I UK 390/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UK 390/10

POSTANOWIENIE

Dnia 16 marca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kwaśniewski

w sprawie z odwołania W. N.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o podleganie ubezpieczeniu społecznemu,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 16 marca 2011 r.,

skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 24 czerwca 2010 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2010 r. Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385

k.p.c. oddalił apelację ubezpieczonego W. N. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 października 2009 r. oddalającego

odwołanie W. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20

października 2008 r., którą organ rentowy stwierdził, że W. N. nie podlega

obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu oraz

dobrowolnemu ubezpieczeniu wypadkowemu w okresie od 13 stycznia 2004 r.

Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżył skargą kasacyjną W. N. We wniosku o

przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano, że przyjęcie skargi do rozpoznania

uzasadniają: “podstawy kasacyjne niniejszej skargi” oraz przesłanki określone w

art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. W sprawie występują istotne zagadnienia prawne:

“a) czy Sądy orzekające w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych w

sprawie

dotyczącej

wyłączenia

ubezpieczonego

z

tych

ubezpieczeń

są

zobowiązane rozstrzygać w granicach określonych przez okres objęty kontrolą

przeprowadzoną przez organ rentowy oraz czy organ rentowy posiada prawo do

wyłączenia ubezpieczonego z ubezpieczeń społecznych na czas nieoznaczony;

b) czy Sądy rozpoznające sprawę mogą opierać swoje rozstrzygnięcia na

ustaleniach w sprawie karnej, co do, której Sąd II instancji jednoznacznie orzekł, iż

od jej wyniku nie zależy rozstrzygnięcie sprawy niniejszej, w sytuacji, gdy

dodatkowo sprawa karna nie została prawomocnie zakończona;

c) czy Sąd II instancji rozpoznający sprawę może opierać swoje

rozstrzygnięcia na informacjach uzyskanych telefonicznie, w tym na informacjach

uzyskanych telefonicznie od organu rentowego, już po zamknięciu rozprawy, bez

otwarcia rozprawy na nowo, bez udostępnienia tych informacji ubezpieczonemu

oraz bez ich formalnego dopuszczenia jako dowodu w sprawie;

d) czy sam fakt nieosiągania przez ubezpieczonego przychodów z tytułu

prowadzonej działalności gospodarczej w określonym czasie tj. w czasie, w którym

ubezpieczony był niezdolny do pracy lub oczekiwał na zlecenia - w sytuacji, gdy

ubezpieczony nie zgłosił faktu zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej,

ani nie wykreślił się z ewidencji działalności gospodarczej, jak również, gdy

wykonywał on inne czynności stanowiące działalność gospodarczą (w tym

wypełniał wszystkie nałożone prawem na przedsiębiorcę wymogi i obowiązki) pozwala na przyjęcie, że ubezpieczony nie prowadzi działalności gospodarczej, a

tym samym, że nie jest objęty takim tytułem ubezpieczenia;

e) czy istnienie po stronie ubezpieczonego niezdolności do pracy - z tytułu

choroby i leczenia stwierdzonej w sposób i w formie przewidzianej przez

obowiązujące przepisy prawa, która w żaden sposób nie została skutecznie

podważona przez organ rentowy - oraz otrzymywanie przez ubezpieczonego

świadczeń z tytułu zasiłków chorobowych, których wysokość jest zgodna z

obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, daje podstawę do wyłączenia

ubezpieczonego z ubezpieczeń społecznych oraz stwierdzenia przez organ

rentowy i Sądy obu instancji, że działalność gospodarcza nie jest przez

ubezpieczonego prowadzona, w sytuacji, gdy ubezpieczony nie zgłosił faktu

zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej, nie dokonał wykreślenia z

ewidencji działalności gospodarczej oraz wypełnia wszystkie nałożone prawem na

przedsiębiorcę wymogi i obowiązki;

czy

f)

opłacanie

przez

ubezpieczonego

należnych

składek

ubezpieczeniowych, na zasadach określonych w ustawie systemowej, w okresach

oczekiwania na zlecenia - co skutkowało jednocześnie brakiem osiągania

przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej - można traktować jako

próbę

stworzenia

pozorów

prowadzenia

działalności

gospodarczej

przez

ubezpieczonego;

g) czy organ rentowy i Sądy rozpoznające sprawę mogą kwestionować

spełnienie przez ubezpieczonego jakiegoś wymogu względem działalności

gospodarczej

(w

odniesieniu

do

ubezpieczonego

chodzi

o

wymóg

tzw.

