I UK 379/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UK 379/10

POSTANOWIENIE

Dnia 28 lutego 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Korzeniowski

w sprawie z odwołania K. M.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku ze służbą wojskową,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 lutego 2011 r.,

skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 14 kwietnia 2010 r.,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2. adw. M. S. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu

Apelacyjnego kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu w

postępowaniu kasacyjnym, którą należy podwyższyć o wartość

podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyrokiem z 14 kwietnia 2010 r. oddalił apelację skarżącego

K. M. od wyroku oddalającego jego odwołanie od decyzji pozwanego z 1

października 2008 r., odmawiającej mu prawa do renty wobec braku niezdolności

do pracy (inwalidztwa) w związku ze służbą wojskową.

Skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie art. 35 ust. 1 w związku z art. 30 ust.

1 oraz art. 31 ustawy z 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu emerytalnym inwalidów

wojennych i wojskowych oraz ich rodzin.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniono tym, „iż

brak zastosowania przez Sąd II instancji art. 31 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów

wojennych i ich rodzin stanowi uchybienie, które ma niekorzystny wpływ na

rozstrzygnięcie o przysługujących Skarżącemu uprawnieniach rentowych

i

niezbędną jest modyfikacja tego orzeczenia z uwzględnieniem treści art. 31

przedmiotowej ustawy”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wskazana we wniosku podstawa (wyżej in extenso) nie spełnia się jako

przesłanka przedsądu. Chodzi o podstawę z art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c., gdyż to ona

ma na uwadze indywidualny interes skarżącego w rozpoznaniu skargi (natomiast

przedmiotem zainteresowania podstaw z art. 398 9 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. jest samo

prawo a nieważności postępowania – art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. – skarga nie

zarzuca).

Na etapie przedsądu nie ocenia się podstaw kasacyjnych, lecz tylko czy

wniosek wskazuje i wykazuje podstawę przedsądu.

Oznacza to, że podstawy kasacyjne ani ich uzasadnienie nie zastępują

przesłanki przedsądu i tym bardziej jej uzasadnienia, jako że są to odrębne

elementy skargi (art. 3984 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.c.). Odnosi się to również do

szczególnej podstawy z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdyż o ile podstawy kasacyjne

mogą prowadzić do uwzględniania skargi (a contrario z art. 39814 k.p.c.), to w

podstawie przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. chodzi o samodzielne i odrębne od

podstaw kasacyjnych wykazanie, że skarga jest oczywiście uzasadniona, to

znaczny, że wykazane naruszenie przepisów procesowych i materialnych, bez

większych wątpliwości prowadzi do wniosku, że objęty skargą wyrok jest wadliwy i

dlatego skarga powinna zostać przyjęta do rozpoznania.

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi odwołuje się tylko do art. 31 ustawy

o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, co wąsko

zakreśla pole oceny, jako że sama podstawa kasacyjna zarzuca naruszenie kilku

przepisów tej ustawy; poza tym z art. 31 wynika jedynie norma zgodna z literalną

treścią tego przepisu, tj. iż „w zależności od przyczyny powstania inwalidztwo może

pozostawać w związku ze służbą wojskową albo bez związku z tą służbą”.

Niezdolność do pracy (a poprzednio inwalidztwo) jest kategorią faktyczną i

prawną. Tej drugiej nie można stwierdzić bez ustaleń faktycznych. Te zaś wniosek

skargi całkowicie pomija i nie stawia żadnych zarzutów procesowych. Wszak

chodziłoby nie tylko o konieczne ustalenie niezdolności do pracy, ale także, że jest

skutkiem uprzedniego inwalidztwa (niezdolności do pracy) powstałej w okresach

wskazanych w art. 30 ust. 1 ustawy. Takiego zaś pozytywnego ustalenia w sprawie

nie dokonano i ma to decydujące znaczenie dla negatywnej oceny podstawy

przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Ustalenia stanu faktycznego, na którym

oparto zaskarżony wyrok wiążą Sąd Najwyższy w rozpoznaniu skargi kasacyjnej

(art. 39813 § 2 k.p.c.). Konsekwentnie wiążą również w ocenie podstawy przedsądu

z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. W przeciwnym razie zachodziłby dysonans pomiędzy

przedsądem i rozpoznaniem podstaw kasacyjnych skargi (wniesiona nie ma

podstawy procesowej – art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.).

Zatem zwrócenie uwagi na prawne rozróżnienie niezdolności do pracy w

związku ze służbą i bez związku ze służbą nie wystarcza, gdyż w sprawie nie ma

ustalenia, iżby skarżący był niezdolny do pracy bez związku ze służbą. Oczywiście

formuła ta prima facie może być myląca, gdyż obejmuje również obecną

niezdolność do pracy wynikającą z niezdolności do pracy (inwalidztwa) powstałej w

czasie odbywania czynnej służby wojskowej w okresie pokoju (art. 30 ust. 1 pkt 1

ustawy), zatem chodzi tu również o sam związek temporalny a nie tylko o

przyczynowo-skutkowy, tj. w którym niezdolność do pracy wynika z chorób

powstałych lub urazów doznanych w czasie odbywania służby wojskowej (art. 30

ust. 1 pkt 2 ustawy). Obie te sytuacje Sądy miały na uwadze i dokonały oceny

również pierwszej. Stwierdzono wszak negatywnie, że skarżący miał gorszą

sprawność (nogi) jeszcze przed służbą wojskową oraz że do inwalidztwa ani do

pogorszenia stanu zdrowia powodującego inwalidztwo nie doszło w czasie krótkiej

służby wojskowej.

Granicę

postępowania

dowodowego

wyznacza

dwuinstancyjne

postępowanie przed sądami powszechnymi i w sprawie nie ustalono niezdolności

do pracy bez związku ze służbą, skutkiem niezdolności do pracy powstałej w czasie

służby wojskowej lub w ciągu 3 lat od zwolnienia ze służby (art. 30 ust. 1 ustawy).

Z tych motywów orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 398 9 § 2 k.p.c.

O

kosztach

pomocy

prawnej

udzielonej

z

urzędu

orzeczono

z

uwzględnieniem § 2.3., § 12.2., § 13.4. pkt 2 rozporządzenia z 28 września 2002 r.

w sprawie opłat za czynności adwokackie.