I UK 374/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UK 374/10

POSTANOWIENIE

Dnia 28 lutego 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

w sprawie z odwołania J. M.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o prawo do emerytury górniczej,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 lutego 2011 r.,

skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 15 czerwca 2010 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 15

czerwca 2010 r. oddalił apelację ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego z

dnia 23 października 2009 r., oddalającego odwołanie J. M. od decyzji Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 marca 2009 r. odmawiającej prawa do

emerytury górniczej.

Ubezpieczony wywiódł skargę kasacyjną od tego wyroku i opierając ją na

podstawie naruszenia prawa materialnego, tj. pkt 2 załącznika nr 2 do

rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 r. w

sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy

zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury

lub renty (Dz.U. z 1995 r. Nr 2, poz. 8 ze zm.), art. 50c ust. 1 w związku z art. 50a

ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych oraz art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 Konstytucji RP,

a także na podstawie naruszenia przepisów postępowania cywilnego w postaci art.

231 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 233 § 1 k.p.c. i art. 477¹¹ § 2 k.p.c. w

związku z art. 379 pkt 5 k.p.c. przez „niezawezwanie do wzięcia udziału w

przedmiotowym postępowaniu PGE KWB Bełchatów SA (obecnie: PGE Górnictwo i

Energetyka Konwencjonalna SA Oddział KWB Bełchatów) jako zainteresowanego

pracodawcy skarżącego, mimo ciążącego obowiązku wynikającego z w/w przepisu

prawnego skutkujące, w świetle wypracowanego dotychczas orzecznictwa,

nieważnością

postępowania”,

wniósł

przekazanie

sprawy

Apelacyjnemu

Sądowi

o

uchylenie

do

zaskarżonego

ponownego

wyroku

i

rozpoznania,

ewentualnie o uchylenie tego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez

uwzględnienie odwołania skarżącego i przyznanie mu prawa do emerytury z

zastosowaniem przelicznika 1.2, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego

kosztów postępowania.

W skardze kasacyjnej zawarty jest wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania z

uwagi na potrzebę wykładni, a nadto z tego względu, że skarga jest oczywiście

uzasadniona.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących

rozbieżności

w

orzecznictwie

sądów,

zachodzi

nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym

wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że

zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie,

a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc

pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi

przez Sąd Najwyższy. Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z przyczyn

kwalifikowanych, gdyż tylko one decydują o wyniku „przedsądu”. Powołanie się na

przesłankę zawartą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. zobowiązuje zatem skarżącego do

określenia, które przepisy wymagają wykładni Sądu Najwyższego, ze wskazaniem,

na czym polegają związane z tym poważne wątpliwości, lub z przedstawieniem

rozbieżności występujących w orzecznictwie sądów (por. np. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, Biuletyn SN 2002 nr 7, s.

10). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania tym, że

istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga zatem - jak wyjaśnił

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02

(niepublikowane) - wykazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne

wątpliwości, nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita wykładnia wywołuje

wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie.

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie w sprawie niniejszej skargi kasacyjnej do

rozpoznania z powołaniem się na tę przesłankę nie czyni zadość takim

wymaganiom, bowiem wskazując na potrzebę wykładni, „czy dla rozróżnienia

stanowisk wymienionych w załączniku nr 2 i 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i

Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie określenia niektórych

stanowisk

pracy

górniczej

oraz

stanowisk

pracy

zaliczanej

w

wymiarze

półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty i

uwzględnienia ich z odpowiednim przelicznikiem, decydujące znaczenie ma

miejsce wykonywania pracy i charakter realizowanych obowiązków”, nie wskazuje

żadnych konkretnych przepisów prawa wymagających wykładni, a nadto pomija

całkowicie okoliczność, że kwestia kwalifikowania pracy na stanowisku kierowcy

samochodu przewożącego pracowników czy sprzęt na odkrywce w kopalni węgla

brunatnego, a więc takiej, jaką wykonywał ubezpieczony, była już przedmiotem

rozważań Sądu Najwyższego. Jak bowiem wskazał Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu

zaskarżonego orzeczenia, w wyrokach z dnia 28 kwietnia 2010 r., I UK 337/09

(niepublikowany) i z dnia 12 maja 2010 r., I UK 30/10 (niepublikowany) Sąd

Najwyższy przyjął, że praca polegająca na przewozie pracowników czy sprzętu na

odkrywce w kopalni węgla brunatnego nie jest pracą górniczą w rozumieniu art. 50c

ust. 1 pkt 4 (poprzednio art. 36 ust. 1 pkt 4) ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o

emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U.

z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.). Przepis art. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy o

emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest zatem aktualnie

jednolicie wykładany w judykaturze odnośnie do niemożliwości zakwalifikowania do

pracy górniczej pracy na stanowisku zajmowanym przez ubezpieczonego, a to

oznacza, że nie zachodzi potrzeba dokonania jego wykładni w tym zakresie w

rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c..

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie ma też

żadnych argumentów przemawiających za jej oczywistą zasadnością. Wskazując

bowiem jedynie, że „skarga jest oczywiście uzasadniona, ponieważ wydane

orzeczenie rażąco narusza przepisy wskazane w petitum” (tj. w podstawach

skargi), „pozbawiając jednocześnie skarżącego prawa prawa do zastosowania do

wysokości emerytury przelicznika 1.2 do okresu jego pracy od 11.10.1983 r. do

nadal”, ubezpieczony odwołał się do podstaw skargi, co nie może wywołać

żadnego skutku nie tylko dlatego, że podstawy skargi nie podlegają badaniu na tym

etapie postępowania przed Sądem Najwyższym, ale również z tego względu, iż

rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, gdyż

tylko one decydują o wyniku „przedsądu”. Powołanie się na przesłankę zawartą w

art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiązuje zatem skarżącego do przedstawienia wywodu

prawnego, uzasadniającego jego pogląd, że skarga jest oczywiście uzasadniona,

przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest

usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie

kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego

polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu

podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16

września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274).

Choć we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie wskazano wprost na

nieważność postępowania, to z uwagi na zamieszczenie takiego zarzutu w ramach

drugiej podstawy kasacyjnej i uwzględniając,

że

ewentualną

nieważność

postępowania Sąd Najwyższy bierze pod uwagę z urzędu (art. 398¹³ § 1 k.p.c.),

wskazać należy także, że pracodawca (były pracodawca) nie jest zainteresowanym

(w rozumieniu art. 477

§ 2 k.p.c.) w sprawie o emeryturę lub o rentę z tytułu

niezdolności do pracy, bowiem z rozstrzygnięcia w tej sprawie (w zakresie

wynikającym z decyzji przyznającej to świadczenie lub go odmawiającej) nie

wynikają żadne jego prawa lub obowiązki (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2

października 2008 r., I UK 79/08, OSNP 2010 nr 7-8, poz. 99). Pracodawca

skarżącego nie był zatem stroną postępowania w tej sprawie, wobec czego zarzut

nieważności postępowania związany z niewezwaniem go do udziału w sprawie jest

chybiony.

Skarżący nie zdołał zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jego

skargi przez Sąd Najwyższy, wobec czego z mocy art. 398 9 k.p.c. należało

postanowić jak w sentencji.