zorganizowania), bez wskazania i wyjaśnienia na czym miałby ten rzekomy brak

polegać;

h) czy o braku tzw. ciągłości w prowadzeniu działalności gospodarczej może

decydować fakt, zgodnego z prawem, pobierania przez ubezpieczonego zasiłków

chorobowych w określonym czasie, jak również zgodna z prawem wysokość tych

zasiłków, a także brak osiągania przez ubezpieczonego przychodów w określonym

czasie oraz

i) czy okoliczności wskazane powyżej w ppkt b - h dają organowi rentowemu

oraz Sądom możliwość zastosowania w stosunku do ubezpieczonego zasady

określonej w art. 5 k.c.”

Ponadto wskazano na potrzebę “wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów” – art.

2 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej –

Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm., (w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 sierpnia

2004 r.) oraz przepisów art. 2 w związku z art. 4, art. 14 ust. 1 i art. 14 a ustawy z

dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej – Dz.U. z 2007 r. Nr

155, poz. 1095 ze zm., (obowiązujących od dnia 21 sierpnia 2004 r.) w zakresie

dotyczącym pojęcia “działalności gospodarczej”.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jej

autor powołał się na przyczynę przyjęcia skargi określoną w art. 398 9 § 1 pkt 1

k.p.c.

Istnienia powołanej przyczyny przyjęcia skargi – występowania w sprawie

istotnego zagadnienia prawnego – autor skargi nie wykazał, bo nawet nie

przedstawił takiego zagadnienia.

Nie ujawniają zagadnienia prawnego postawione przez autora skargi liczne

pytania. Pytania te mają wyrażać jakieś – bliżej nieokreślone – wątpliwości

pytającego. Nie są one “zasadzone” na podstawach zaskarżonego wyroku. Z

ustalonych w podstawie faktycznej zaskarżonego wyroku okoliczności autor skargi

wybiera niektóre, nie wiadomo dlaczego nadaje im, w takim cząstkowym ujęciu

znaczenie decydujące o rozstrzygnięciu i opatruje znakiem zapytania. W takim

ujęciu bezpodstawne są przesłanki postawionych pytań i nie ma w nich

jakiegokolwiek przedstawienia kwestii prawnych, które przecież należałoby

powiązać z interpretacją określonych przepisów. Tym czasem autor skargi w

kontekście postawionych pytań powołuje wyłącznie art. 5 k.c., który w ogóle nie

został w zaskarżonym wyroku powołany jako podstawa rozstrzygnięcia sprawy.

Postawione w skardze pytania ignorują zasadnicze ustalenia zaskarżonego

wyroku iż ubezpieczony w okresie objętym decyzją organu rentowego (od 13

stycznia 2004 r.) nie prowadził pozarolniczej działalności gospodarczej, i dlatego

nie podlegał – stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń

społecznych – obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym a także nie

zachodziły przesłanki dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego na podstawie art.

11 ust. 2 tej ustawy.

Nie przedstawił również autor skargi drugiej z powołanych przyczyn przyjęcia

skargi do rozpoznania (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.).Uzasadnienie wniosku w tym

zakresie powołując potrzebę wykładni wskazanych przepisów w zakresie

dotyczącym pojęcia działalności gospodarczej nie wyjaśnia przedmiotu wskazanej

wątpliwości, i nie podaje powodu, który uzasadniałby potrzebę wypowiedzi Sądu

Najwyższego w tym zakresie, pomimo bogatego orzecznictwa dotyczącego

problematyki “działalności gospodarczej”.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art.

3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.