I UK 365/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UK 365/04

POSTANOWIENIE

Dnia 10 maja 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Hajn

w sprawie z odwołania Z. P.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w [...]

o rentę z tytułu niezdolności do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 maja 2005 r.,

kasacji ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...]

z dnia 25 lutego 2004 r., sygn. akt III AUa …/03,

odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...] w sprawie Z. P.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w [...] o rentę z tytułu

niezdolności do pracy wyrokiem z 25 lutego 2004 r. oddalił apelację wnioskodawcy.

W kasacji

pełnomocnik wnioskodawcy zaskarżył w całości wyrok Sądu

Apelacyjnego wskazując, jako podstawę kasacji, naruszenie przez Sąd przepisów

postępowania, które miało istotny wpływ na orzeczenie, a to w szczególności: (1)

naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. i art. 278 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie przez Sąd

samodzielnej oceny okoliczności faktycznych wynikających z zaświadczenia

lekarskiego w kontekście ich znaczenia dla kwestii zdolności odwołującego się do

pracy, (2) naruszenie art. 217 § 2 k.p.c.

poprzez pominięcie wniosków

dowodowych odwołującego się z uwagi na dostateczne wyjaśnienie sprawy do

rozstrzygnięcia, podczas gdy zgłoszony w sprawie wniosek o przeprowadzenie

dowodu z opinii biegłych dotyczyć miał nowych faktów, które dotychczas nie były

przedmiotem oglądu ani wypowiedzi biegłych.

Wskazując na powyższe podstawy kasacji pełnomocnik wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz

orzeczenia o kosztach Sądowi Apelacyjnemu w [...].

Wnoszący kasację podniósł jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie kasacji do

rozpoznania problematykę związaną ze stosowaniem art. 217 § 2 k.p.c. Kwestia

stosowania art. 217 § 2 k.p.c. przez Sądy Ubezpieczeń Społecznych w sprawach

zawisłych na skutek odwołań od odmownych decyzji organów rentowych, została

poruszona przez Sąd Najwyższy w wyroku z 19 marca 1997r. II UKN 45/97 OSNAPiUS 1998/1, poz. 24. Teza wyżej cytowanego orzeczenia, zgodnie z którą

sąd nie jest zobowiązany do uwzględniania kolejnych wniosków strony tak długo,

aż udowodni ona korzystną dla siebie okoliczność i winien pomijać je od momentu

ostatecznego wyjaśnienia spornych okoliczności sprawy została, zdaniem kasatora,

pochopnie i wadliwie wykorzystana przez Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku.

Dlatego też sprawa niniejsza stanowić może pretekst dla uściślenia zasad

stosowania art. 217 § 2 k.p.c. w sprawach dotychczasowego odwołania od decyzji

rentowych w kontekście dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego.

Wydaje się natomiast, iż instytucja pominięcia dowodu z art. 217 § 2 kpc nie może

zostać zastosowania w przypadku, gdy stan zdrowia badanego w wyraźny i

dostrzegalny sposób ulegnie zmianie już po dacie opiniowania przez biegłych, a

przed wydaniem orzeczenia kończącego sprawę (np. wypadek połączony ze

złamaniem, zaistniały u badanego po dacie badania przez biegłych a przed

wyrokiem wydawanym w oparciu o sporządzoną opinię). Dalsze problemy rodzi

stosowanie zasady przyjętej w cytowanym orzeczeniu Sądu I Najwyższego w

postępowaniu apelacyjnym. Wydaje się bowiem, iż w przypadku, gdy nowa

okoliczność i stanowiący jej konsekwencję nowy wniosek dowodowy przedstawiony

zostanie dopiero sądowi drugiej instancji, to w pierwszej kolejności winien znaleźć

zastosowanie art. 381 k.p.c., a dopiero w dalszej kolejności, po stwierdzeniu

istnienia przesłanek do dopuszczenia dowodu w drugiej instancji rozważyć należy

zasadność zastosowania instytucji pominięcia dowodu w oparciu o art. 217 § 2 kpc,

