I UZ 173/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UZ 173/10

POSTANOWIENIE

Dnia 10 lutego 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Józef Iwulski (przewodniczący)

SSN Halina Kiryło (sprawozdawca)

SSN Zbigniew Myszka

w sprawie z odwołania W. S.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o wysokość emerytury,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 lutego 2011 r.,

zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 15 listopada 2010 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z

dnia 15 listopada 2010 r. ustalił, że wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie z

odwołania W. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynosi mniej niż

10.000 złotych i odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonego od wyroku tegoż Sądu

z dnia 7 lipca 2010 r.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż wyrokiem z dnia 7 lipca 2010r.

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację

wnioskodawcy W. S. od wyroku Sądu Okręgowego – Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych z dnia 3 marca 2010 r. Powyższy wyrok został zaskarżony skargą

kasacyjną ubezpieczonego. Wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału,

pełnomocnik skarżącego oznaczył wartość przedmiotu zaskarżenia pierwotnie na

kwotę

13.444,68

złotych,

jako

dwunastokrotność

wysokości

emerytury

ubezpieczonego w dochodzonej kwocie po 1.120,39 złotych miesięcznie, a

następnie – przy przyjęciu miesięcznej różnicy pomiędzy żądaną a przyznaną

wysokością świadczenia, wynoszącej 156,57 złotych – na kwotę 1.878,84 złotych.

Przechodząc do rozważań prawnych Sąd drugiej instancji przytoczył treść art.

398² § 1 k.p.c., zgodnie z którym skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w

sprawach o prawa majątkowe z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych, w

których wartość przedmiotu zaskarżania jest niższa niż 10.000 złotych. W

przypadku, gdy skarżący kwestionuje wysokość przyznanej mu emerytury, wartość

przedmiotu zaskarżenia stanowi w myśl art. 22 k.p.c. różnica pomiędzy

dochodzoną a otrzymywaną kwotą świadczenia w stosunku rocznym. Skoro zatem

z przedstawionego przez pełnomocnika ubezpieczonego wyliczenia wynika, iż

wartość przedmiotu zaskarżania w niniejszej sprawie wynosi 1.878,84 złotych i jest

niższa od ustawowo wymaganej, należało z mocy art. 398 6 § 2 k.p.c. orzec o

odrzuceniu skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej.

Ubezpieczony wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się

jego uchylenia i zasądzenia od organu rentowego kosztów postępowania

zażaleniowego.

W motywach środka odwoławczego zarzucono Sądowi Apelacyjnemu błędne

ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego. Wbrew twierdzeniom

Sądu, sprawa będąca przedmiotem postępowania nie dotyczy bowiem wysokości

pobieranej przez

ubezpieczonemu emerytury, lecz wypłaty jednego z dwóch

przyznanych skarżącemu z mocy wyroku sądowego świadczeń emerytalnych,

przysługujących wnioskodawcy z różnych podstaw prawnych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Analiza prawidłowości zaskarżonego postanowienia rozpocz¹ę wypada od

przytoczenia treści art. 398¹ § 1 k.p.c., z którego wynika, że skarga kasacyjna

przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku

kończącego postępowanie w sprawie. W art. 398² § 1 k.p.c. wymieniono przy tym

kategorie

spraw,

w

których

nie

jest

możliwe

wniesienie

tegoż

środka

odwoławczego. Ogólną zasadą jest, że w sprawach o prawa majątkowe

dopuszczalność skargi kasacyjnej uzależniona jest od wartości przedmiotu

zaskarżenia, którą dla spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych - w

wyłączeniem spraw o przyznanie i wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie

obowiązkiem ubezpieczenia społecznego - określono na kwotę nie niższą od

10.000 złotych. Przepis art. 476 § 2 i 3 k.p.c. wyjaśnia ustawowe pojęcie spraw z

zakresu ubezpieczeń społecznych, stanowiąc w § 2 pkt 1, iż należą do nich między

innymi sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych,

dotyczących

ubezpieczeń

społecznych.

Zakres

rozpoznania

i

orzeczenia

(przedmiot sporu) w tych sprawach wyznaczony jest zatem w pierwszej kolejności

przedmiotem decyzji organu rentowego zaskarżonej do sądu ubezpieczeń

społecznych (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999 r., II UZ

52/99, OSPAPIUS 2000 nr 15, poz. 601), a w drugim rzędzie przedmiotem

postępowania sądowego, określonego zakresem odwołania od decyzji organu

rentowego do sądu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2006 r., II

UZ 1/06, niepublikowane).

Istota problemu na obecnym etapie postępowania sądowego sprowadza się

do prawidłowego określenia przedmiotu sprawy. Rację ma żalący się, iż

przedmiotem tym nie jest wysokość przyznanego W. S. świadczenia.

Z akt sprawy wynika, że rozpoznając wniosek emerytalny ubezpieczonego

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z

22 czerwca 2007r. przyznał

wnioskodawcy prawo do niepełnej emerytury z art. 28 ustawy z dnia 17 grudnia

1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( jednolity

tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227), zaś decyzją z 26 czerwca 2007 r.

odmówił mu prawa do emerytury z art. 27 tego aktu. Na skutek odwołania W. S.,

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 22

września 2009 r., zmienił obie decyzji i ustalił wysokości niepełnej emerytury

ubezpieczonego (przy wskaźniku wysokości podstawy wymiaru 86,47%) na kwotę

1.013,42 złotych miesięcznie, a po waloryzacji od 1 marca 2009 r. – na kwotę

1.120,39 złotych oraz przyznał wnioskodawcy od 8 czerwca 2007 r. prawo do

emerytury z art. 27 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych w wysokości 963,82 złotych miesięcznie, a po waloryzacji od 1 marca

2009 r. – w kwocie po 1.065,56 złotych, przy tym samym wskaźniku wysokości

podstawy wymiaru rzędu 86,47%. Wykonując wyrok sądowy, Zakład Ubezpieczeń

Społecznych wydał dwie decyzje: z dnia 28 grudnia 2009 r., przyznającą

ubezpieczonemu prawo do pełnej emerytury w ustalonej wyżej kwocie oraz z dnia

30 grudnia 2009r., stwierdzającej ustanie prawa wnioskodawcy do emerytury

niepełnej. Mimo, że odwołanie W. S.

formalnie skierowane zostało przeciwko

pierwszej z wymienionych decyzji, to z jego treści i stanowiska ubezpieczonego,

konsekwentnie prezentowanego w toku procesu, jednoznacznie wynika, iż

przedmiotem zaskarżenia objęto także (a może przede wszystkim ) drugą decyzję.

Spór w istocie dotyczył

prawa odwołującego do dalszej wypłaty niepełnej

emerytury z art. 28 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych.

To zagadnienie znalazło się również w polu rozważań Sądów

obydwu instancji. Zatem to nie wysokość świadczenia, lecz możliwość dalszego

pobierania przez wnioskodawcę jednej z dwóch emerytur, była przedmiotem sporu i

zaskarżenia kasacyjnego. W takiej zaś sytuacji dopuszczalność skargi kasacyjnej

nie jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Mając powyższe na uwadze, z mocy art. 398¹6 związku z art. 394¹ § 3 k.p.c.

orzeczono o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.