I UZ 101/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UZ 101/09

POSTANOWIENIE

Dnia 3 lutego 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Flemming-Kulesza (przewodniczący)

SSN Roman Kuczyński

SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca)

w sprawie z odwołania L. S.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o prawo do emerytury,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 3 lutego 2010 r.,

zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 27 maja 2009 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 27 maja 2009 r. Sąd Apelacyjny– III Wydział Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych odrzucił skargę ubezpieczonego L. S. o wznowienie

postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 13 grudnia

2006 r. oddalającego apelacją ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego w K.

z dnia 28 kwietnia 2006 r. oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 marca 2004 r. odmawiającej ubezpieczonemu

prawa do emerytury ze względu na brak wymaganych 15 lat pracy w szczególnych

warunkach.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Apelacyjny stwierdził, że

wskazana przez skarżącego podstawa wznowienia postępowania nie spełnia

przesłanek określonych w art. 403 § 2 k.p.c., tj. wykrycia nowych okoliczności i

dowodów, które istniały już przed zakończeniem sprawy, a jedynie nie zostały

ujawnione, gdyż nie były stronie znane. Skarżący powołał się bowiem na

odnalezienie w grudniu 2008 r. jednego z byłych współpracowników z okresu

zatrudnienia w Zakładzie Żywienia Zbiorowego w D. – J. Ś. - nadal pracującego w

tym samym zakładzie i za jego pośrednictwem - dotarcie do dwóch kolejnych

świadków: J. G. i W. S., także w dalszym ciągu zatrudnionych w tym zakładzie,

których oświadczenia wskazują jednoznacznie, że pracę w szczególnych

warunkach wykonywał aż do 1985 r., a więc posiada więcej niż wymagany 15-letni

okres takiego zatrudnienia. Tymczasem, w ocenie Sądu Apelacyjnego, w toku

poprzedniego postępowania nie istniały jakiekolwiek obiektywne przeszkody

uniemożliwiające skarżącemu nawiązanie kontaktu z wymienionymi pracownikami,

zaś zaniechanie wskazania ich jako świadków wynikało jedynie z przekonania

skarżącego, że zebrany materiał dowodowy potwierdził jego uprawnienia do

dochodzonego świadczenia. Potwierdza to oświadczenie żony skarżącego M. S.

złożone na rozprawie w dniu 27 maja 2009 r. Ponadto twierdzenia skarżącego, że

dopiero w grudniu 2008 r. odnalazł J. Ś. nie zasługują na wiarę, bowiem dla

wykazania 15-letniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych, skarżący

powoływał się między innymi na zeznania tego świadka, którego pisemne

oświadczenie z dnia 12 marca 2004 r. na okoliczność charakteru pracy w spornym

okresie, dołączył do odwołania od zaskarżonej decyzji organu rentowego z dnia 31

marca 2004 r. Zatem okoliczności powołane przez skarżącego mogły być przez

niego wykorzystane w toku poprzedniego postępowania.

W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżącego domagał się jego

uchylenia zarzucając mu naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. w związku z art. 410 § 1

k.p.c. Wnoszący zażalenie przyznał, że świadek J. Ś. był wskazany przez niego w

2004 r., lecz z niewiadomych przyczyn dowód z jego zeznań został wtedy przez

Sąd pominięty. Natomiast ustalenie świadków w osobach J. G. i W. S. nastąpiło

dopiero w grudniu 2008 r. Wnoszący zażalenie od dłuższego czasu jest osobą

schorowaną mającą bardzo ograniczone możliwości poruszania się i kontaktowania

się z ludźmi i dlatego nie był w stanie dotrzeć wcześniej do wymienionych

świadków. Nie wiedział też, czy osoby te jeszcze pracują i nie znał ich adresów

zamieszkania, bo nie miał z nimi kontaktu do 1985 r. Dopiero pomoc J. Ś.

spowodowała możliwość skontaktowania się z nimi. Dlatego aż do grudnia 2008 r.

nie mógł się powołać na dowód z zeznań J. G. i W. S. Nie można zatem uznać, że

istniały obiektywne możliwości skorzystania z zeznań tych świadków we wcześniej

toczących się postępowaniach.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie okazało się bezzasadne. Z protokołu rozprawy z dnia 27 maja 2009 r.

