I UZ 136/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UZ 136/10

POSTANOWIENIE

Dnia 18 października 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Katarzyna Gonera

w sprawie z odwołania Z. P.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

z udziałem zainteresowanej: PPUH "Z." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

o ustalenie istnienia ubezpieczenia społecznego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 18 października 2010 r.,

zażalenia organu rentowego na postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt I UK 40/10,

odrzuca zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy postanowieniem z 7 kwietnia 2010 r., I UK 40/10, odmówił

przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego z 9 września 2009 r., w sprawie o

ustalenie istnienia ubezpieczenia społecznego.

Zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2010 r., I UK

40/10, wniósł w imieniu organu rentowego jego pełnomocnik, zarzucając

naruszenie art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. oraz art. 3989 § 1 pkt 1 i pkt 4 k.p.c. Skarżący

wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że postanowienie Sądu

Najwyższego jest wadliwe, ponieważ podstawa prawna, na którą powołuje się Sąd

Najwyższy – art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. - stanowi, że skarga kasacyjna powinna

zawierać wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem

zakresu żądanego uchylenia i zmiany. W ocenie skarżącego, taki wniosek znajduje

się w treści skargi kasacyjnej. Podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie

przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik

sprawy (3983 § 1 pkt 2 k.p.c.). Skarga kasacyjna zawierała zarzuty w przedmiocie

naruszenia prawa procesowego przez Sąd Apelacyjny, które mogły doprowadzić do

błędnych ustaleń faktycznych oraz błędnej oceny prawej stanu faktycznego, co

zdaniem skarżącego czyniło skargę kasacyjną oczywiście zasadną. Sąd Najwyższy

nie odniósł się do tego zarzutu. Skarga kasacyjna zawierała w swej treści istotne

zagadnienie prawne, które nie było dotychczas przedmiotem rozważań Sądu

Najwyższego, a - zdaniem organu rentowego - w ustalonym przez Sąd Apelacyjny

stanie faktycznym zasadne było dokonanie oceny prawej tego stanu faktycznego

przez pryzmat zasad współżycia społecznego, solidarności ubezpieczonych i

sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu.

Zażalenie do Sądu Najwyższego może być wniesione jedynie na

postanowienia sądu drugiej instancji, które są wymienione w przepisach Kodeksu

postępowania cywilnego jako objęte możliwością zaskarżenia.

Według art. 3941 § 1 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na

postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę o

stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (od 22 maja 2009

r. także na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie

były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji). Według art. 3941 § 2

k.p.c., w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługuje

także na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z

wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 398 1 k.p.c. (w przedmiocie

odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania), a także postanowień wydanych w

wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

Przytoczony przepis dotyczy dopuszczalności zaskarżania do Sądu

Najwyższego

postanowień

(nie

wszystkich,

a

tylko

niektórych,

mających

precyzyjnie określony przedmiot) wydanych przez sąd drugiej instancji. Ani ten

przepis, ani żaden inny, nie przewiduje możliwości i dopuszczalności zaskarżenia

postanowień Sądu Najwyższego wydanych na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c.

Skarżący nie wskazuje w zażaleniu podstawy prawnej wniesienia środka

odwoławczego, nie podaje przepisu prawa (zwłaszcza prawa procesowego), z

którego można byłoby wyprowadzić dopuszczalność zaskarżenia postanowienia

Sądu Najwyższego mającego za przedmiot odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania. Zatem już nawet z opisanego zaniechania pełnomocnika skarżącego

wynika, że podstawa taka nie istnieje.

Orzeczenia Sądu Najwyższego – w tym postanowienia w przedmiocie

odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania – jako wydane przez

najwyższy organ sądowy nie podlegają dalszemu zaskarżeniu. Zażalenie nie

przysługuje ani na postanowienie Sądu Najwyższego o odrzuceniu skargi

kasacyjnej – poprzednio kasacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 28

września 2004 r., II UZ 39/04, z 15 listopada 2004 r., II UO 3/04, niepublikowane),

ani na postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (por. postanowienia SN z 9 czerwca 2006 r., III UO 2/06, z 20 czerwca

2007 r., I UZ 13/07, z 7 grudnia 2009 r., IV CZ 84/09, z 2 czerwca 2010 r., II PZ

18/10, niepublikowane).

Postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania jest niewątpliwie postanowieniem kończącym postępowanie w

sprawie. Taka jego charakterystyka nie przemawia jednak za przyjęciem jego

zaskarżalności. Nie sposób jakichkolwiek wniosków w tym względzie wyciągać z

treści art. 394 § 1 a capito k.p.c. lub z treści art. 3941 § 2 k.p.c. Pierwszy z tych

przepisów dotyczy zaskarżania do sądu drugiej instancji kończących postępowanie

w sprawie postanowień sądu pierwszej instancji. Drugi z kolei – zaskarżania do

Sądu Najwyższego kończących postępowanie w sprawie postanowień sądu drugiej

instancji. Skoro Sąd Najwyższy nie jest ani sądem pierwszej, ani sądem drugiej

instancji, to nie stosuje się do jego postanowień żadnego z tych przepisów (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z 27 lipca 2005 r., III PO 1/05, niepublikowane).

Reasumując, na postanowienia Sądu Najwyższego nie przysługuje zażalenie (art.

3941 k.p.c.). W każdym systemie sądownictwa istnieje najwyższa instancja sądowa,

której orzeczenia nie podlegają dalszemu zaskarżeniu. Tak jest w przypadku

orzeczeń – wyroków i postanowień - Sądu Najwyższego.

Od orzeczeń Sądu Najwyższego przysługuje natomiast skarga o wznowienie

postępowania (por. art. 412 § 4 w związku z art. 399 k.p.c.). Orzeczenia Sądu

Najwyższego mogą także podlegać sprostowaniu (art. 350 k.p.c.), uzupełnieniu (art.

351 k.p.c.) i wykładni (art. 352 k.p.c.).

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy odrzucił wniesione zażalenie

jako niedopuszczalne (możliwości jego wniesienia nie przewidują przepisy

obowiązującego Kodeksu postępowania cywilnego).