I UZ 36/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UZ 36/06

POSTANOWIENIE

Dnia 20 grudnia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Flemming-Kulesza (przewodniczący)

SSN Krystyna Bednarczyk

SSN Herbert Szurgacz (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa W. C.

przeciwko Zakładom Naprawczym Przemysłu Węglowego "R." w K.

o rentę wyrównawczą,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 grudnia 2006 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w K.

z dnia 2 czerwca 2006 r., sygn. akt IX Pz …/06,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia Sąd Rejonowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w

K. zasądził od pozwanego - Zakładów Naprawczych P.W. R. w K. - na rzecz

powoda W. C. kwotę 192,68 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 5 czerwca 1999 r.

tytułem renty wyrównawczej za czerwiec 1999 r. w pozostałej części powództwo

oddalił.

W dniu 12 września 2005 r. pełnomocnik powoda złożył wniosek o

przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z dnia 25 lipca

2005 r. wraz z uzasadnieniem. Podniósł, iż ani powód ani też jego pełnomocnik nie

zostali zawiadomieni o terminie rozprawy.

W dniu 19 września 2005 r. pełnomocnik powoda złożył skargę o wznowienie

postępowania. Wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym

wyrokiem Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w K. z dnia 25 lipca 2005 r., sygn. akt

VII P …/01/5 oraz o zmianę zaskarżonego wyroku przez rozstrzygnięcie zgodnie z

treścią pozwu względnie kontynuowanie postępowania. W uzasadnieniu skargi

wskazał, iż powód bez własnej winy został pozbawiony możliwości działania w

sprawie ponieważ nie został powiadomiony o terminie rozprawy wyznaczonej na

dzień 25 lipca 2005 r., na której to zapadł niekorzystny dla powoda wyrok. Powód

został zatem pozbawiony możliwości obrony swych praw, co skutkuje nieważnością

postępowania.

Postanowieniem z dnia 7 listopada 2005 r. Sąd Rejonowy – Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w K. oddalił wniosek powoda o przywrócenie terminu do

złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z dnia 25 lipca 2005 r. oraz odrzucił

wniosek o uzasadnienie wyroku. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż pełnomocnik

powoda otrzymał za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na adres kancelarii w jednej

kopercie odpis postanowienia z dnia 3 czerwca 2005 r., odpis opinii biegłego wraz

ze zobowiązaniem do zajęcia stanowiska w terminie 7 dni pod rygorem pominięcia

oraz powiadomienie pełnomocnika o terminie rozprawy. Korespondencja została

odebrana przez bliżej nieokreśloną praktykantkę, która nie była upoważniona przez

pełnomocnika do odbioru przesyłek. Nie można zatem wykluczyć, iż przesyłka

dotarła kompletna do kancelarii, co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru,

zaś niekompletna dotarła do pełnomocnika powoda. Sąd powołał się na orzeczenie

Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 1999 r., sygn. akt, I PKN 76/99, z którego

wynika, iż zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (pełnomocników,

pracowników kancelaryjnych) powodują, że nie można uznać braku jej winy w

uchybieniu terminowi. Sąd wskazał także, iż wniosek o uzasadnienie orzeczenia był

spóźniony, dlatego też w oparciu o art. 328 § 1 k.p.c. został odrzucony. Sąd

wskazał jednocześnie w oparciu o art. 133 § 3 k.p.c, iż nie był zobowiązany do

powiadamiania powoda o terminie rozprawy ze względu na fakt posiadania przez

powoda pełnomocnika.

W dniu 23 grudnia 2005 r. zażalenie na powyższe postanowienie złożył

pełnomocnik powoda. W uzasadnieniu podniósł, iż przesyłkę z korespondencją

sądową istotnie odbierała praktykantka to jednak w pliku spiętych dokumentów nie

było informacji o terminie rozprawy. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie

zaskarżonego

postanowienia

i

nadanie

sprawie

dalszego

biegu

poprzez

przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2006 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy w K.

w pkt 1 oddalił zażalenie powoda na postanowienie odrzucające wniosek o

sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku a także w pkt 2 odrzucił zażalenie na

postanowienie

o odmowie

przywrócenia

terminu do złożenia

wniosku

o

sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Sąd wskazał, iż zażaleniem

powoda objęte są dwa rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji . Pierwsze z nich

dotyczy oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o

sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, drugie natomiast kwestionuje

prawidłowość odrzucenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia

wyroku z dnia 25 lipca 2005 roku.

Sąd wskazał, iż zażalenie w niniejszej sprawie przysługuje tylko i wyłącznie

na postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu wniosku o sporządzenie i

doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 25 lipca 2005 roku. Natomiast zażalenie na

postanowienie dotyczące oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia

wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku podlegało odrzuceniu

przez Sąd pierwszej instancji, jako niedopuszczalne. Katalog postanowień sądu

pierwszej instancji objętych możliwością wywiedzenia tego środka odwoławczego

jest katalogiem zamkniętym, wymienionym w przepisie art. 394 § 1 k.p.c.