w sprawie z przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania zakończonego

prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 13 grudnia 2006 r., wynikało

bowiem, że już w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie było

przeszkód w

wykryciu osobowych źródeł dowodowych, na które powoływał się skarżący w

skardze o wznowienie postępowania, skoro jego żona oświadczyła, iż nie było

żadnych przeszkód w ustaleniu adresów i powołaniu na świadków byłych

współpracowników skarżącego, „którzy są w dalszym ciągu pracownikami zakładu

pracy w których mąż był zatrudniony w spornym okresie”. Przekreślało to

gołosłowne zarzuty żalącego się, jakoby nie mógł on wiedzieć, czy osoby te jeszcze

żyją, czy pracowały w tym zakładzie pracy, że nie znał ich adresów lub nie mógł do

nich dotrzeć. Odnośnie do „nowości” z zeznań świadka J. Ś., to niezależnie od

tego, że żalący się w apelacji do wyroku Sądu pierwszej instancji nie zarzucał, iż

dowód z zeznań tego świadka został nieprawidłowo pominięty przez Sąd

Okręgowy, to przede wszystkim - znając wyrok oddalający odwołanie żalącego się nie ponowił on wniosku o przesłuchanie tego znanego mu (świadka J. Ś.), ale oparł

apelację na zeznaniach innego świadka B. M. Ponadto żalący się zaniechał

wniesienia skargi kasacyjnej do wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 13 grudnia 2006

r.,

do którego z braku stosownego wniosku nie zostało sporządzone nawet

uzasadnienie. Warto także zwrócić uwagę, że Sąd Okręgowy oddalił odwołanie

żalącego się, argumentując, że w spornym okresie pracy

w

szczególnych

warunkach nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze

czasu pracy na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych, ale łączył ją z

obowiązkami mechanika sprzętu, niezaliczanej do pracy w

szczególnych

warunkach. W apelacji do tego wyroku żalący się podważał jedynie „aptekarską”

miarę takiego rozróżnienia równocześnie wykonywanych prac w spornym okresie,

która - w jego ocenie - nie powinna zmieniać „faktu, że Ubezpieczony wykonywał

pracę w szczególnych warunkach”. Oceniając oczywiście spóźnione oświadczenia

świadków dołączone do skargi o wznowienie postępowania, w których znalazły się

twierdzenia, jakoby były to prace mechanika napraw pojazdów samochodowych „w

kanałach remontowych”, Sąd Najwyższy uznał, iż nie było żadnych przeszkód do

zgłaszania tego typu twierdzeń w prawomocnie zakończonym postępowaniu, w

którym żalący się nie skorzystał nawet z możliwości kasacyjnego zaskarżenia

wyroku Sądu Apelacyjnego. Wszystko to prowadziło do uznania, że w poprzednio

prawomocnie zakończonym postępowaniu żalący się nie był pozbawiony

możliwości wskazywania okoliczności lub dowodów, które - wedle jego oceny mogłyby mieć wpływ na wynik spraw. Przeciwnie żalący się wyłącznie z przyczyn

od niego zależnych, tj. wskutek własnych zaniedbań, błędnej oceny lub

opieszałości pozbawił się możliwości wykazania „późniejszego wykrycia takich

okoliczności faktycznych lub dowodów” w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., co

prowadziło

do

prawidłowego

stwierdzenia

niedopuszczalności

wznowienia

poprzednio prawomocnie zakończonego postępowania.

W konsekwencji powyższego Sąd Najwyższy oddalił bezzasadne zażalenie w

zgodzie z art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.

Zważywszy na to, że prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego kreują

przepisy prawa, żalący może rozważyć złożenie wniosku o ponowne ustalenie

prawa do spornej emerytury w trybie art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach,

które może doprowadzić do wszczęcia nowej sprawy i wydania nowej decyzji, jeżeli

zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawnione nowe okoliczności istniejące

przed wydaniem poprzedniej decyzji w sprawie prawomocnie osądzonej, jeżeli te

nowości mogłyby mieć wpływ na prawo do spornego świadczenia.