przy czym w ramach tych ostatnich rozważań uwzględnić należy, czy postulowany

dowód z opinii biegłych miałby opierać się na tych samych co poprzednio

sporządzona opinia żródłach informacji o stanie zdrowia badanego. Na tle tego

ostatniego zagadnienia rodzi się kolejna wątpliwość, która wymaga rozważenia. Nie

sposób nowiem nie zauważyć, iż problem "nowej okoliczności medycznej" często

sam

w

sobie

stanowi

okoliczność

wymagającą

posiadania

wiadomości

specjalistycznych w rozumieniu art. 278 § 1 kpc. Ten ostatni problem ma znaczenie

w kontekście zaskarżonego wyroku, który poprzedzony został odmiennym

postępowaniem Sądu Apelacyjnego w [...] (samodzielnymi ustaleniami Sądu co do

wpływu doznanego urazu na zdolność do pracy - vide strona 3 uzasadnienia

zaskarżonego wyroku). Reasumując, skarżący podnosi, iż przyjęcie niniejszej

kasacji do rozpoznania uzasadnione jest

koniecznością uściślenia praktyki

orzeczniczej, która wykształciła się pod wpływem tezy wyroku Sądu Najwyższego z

dnia 19 marca 1997r. II UKN 45/97 OSNAPiUS 1998/1, poz. 24. i koniecznością

zweryfikowania poważnego uchybienia procesowego jakiego dopuścił się Sąd

Apelacyjny w [...] dokonując własnych ustaleń i ocen w zakresie wymagającym

specjalistycznych wiadomości medycznych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3933 § 1 k.p.c. kasacja, obok oznaczenia zaskarżonego

orzeczenia

ze

wskazaniem

zakresu

zaskarżenia,

przytoczenia

podstaw

kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z

oznaczeniem zakresu uchylenia lub zmiany, powinna zawierać, jako jeden z

elementów konstrukcyjnych, także przedstawienie okoliczności uzasadniające jej

rozpoznanie. Wymaganie to jest związane z faktem, że kasacja stanowi środek

odwoławczy spełniający przede wszystkim funkcje publiczne, a jej podstawowym

celem jest zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład w rozwój prawa i

jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ

178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

Przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji sprowadza

się do obowiązku wskazania okoliczności nawiązujących do przesłanek przedsądu

określonych w art. 393 k.p.c. Musi to być zatem wskazanie, że zaskarżone

orzeczenie w sposób oczywisty narusza prawo albo, że zachodzi nieważność

postępowania lub też występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne albo

potrzeba

wykładni przepisów prawa

budzących

poważne

wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Okoliczności uzasadniające

rozpoznanie kasacji muszą być w jej treści jednoznacznie wyartykułowane, z

odwołaniem się do właściwych przepisów procesowych - art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c oraz do przesłanek uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania wskazanych

w art. 393 k.p.c. (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2001, IV

CZ 200/01, LEX nr 52714).

Kasacja wnioskodawcy nie spełnia tych wymagań. Jej autor nie nawiązuje, ani

werbalnie, ani przez odwołanie się do konkretnego przepisu art. 393 k.p.c., do

którejś z przesłanek uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania. Co więcej

sam wyraźnie wskazuje, że powoływane przez niego okoliczności nie mają związku

z przesłankami wymienionymi w powołanym artykule. Reasumując, należy

zauważyć, że fragment kasacji dotyczący rozważanych okoliczności wskazuje, że

przyjęcie kasacji do rozpoznania uzasadnione jest „koniecznością uściślenia

praktyki orzeczniczej...”, co można by ewentualnie uznać za nawiązanie do art. 393

§ 1 pkt 2 k.p.c., nie wskazując jednak na rozbieżności w orzecznictwie, oraz

„koniecznością zweryfikowania poważnego uchybienia procesowego ...”, co w

ogóle nie nawiązuje do art. 393 k.p.c.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia kasacji do

rozpoznania na podstawie art. 393 k.p.c. i art. 3937 § 1 k.p.c.