie ma bowiem podstaw prawnych do tego, by skarga kasacyjna została odrzucona, a następnie mogła być przedstawiona ponownie do rozpoznania, czego nie zmienia złożenie jej w otwartym terminie.

Postanowienie to ubezpieczony zaskarżył zażaleniem, w którym zarzucił

błędną wykładnię art. 1302 § 3 w związku z art. 3984 oraz art. 3985 § 1 i art. 3986 § 2

k.p.c., przez przyjęcie, że uzupełnienie opłaty w otwartym terminie do wniesienia

skargi kasacyjnej, po uprzednim jej odrzuceniu, stanowi wniesienie nowej, niedopuszczalnej skargi kasacyjnej. W ocenie skarżącego, odrzucenie skargi kasacyjnej z

powodu braku uiszczenia należnej opłaty sądowej nie może zostać potraktowane na

równi z istotnymi brakami formalnymi skargi, stanowiącymi jej wady konstrukcyjne. W

opinii skarżącego, „powtórnie” wniesiona skarga to ta sama skarga, którą złożono

uprzednio, a tylko uzupełniona o brakującą opłatę. Odrzucenie nieopłaconej skargi

na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. nie wywołuje takich samych skutków, jak odrzucenie

skargi wskutek stwierdzenia jej istotnych braków przewidzianych w art. 3984 § 1

k.p.c. Zdaniem skarżącego, interpretacja postanowienia Sądu Najwyższego z 14

grudnia 1999 r., II CZ 139/99, prowadzi do innych wniosków niż wysunięte przez Sąd

drugiej instancji, skoro Sąd Najwyższy dopuścił możliwość wniesienia nawet zupełnie

innej, „rzeczywiście” nowej skargi kasacyjnej w otwartym terminie ustawowym. Oznacza to, że tym bardziej nie może budzić wątpliwości dopuszczalność uzupełnienia

skargi o brakującą opłatę, względnie ponowne wniesienie tej samej skargi,

uzupełnionej opłatą. Ponadto, odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu jej nieopłacenia należy traktować z punktu widzenia skutków procesowych analogicznie, jak zwrot

pisma procesowego, którego ponowne wniesienie w terminie po uzupełnieniu braków

formalnych, stosownie do art. 130 § 3 k.p.c., wywołuje skutki od chwili wniesienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W postanowieniu z 14 grudnia 1999 r., II CZ 139/99, Sąd Najwyższy rzeczywiście stwierdził, że nie jest dopuszczalne wniesienie w imieniu strony drugiej kasacji,

jeżeli została już wniesiona kasacja przez samą stronę. Jednakże postanowienie to

zapadło w innym stanie niż w rozpoznawanej sprawie, gdyż „druga” kasacja została

złożona po upływie obowiązującego ówcześnie jednomiesięcznego terminu. „Pierwsza” kasacja została natomiast wniesiona w terminie, ale bez zachowania przymusu

adwokacko-radcowskiego. Zatem, uznanie za słuszne stanowiska, że złożenie powtórnego środka zaskarżenia do Sądu Najwyższego jest dopuszczalne, nie miałoby

wpływu na rozstrzygnięcie.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie jest prezentowane stanowisko, że przed upływem terminu do złożenia kasacji (skargi kasacyjnej) dopuszczalne jest rozszerzenie jej podstaw (wyrok z 13 stycznia 1998 r., II CKN 517/97, OSNC

1998 nr 7-8, poz. 127, OSP 1999 nr 1 poz. 3 z glosą M. Kępińskiego), przedstawienie

okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie (postanowienie z 29 sierpnia 2001 r.,

IV CZ 118/01, OSNC 2002 nr 2, poz. 29), uzupełnienie przez podpisanie (postanowienie z 8 października 1997 r., III CKN 193/97, niepublikowane). Jednocześnie Sąd

Najwyższy wyraźnie akcentuje, że uzupełnienie istotnych wymagań kasacji (skargi

kasacyjnej) jest niedopuszczalne i nieskuteczne, jeśli następuje po upływie terminu

do jej złożenia (postanowienie z 5 lutego 1998 r., I PZ 74/97, OSNAPiUS 1999 nr 4,

poz. 134; wyrok z 2 czerwca 1998 r., II UKN 94/98, OSNAPiUS 1999 nr 11, poz. 375;

wyrok z 4 kwietnia 2000 r., V CKN 4/00, niepublikowany). Wynika to z uznania, że

skarga kasacyjna rozumiana jako czynność procesowa polegająca na zaskarżeniu

do Sądu Najwyższego orzeczenia sądu drugiej instancji, może być dokonana (z technicznego punktu widzenia) przez wniesienie kilku pism procesowych (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2001 r., I PKN 283/00, OSNAPiUS

2002 nr 23, poz. 567 i wskazane tam orzeczenia). Jeżeli pisma te zostały wniesione

w otwartym terminie, to dopiero ich łączna analiza pozwala na ocenę, czy zostały

spełnione wymagania stawiane skardze kasacyjnej jako czynności procesowej.

Skoro strona jest uprawniona do wniesienia skargi kasacyjnej nawet w ostatnim dniu

ustawowego terminu, to nie ma przeszkód, aby w tym samym czasie (z własnej inicjatywy) uzupełniła braki skargi wniesionej wcześniej (postanowienie Sądu Najwyższego z 29 sierpnia 2001 r., IV CZ 118/01, OSNC 2002 nr 2, poz. 29). Wykładni tej

nie zmienia uwzględnienie, że (w otwartym terminie) doszło do odrzucenia „pierwszej” skargi kasacyjnej. W tym zakresie w orzecznictwie Sądu Najwyższego przedstawiany jest trafny pogląd, że odrzucenie skargi kasacyjnej, nie stoi na przeszkodzie

ponownemu jej wniesieniu, jeżeli został zachowany termin dokonania tej czynności

(postanowienia z 21 grudnia 2005 r., I UZ 35/05, OSNP 2006 nr 23-24, poz. 373 oraz

z 18 stycznia 2006 r., III CNP 22/06, OSNC 2006 nr 6, poz. 111). Możliwość wniesienia przez stronę tylko jednej skargi kasacyjnej od tego samego orzeczenia dotyczy

tylko skargi wniesionej skutecznie, czyli dopuszczalnej. Jeśli więc skarga kasacyjna

nie została wniesiona skutecznie i ze względu na braki (w tym brak należnej opłaty)

została odrzucona, to nie ma przeszkód, aby w otwartym terminie strona wniosła ją

ponownie.

Odnosząc te rozważania do rozpatrywanego zażalenia, należy stwierdzić, że

ubezpieczony wniósł skargę kasacyjną w terminie dwumiesięcznym od dnia doręczenia wyroku Sądu Apelacyjnego z uzasadnieniem i w tym też terminie uiścił należną

od niej opłatę podstawową. Z tych względów na podstawie art. 398 16 w związku z art.

3941 § 3 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.