I UK 418/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UK 418/11

POSTANOWIENIE

Dnia 29 marca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

w sprawie z odwołania W. K.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o prawo do wcześniejszej emerytury,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 29 marca 2012 r.,

skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 13 kwietnia 2011 r.,

1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2) zasądza od Skarbu Państwa (Sąd Apelacyjny) na rzecz

adwokata J. S. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej

ubezpieczonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym kwotę 120

zł (sto dwadzieścia złotych), podwyższoną o stawkę podatku od

towarów

i

usług

przewidzianą

dla

tych

czynności

w

obowiązujących przepisach.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2011 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację ubezpieczonej od wyroku Sądu

Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 czerwca 2009 r.,

którym oddalono odwołanie W. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z

dnia 21 stycznia 2009 r., odmawiającej prawa do wcześniejszej emerytury.

Ubezpieczona wywiodła skargę kasacyjną od tego wyroku i opierając ją na

podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 46 w

związku z art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i

rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z art. 2 Konstytucji RP i

uznanie, że W. K. nie przysługuje prawo do wcześniejszej emerytury, mimo tego,

że ubezpieczona faktycznie nie wykonywała umowy zlecenia, nie osiągała

przychodu, a jej zleceniodawca nie odprowadzał za nią w związku z tym żadnych

składek, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty przez

przyznanie prawa do emerytury, albo o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy

do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji. Pełnomocnik reprezentujący

ubezpieczoną w postępowaniu kasacyjnym z urzędu wniósł nadto o zasądzenie na

jego rzecz kosztów pomocy prawnej, oświadczając że nie zostały pokryte nawet w

części przez żadną ze stron.

W skardze kasacyjnej zawarty jest wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania,

„gdyż zaskarżone orzeczenie narusza prawo w granicach zaskarżenia, a także

narusza zasady równości obywateli wobec prawa. Wskazać również należy, że nie

mamy do czynienia ze standardową sytuacją wykonywania umowy zlecenia i z tego

tytułu podlegania ubezpieczeniu społecznemu przed złożeniem wniosku o

przyznanie wcześniejszej emerytury, a zatem niniejsza sprawa wymaga odrębnej

analizy w tym zakresie”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących

rozbieżności

w

orzecznictwie

sądów,

zachodzi

nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym

wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że

zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie,

a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc

pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi

przez Sąd Najwyższy. Rozpoznanie skargi następuje bowiem tylko z przyczyn

kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. Za prawidłową motywację

wniosku nie można zatem uznać powtórzenia ogólnych sformułowań ustawy

przewidujących okoliczności uzasadniające przyjęcie przez Sąd Najwyższy skargi

kasacyjnej do rozpoznania. Tym bardziej nie uzasadnia wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania powołanie się przez skarżącego na jakiekolwiek

okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała potrzeby

rozpoznania jej skargi. Naruszenie prawa, czy zasad równości obywateli wobec

prawa, a także to, że „sprawa wymaga odrębnej analizy” nie są bowiem w świetle

art. 3989 § 1 k.p.c. samodzielnymi przesłankami, na które można powoływać się

celem wykazania, że skarga powinna zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy.

Jeśli według ubezpieczonej, wyrok Sądu Apelacyjnego był dotknięty wadą

naruszenia przepisów prawa materialnego, to skarżąca mogła wskazać, że jej

skarga jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), a występowanie tej

przesłanki uzasadniać tym, że zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo.

Zwrócić należy przy tym uwagę, że jeżeli przesłanką wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania jest twierdzenie skarżącego, iż skarga jest oczywiście

uzasadniona, powinien on w uzasadnieniu wniosku zawrzeć wywód prawny

wskazujący, w czym wyraża się ta „oczywistość" i przedstawić argumenty na

poparcie tego twierdzenia, koncentrując na wykazaniu kwalifikowanej postaci

naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego

oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy

prawniczej (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r.,

IV CZ 100/03, LEX nr 82274), których to elementów również brakuje w

uzasadnieniu wniosku o przyjęcie w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej do

rozpoznania.

Niezależnie od tego, nie ma przesłanek do uznania skargi za oczywiście

uzasadnioną także z tej przyczyny, że w istocie opiera się ona na podstawie

sprzecznej z wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Sąd Najwyższy, co

jest niedopuszczalne (art. 39820 zdanie drugie k.p.c.). Sąd Najwyższy uchylając

wyrokiem z dnia 7 grudnia 2010 r. (I UK 217/10) poprzednio wydany w tej sprawie

wyrok Sądu Apelacyjnego, wskazał bowiem, między innymi, że przesłanka z art. 29

ust. 2 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

jest spełniona tylko wówczas, gdy pomiędzy ustaniem ostatniego stosunku pracy a

złożeniem

wniosku

o

emeryturę

nie

wystąpił

żaden

okres

podlegania

ubezpieczeniom społecznym z tytułu niezwiązanego z zatrudnieniem w charakterze

pracownika. Ubezpieczona tymczasem wykonywała po ustaniu stosunku pracy

umowę akwizycyjną, a okoliczność braku przychodu z tytułu tej umowy nie

prowadzi do wniosku, że umowa cywilnoprawna nie stanowiła tytułu do podlegania

ubezpieczeniom

społecznym.

W

skardze

kasacyjnej

ubezpieczona

usiłuje

zanegować ten pogląd, co nie może przynieść oczekiwanych przez nią rezultatów,

skoro z art. 39820 zdanie drugie k.p.c. wynika, że nie można oprzeć skargi

kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na

podstawach sprzecznych z wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Sąd

Najwyższy.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398 9 k.p.c.

postanowił jak w sentencji.