Ustawodawca nie przewidział w nim możliwości zaskarżenia tego rodzaju

orzeczenia Oddalenie wniosku o przywrócenie terminu nie zostało objęte

dyspozycją tego przepisu ani też możliwości jego zaskarżenia nie można wywieść z

wymienionej w tym przepisie kategorii orzeczeń kończących postępowanie w

sprawie . Wskazane wyżej postanowienie po uprawomocnieniu nie zamyka drogi

do rozstrzygnięcia przez Sąd drugiej instancji, bowiem strona może w każdym

przypadku zaskarżyć orzeczenie odrzucające wniosek o sporządzenie i doręczenie

odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Tego rodzaju rozstrzygnięcie zawarte w

postanowieniu podlega kontroli sądu drugiej instancji w granicach wynikających z

treści przepisu art. 380 k.p.c., pod warunkiem iż strona wskazała na wpływ tego

rozstrzygnięcia na wynik sprawy. Powód ten warunek spełnił albowiem wskazał na

naruszenie przepisu art. 168 § 1 i art. 169 k.p.c . Tak więc Sąd drugiej instancji ma

obowiązek rozpoznania i tych zarzutów bowiem należy uznać, że usunięcie

skutków niezaskarżonego postanowienia, które miało wpływ na wynik sprawy,

można się domagać tylko przez zwalczenie postanowienia bezpośrednio na nim

opartego. Sąd wskazał, iż zwalczając zasadność rozstrzygnięcia o odmowie

przywrócenia terminu powód podnosił, że nie został zawiadomiony o terminie

rozprawy. Wskazał, że przesyłkę zawierającą opinię biegłego i pismo przewodnie

odebrała

stażystka

i

przekazana

pełnomocnikowi

koperta

nie

zawierała

zawiadomienia. Na karcie 398 akt znajduje się zwrotne poświadczenie odbioru

adresowane do pełnomocnika powoda z którego wyraźnie wynika iż wyznaczony

został termin rozprawy na dzień 25 lipca 2005 roku. Zawiadomienie to doręczone

zostało w dniu 13 czerwca 2005 r., co potwierdza pieczątka kancelarii i nieczytelny

podpis Z adnotacji poczty wynika, że przesyłkę tą doręczono A., nazwisko

nieczytelne. Przyjąć należy prawidłowe zawiadomienie tej strony procesu o terminie

rozprawy. Kwestia nieprawidłowości postępowania stażystki obciąża kancelarię i

nie uzasadnia przywrócenia terminu. Rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji jest

więc prawidłowe i brak jest podstaw do korekty postanowienia odrzucającego

wniosek o doręczenie i sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 25 lipca 2005

roku. Wniosek ten złożony został po upływie terminu wynikającego z treści przepisu

art. 328 § 1 k.p.c .

W dniu 14 marca 2006 r. skargę kasacyjną na powyższe postanowienie

złożył pełnomocnik powoda. Zarzucił naruszenie art. 168 § 1 k.p.c. oraz art. 169

k.p.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie i odmowę przywrócenia terminu do

złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku mimo, że w ramach dostarczonej

pełnomocnikowi powoda przesyłki pocztowej brak było zawiadomienia o terminie

rozprawy. Wskazał, iż w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa,

gdyż powód został pozbawiony możliwości wniesienia środka zaskarżenia od

orzeczenia sądu. Wskazując na powyższe wniósł o

zmianę lub uchylenie

zaskarżonego

postanowienia

i

nadanie

sprawie

dalszego

biegu

poprzez

przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.

Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2006 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w K. odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez

pełnomocnika powoda W. C. od postanowienia Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 21 stycznia 2006 r. oddalającego w pkt 1

zażalenie powoda na postanowienie odrzucające wniosek o sporządzenie i

doręczenie odpisu wyroku oraz odrzucającego w pkt 2 zażalenie na postanowienie

o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie

uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu Sąd podniósł, iż wniesiony środek

odwoławczy,

nazwany

skargą

kasacyjną,

jest

w

istocie

zażaleniem

na

postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 31 stycznia 2006 r. Niedopuszczalne

jest zażalenie na postanowienie sądu o oddaleniu zażalenia na postanowienie

odrzucające wniosek o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku a także na

postanowienie sądu odrzucające zażalenie na

postanowienie o odmowie

przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie

uzasadnienia wyroku. Zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą do wniesienia skargi

kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów i oceny dowodów, na

których to strona skarżąca oparła skargę kasacyjną.

W dniu 26 czerwca 2006 r. zażalenie na powyższe postanowienie złożył

pełnomocnik wnioskodawcy. Zarzucił naruszenie art. 394 § 1 i 2 k.p.c. przez jego

niezastosowanie. Wskazał, iż w sytuacjach, w których przysługuje skarga

kasacyjna przysługuje również zażalenie na postanowienie kończące postępowanie

w sprawie, zaś postanowienie Sądu Okręgowego było postanowieniem kończącym

postępowanie w sprawie, gdyż

wnioskodawca został pozbawiony możliwości

wniesienia środka zaskarżenia. Postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające

środek zaskarżenia i tym samym kończące postępowanie w sprawie jest w ocenie

skarżącego błędne i bezpodstawne.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego

postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim

należy podkreślić, że Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego z dnia 31 maja 2000 r. (III ZP 1/00, OSNP 2000 nr 24, poz. 887)

przyjął, że od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie na

postanowienie sądu pierwszej instancji oddalające wniosek o przywrócenie terminu

do wniesienia apelacji kasacja nie przysługuje. Stanowisko to zachowuje w pełni

aktualność po zmianie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, dokonanych

ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania

cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. 2005 r. , Nr

13, poz. 98), która weszła w życie z dniem 6 lutego 2005 r. W zaskarżonym

postanowieniu Sąd Okręgowy przyjął, że skargę kasacyjną wnioskodawcy należy

zakwalifikować jako zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 31

stycznia 2006 r. oddalające zażalenie na postanowienie o odrzuceniu wniosku o

sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku oraz odrzucające zażalenie na

postanowienie

o odmowie

przywrócenia

terminu do złożenia

wniosku

o

sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Ponieważ na takie postanowienie

zażalenie ani skarga kasacyjna nie przysługują – odrzucił środek zaskarżenia. Ze

względów wskazanych powyżej, postanowienie to, mimo częściowo błędnego

uzasadnienia, odpowiada prawu. W tej sytuacji zażalenie strony powodowej jako

pobawione usprawiedliwionych podstaw należało oddalić.