I UK 99/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UK 99/18 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z odwołania N. Ł.‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R.‎o podleganie ubezpieczeniom społecznym,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 26 marca 2019 r.,‎skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt III AUa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od organu rentowego na rzecz N. Ł. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 26 października 2017 r., III AUa […] Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. (organ rentowa), wniesiona od wyroku Sądu Okręgowego w G. Ośrodka Zamiejscowego w R. z 13 września 2016 r., IX U […], zmieniającego decyzję organu rentowego z 9 marca 2015 r., stwierdzającą, że N. Ł. (wnioskodawczyni) jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wpadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, w ten sposób, że uznał, iż wnioskodawczyni podlega wyżej wymienionym ubezpieczeniom.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł organ rentowy, zaskarżając go w całości.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego – czy zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych, dokonane z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej w sytuacji, gdy działalność ta nie spełnia którejkolwiek z funkcjonalnych cech, określonych w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 584 ze zm., dalej jako usdg), w szczególności, gdy działalność ta nie ma zarobkowego charakteru lub nie jest wykonywana w sposób ciągły, dokonane nadto w okolicznościach, wskazujących na zamiar nadużycia prawa do świadczeń z systemu ubezpieczeń społecznych, powoduje powstanie tytułu podlegania tym ubezpieczeniom? Organ rentowy podniósł ponadto, że w sprawie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.W odpowiedzi na skargę kasacyjną organu rentowego wnioskodawczyni wniosła o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że jako sąd kasacyjny nie jest sądem trzeciej instancji, a skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia.

Wniesiona w sprawie skarga nie wykazała znaczenia jej rozstrzygnięcia dla realizacji tej publicznoprawnej funkcji skargi kasacyjnej, względnie potrzeby ujednolicenia orzecznictwa sądów powszechnych i rozwoju jurysprudencji.Jako sąd prawa Sąd Najwyższy nie może ponownie weryfikować prawidłowości zastosowania przez Sąd drugiej instancji poszczególnych przesłanek składających się na kwalifikację określonej aktywności ludzkiej jako działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 usdg, skoro Sąd ten prawidłowo zinterpretował pojęcie działalności gospodarczej, prawidłowo określił wiązkę okoliczności branych pod uwagę na etapie subsumpcji określonej aktywności jako takiej działalności, a następnie zastosował przepisy i wyjaśnił, dlaczego całościowa ocena tych okoliczności przemawia za wynikiem końcowym jakim jest podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Sąd Najwyższy zaznacza, że wyraźnie wyartykułowaną wolą ustawodawcy było, by podstawa wymiaru składek ubezpieczeniowych ustalona była w deklaracji, składanej przez podmiot prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą, która to deklarowana wysokość jest całkowicie uniezależniona o wysokości przychodu czy dochodu. Skoro więc sam ustawodawca wybrał takie rozwiązanie to nawet w sytuacji, gdy przedsiębiorca nieracjonalnie prowadzi działalność gospodarczą, generując straty, nie oznacza to, że tak prowadzona działalność traci cech działalności gospodarczej.Niezależnie od powyższego, przy ustaleniach faktycznych postępowania sądowego oraz uwzględnieniu argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zastosowanie znajduje standard przyjęty przez Sąd Najwyższy w wyroku z 27 listopada 2018 r., I UK 320/17 (z którym pokrywa się rozumowanie Sądu drugiej instancji), a nie w wyroku z 18 grudnia 2018 r., II UK 413/17.Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.