I UZ 45/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UZ 45/11

POSTANOWIENIE

Dnia 2 grudnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Flemming-Kulesza (przewodniczący,

sprawozdawca)

SSN Józef Iwulski

SSN Jerzy Kwaśniewski

w sprawie z odwołania T. G.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R.

o wysokość emerytury,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 grudnia 2011 r.,

zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 8 września 2011 r.,

oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny postanowieniem z 8 września 2011 r. odrzucił skargę

kasacyjną ubezpieczonego T. G. od wyroku tego Sądu z 25 maja 2011 r., którym

oddalona została jego apelacja od wyroku Sądu Okręgowego w G. – Ośrodka

Zamiejscowego R. w części dotyczącej ustalenia wskaźnika wysokości podstawy

wymiaru emerytury oraz odrzucona w części dotyczącej odsetek.

Sąd Apelacyjny podał w uzasadnieniu postanowienia, że ubezpieczony

został wezwany do uzupełnienia braku skargi kasacyjnej przez wskazanie wartości

przedmiotu zaskarżenia. W odpowiedzi na to wezwanie ubezpieczony określił

„hipotetyczną wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 3.660 zł” nie podając

sposobu ani metody obliczenia tej kwoty.

Sąd Apelacyjny podkreślił, że rozpoznawana sprawa dotyczy wysokości

emerytury. Skarżący zakwestionował decyzję organu rentowego z 5 września

2008 r. zmienioną decyzjami z 21 lipca 2009 r. i z 23 marca 2010 r., którą ustalono

ubezpieczonemu wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury ostatecznie na

182,49 %. Sprawa o wzrost emerytury (a do tego zmierzało żądanie wnioskodawcy

ponownego przeliczenia pobieranego przez niego świadczenia przy zaliczeniu do

podstawy wymiaru premii regulaminowej i zaliczenia wykonywania pracy na

podstawie umów zlecenia) jest, zdaniem Sądu Apelacyjnego sprawą, w której

dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Wartość przedmiotu zaskarżenia w takiej sprawie stanowi różnica między

hipotetyczną wysokością emerytury, jaką skarżący otrzymywałby, gdyby jego

żądanie zostało uwzględnione a wysokością emerytury pobieranej. Sąd Apelacyjny

uznał, że skarżący winien był „z zastosowaniem ustawowego algorytmu wykazać, iż

kwoty wynikające z zaliczenia spornego okresu pracy oraz premii regulaminowej

zwiększyłyby na tyle emeryturę, iż wartość roczna tej różnicy przekraczałaby 10 tyś

złotych (art. 3982 k.p.c. w związku z art. 22 k.p.c.). Twierdzenie, że hipotetyczna

wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 3.600 zł – jest w istocie dowolnym i

szacunkowym określeniem wartości przedmiotu zaskarżenia, pozostającym w

zupełnym oderwaniu od obiektywnego kryterium sposobu obliczenia tej wartości i

podstaw, na których wyliczenie to winno być oparte”. Sąd Apelacyjny uznał zatem,

że nastąpiło niewłaściwe wykonanie obowiązku nałożonego przez Sad drugiej

instancji, co uzasadnia przyjęcie, że strona nie uzupełniła braków skargi w

rozumieniu art. 3986 § 2 k.p.c. a ponadto wskazana wartość przedmiotu

zaskarżenia była niższa niż kwota warunkująca dopuszczalność skargi kasacyjnej.

Ubezpieczony wniósł zażalenia na to postanowienie wnosząc o jego

uchylenie i nakazanie nadania biegu skardze kasacyjnej. Zarzucił obrazę prawa

procesowego polegającą na przyjęciu, że Sąd Apelacyjny może domagać się

podawania wartości przedmiotu „sprawy” a zdaniem skarżącego może to uczynić

jedynie sąd pierwszej instancji a zakładając, że „istotnie Sąd Apelacyjny jest sądem

I instancji” w podanej kwocie 3.600 zł „nie ma żadnego błędu” ponieważ emerytura

jest mniejsza o 300 zł miesięcznie, co zgodnie z art. 22 k.p.c. daje podaną kwotę.

