I UZ 44/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UZ 44/04

POSTANOWIENIE

Dnia 12 stycznia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący)

SSN Herbert Szurgacz (sprawozdawca)

SSN Andrzej Wasilewski

w sprawie z wniosku D. B.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w N.

o rentę z tytułu niezdolności do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 stycznia 2005 r.,

zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego w K.

z dnia 16 czerwca 2004 r., sygn. akt III AUa …/03,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2004 r. Sąd Apelacyjny - Wydział III

Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. odrzucił kasację wnioskodawczyni

D. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 20 maja 2004 r. z

uzasadnieniem, że kasacja nie przedstawia okoliczności uzasadniających jej

rozpoznanie (art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c.). W zażaleniu na wymienione

postanowienie

skarżąca

wniosła

o

jego

uchylenie

ponieważ,

wbrew

odmiennemu stanowisku Sądu Apelacyjnego, kasacja w części zatytułowanej

Podstawy kasacji przedstawia okoliczności uzasadniające jej rozpoznanie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Należy stwierdzić, że kasacja istotnie w części zatytułowanej Podstawy

kasacji zawiera punkt III, w którym stwierdza się, że „istotne zagadnienie

prawne występujące w niniejszej sprawie oraz potrzeba wykładni przepisów

wywołujących poważne wątpliwości – a mianowicie obowiązek Sądu drugiej

instancji szczegółowego rozpoznania sprawy mimo braku konkretnych zarzutów

w pisemnej apelacji oraz mimo nie sprecyzowania zarzutów na rozprawie przed

Sądem Apelacyjnym, a to wobec faktu, że strona działała bez pomocy

adwokata względnie radcy prawnego, a Sąd

oddalił wniosek strony o

wyznaczenie jej adwokata z urzędu, przy czym strona wykazała w

przedkładanych przez nią pismach brak orientacji w sytuacji procesowej oraz

depresję psychiczną na tle braku możliwości wykazania dowodami schorzeń

uniemożliwiających jej podjęcie pracy zawodowej.”

Powyższe nie spełnia wymagań art. 3933 §1 pkt 3 k.p.c. przedstawienia

okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji.

Warunki, jakim powinna odpowiadać kasacja, określone w przepisie art. 393 3 §

1 k.p.c. - odmiennie niż wymagania przewidziane dla niej jako pisma

procesowego, o którym mowa w art. 3933 § 2 k.p.c. - nie są traktowane jako

formalne i podlegające ewentualnemu uzupełnieniu w trybie art. 130 k.p.c. Ich

brak stanowi zatem istotną wadę, która mogłaby zostać usunięta jedynie w

terminie przewidzianym do wniesienia kasacji (art. 3934 § 1 k.p.c.), który w

przedmiotowej sprawie już upłynął. Kasacja nie respektująca powyższych

wymagań należy do kategorii kasacji niedopuszczalnych w rozumieniu art. 393 5

k.p.c. W postanowieniu z dnia 9 listopada 2000r., II CKN 1385100, OSN 2001,

z.3, poz. 51 Sąd Najwyższy wyjaśnił, że brak polegający na nieprzedstawieniu

okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji powoduje odrzucenie kasacji

bez wzywania o jego uzupełnienie.

Dokonując oceny, czy w kasacji wnioskodawca przedstawił okoliczności

uzasadniające jej rozpoznanie należy wskazać, że w tym zakresie istnieje już

bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego (por. postanowienie z dnia 22 marca

2001 r. V CZ 131/01, OSNC 2001/10/156; postanowienie z dnia 12 grudnia

2000 r. V CKN 1780/00, OSNC 2001/3/52; postanowienie z dnia 11 maja 2001

r. III CZ 28/01, OSNC 2002 r./2/22; postanowienie z dnia 17 października 2001

r. III CZ 98/01, OSNC 2002 r.15/71; postanowienie z dnia 5 czerwca 2001 r. IV

CZ 45/01, OSNC 2001 r./10/157; postanowienie z dnia 10 maja 2001 r., CZ

35/01, OSNC 2002 r./1/11) W pewnym uogólnieniu można przyjąć, że

przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji (spełnienie

wymagania z art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c.) powinno być wyraźne, przede wszystkim

w tym znaczeniu, że nie może być ono wyinterpretowane z przytoczenia

podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, lecz powinno przybrać formę

wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wskaże, jakie

konkretnie występujące w sprawie okoliczności pozwalają zakwalifikować

kasację do rozpoznania, i jednocześnie uzasadni, dlaczego odpowiadają one

ustawowemu katalogowi przesłanek usprawiedliwiających przyjęcie kasacji

(por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2001 r., III

CZ 98/01, OSNC 2002, nr 5 poz. 71, z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC

2002, nr 1 poz. 11). Skarżący powinien wypełnić formułę art. 393 k.p.c.

odpowiednią

treścią,

przytaczając

szczegółową

argumentację

prawną,

wykazującą, że w przyjętych ustaleniach faktycznych, stanowiących podstawę

zaskarżonego orzeczenia, zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych w art.

393 k.p.c. przesłanek.

W

przypadku

kasacji

wnioskodawczyni,

kasacja

nie

wskazuje

okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie w powyższym znaczeniu.

Przedstawienie okoliczności, które uzasadniałyby rozpoznanie kasacji ze

względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, polega na

przedstawieniu tego zagadnienia przez jego sformułowanie z przytoczeniem

argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych albo

uzasadnienia, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. W dalszej

części kasacji zatytułowanej

„Uzasadnienie” w kilku zdaniach skarżąca

kwestionuje ustalenia Sądu Apelacyjnego, co również nie spełnia wymagań art.

3933 § 1 pkt 3 k.p.c.

Zgodnie z art. 3935 k.p.c. Sąd drugiej instancji odrzucił na posiedzeniu

niejawnym kasację wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn

niedopuszczalną.

Ocena, czy wskazywane przez skarżącego zagadnienie prawne

rzeczywiście nim jest i czy jest ono na tyle istotne, by sprawa została

rozpatrzona przez najwyższą instancję sądową, należy do Sądu Najwyższego.

Rzeczą sądu drugiej instancji jest jedynie formalne stwierdzenie, czy skarżący

przedstawił okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji, nawiązujące do

treści art. 393 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca

2002 r. IV CZ 104/02, Lex m 55520). Zdaniem Sądu Najwyższego w

rozpoznawanej sprawie Sąd Apelacyjny nie wkroczył w merytoryczną ocenę

okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji, zastrzeżoną dla Sądu

Najwyższego. Stwierdził, że kasacja w brzmieniu wyżej przytoczonym nie

przedstawia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Sąd Najwyższy

ocenę tą podziela. Dodatkowo należy wskazać, że kasacja nie spełnia

wymagania wskazania podstaw kasacji; nie jest taką podstawą powołanie art.

385 k.p.c. Uzasadnia to oddalenie zażalenia (art. 397 w związku z art. 385

k.p.c.).