W uzasadnieniu zażalenia podano, że nie żądano od ubezpieczonego określenia

wartości przedmiotu sporu ani w pierwszej ani w drugiej instancji. Zdaniem

wnoszącego zażalenie zaskarżone postanowienie nie może się ostać także z tego

względu, że należna opłata od „apelacji” wynosi 30 zł bez względu na wartość

żądanego świadczenia.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Zażalenie nie mogło zostać uwzględnione, ponieważ wniesiona skarga

kasacyjna jest niedopuszczalna z uwagi na zbyt niską wartość przedmiotu

zaskarżenia. Rozpoznawana sprawa, czego wnoszący zażalenie nie kwestionuje,

nie należy do spraw, w których skarga kasacyjna przysługuje bez względu na

wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 398 2 § 1 k.p.c.).

Skarga kasacyjna ubezpieczonego zgodnie z art. 398 4 § 3 k.p.c. winna była

zawierać oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia. Nieoznaczenie wartości

przedmiotu zaskarżenia stanowiło brak skargi. Przewodniczący w sądzie drugiej

instancji jest obowiązany do wezwania do usunięcia takiego braku zgodnie z art.

3986 § 1 k.p.c. Taki obowiązek spoczywa na sądzie drugiej instancji bez względu

na to, czy we wcześniejszych stadiach postępowania wartość przedmiotu sporu

albo przedmiotu zaskarżenia była oznaczana. Oznaczenie wartości przedmiotu

zaskarżenia w skardze kasacyjnej jest szczególnie istotne w sprawach, w których

dopuszczalność skargi zależy od przekroczenia ustawowo określonego progu

kwoty spornej na tym etapie postępowania. Sąd drugiej instancji jest uprawniony do

badania dopuszczalności skargi kasacyjnej, także z uwagi na wartość przedmiotu

zaskarżenia, jest zatem uprawniony do żądania oznaczenia wartości przedmiotu

zaskarżenia i badania prawidłowości tego oznaczenia.

Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu przez sąd drugiej instancji, miedzy

innymi, wówczas, gdy nie usunięto jej braków albo gdy jest z „innych przyczyn”

niedopuszczalna (art. 398 6 § 2 k.p.c.). Sąd Apelacyjny niesłusznie przyjął, że nie

został uzupełniony brak skargi polegający na nieoznaczeniu wartości przedmiotu

zaskarżenia.

Skarżący

oznaczył

wartość

przedmiotu

zaskarżenia.

Gdyby

oznaczona wartość budziła wątpliwości w kontekście dopuszczalności skargi, Sąd

Apelacyjny byłby uprawniony do jej sprawdzenia przy zastosowaniu odpowiedniej

procedury. W tej sprawie Sad Apelacyjny nie dokonał sprawdzenia oznaczonej

wartości; nie zachodziła zresztą taka potrzeba. Sąd Apelacyjny stwierdził bowiem,

że wskazana wartość jest niższa niż warunkująca dopuszczalność skargi

kasacyjnej w tej sprawie. Nie ma podstaw do żądania od skarżącego oznaczania

wartości przedmiotu zaskarżenia „z zastosowaniem ustawowego algorytmu”.

Skarżący oznacza wartość w stosunku do określonego kwotowo żądania, które jest

przedmiotem zaskarżenia. Rzeczywista wartość przedmiotu zaskarżenia, może być

określona

przez

sprawdzającego.

sąd

drugiej

Oznaczona

instancji

przez

w

razie

skarżącego

wszczęcia

postępowania

wartość

odpowiadająca

nieuwzględnionemu żądaniu była niższa od kwoty warunkującej dopuszczalność

skargi kasacyjnej. Ta okoliczność uzasadniała odrzucenie skargi, co słusznie

podniósł Sąd Apelacyjny

w uzasadnieniu swego postanowienia. Wartość

przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną jest istotna nie tylko z uwagi na

wysokość należnej opłaty od skargi ale w takich sprawach, jak rozpoznawana –

przede wszystkim ze względu na dopuszczalność zaskarżenia.

Z tych przyczyn zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 398 14 w

związku z art. 394 1 § 3 k.p.c.