I UK 353/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UK 353/04

POSTANOWIENIE

Dnia 7 kwietnia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Wasilewski

w sprawie z odwołania E.N. i R. N.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddziałowi w B.

o objęcie ubezpieczeniem społecznym,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 7 kwietnia 2005 r.,

na skutek kasacji ubezpieczonych

od wyroku Sądu Apelacyjnego w B.

z dnia 5 października 2004 r., sygn. akt III AUa …/04,

odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny w B. wyrokiem z dnia 5 października 2004 r. (III AUa …/04)

oddalił apelację wnioskodawczyni – E. N. i wnioskodawcy – R. N. od wyroku Sądu

Okręgowego w Białymstoku z dnia 4 lutego 2004 r. (V U …/03) oddalającego ich

odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w B. z dnia 28

lipca 2003 r. stwierdzającej, że E. N. nie podlega ubezpieczeniom społecznym z

tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u R. N., prowadzącego

pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od dnia 12 lutego 2003 r. w

zakresie uregulowanym ustawą z dnia 13 października 1998 r. o systemie

ubezpieczeń społecznych oraz stwierdzającej, że E. N. podlega obowiązkowym

ubezpieczeniom społecznym z tytułu współpracy z R. N. od dnia 12 lutego 2003 r.

w zakresie uregulowanym art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o

systemie ubezpieczeń społecznych.

W kasacji od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 5

października 2004 r. pełnomocnik wnioskodawców zarzuciła naruszenie art. 8 ust. 1

w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o

systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) „przez błędne

ustalenie, że E.N. nie łączył stosunek pracy z jej synem R.N., zaś zawarcie umowy

o pracę było czynnością pozorną zmierzającą do uzyskania przez E.N. zasiłku dla

bezrobotnych”, a także naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. „poprzez sprzeczność

istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez

niewłaściwe ustalenie, że E.N. nie łączył stosunek pracy z R.N.” oraz art. 382 k.p.c.

„poprzez pominięcie ‘zebranego materiału’ i jego nieuzupełnienie”. Równocześnie,

pełnomocnik wnioskodawców wskazała, iż okolicznością uzasadniającą przyjęcie

kasacji do rozpoznania jest „naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 8

ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1 i 5 powołanej na wstępie ustawy, przez

przyjęcie, że pomiędzy E. N. a R.N. nie istniał stosunek pracy z powodu braku

elementu podporządkowania, a samo zawarcie umowy o pracę było czynnością

pozorną zmierzającą do uzyskania przez E.N. zasiłku dla bezrobotnych, przy czym

treść zebranego materiału dowodowego prowadzi do odmiennych wniosków. Stąd

zachodzące w niniejszej sprawie naruszenie prawa procesowego (...) dokonanie

błędnej wykładni przepisów prawa materialnego (...). Sąd wydając zaskarżone

orzeczenie nie oparł się na zebranym w sprawie materiale dowodowym, a jedynie

oparł się na ogólnie pojętych doświadczeniach (...). Występuje zatem istotne

zagadnienie prawne odnoszące się do stosowania art. 233 § 1 k.p.c., a w

szczególności, czy można orzekać ponad lub niezgodnie ze zgromadzonymi

dowodami w sprawie i jakie są granice swobodnej oceny dowodów. Powyższe

zagadnienie jest istotne nie tylko w tej sprawie. W ostatnich latach daleko posunięta

swoboda w ocenie dowodów i stosowania norm materialnych jest zjawiskiem

nagminnym, zwłaszcza przy nasilającym się zjawisku oddalania apelacji w sądach

należących do tych samych okręgów.” W konsekwencji, w kasacji sformułowany

został wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy

Sądowi Apelacyjnemu w B. do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz

wnioskodawcy kosztów postępowania wedle norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja powinna czynić zadość szczególnym wymaganiom formalnym

określonym w art. 3933 k.p.c., w tym – poza przytoczeniem podstaw kasacyjnych i

ich uzasadnienia – powinna ona zawierać także „przedstawienie okoliczności

uzasadniających jej rozpoznanie” (art. 3933 § 1 pkt. 3 k.p.c.), które stanowią

odrębny element formalny kasacji jako pisma procesowego. Oznacza to w

szczególności, że w kasacji należy wykazać (sic!), iż w sprawie, której ona dotyczy,

bądź „występuje istotne zagadnienie prawne” (art. 393 § 1 pkt 1 k.p.c. – a

contrario), bądź „istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie” (art. 393 § 1

pkt. 2 k.p.c. – a contrario), bądź też „zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza

prawo” albo „zachodzi nieważność postępowania” (art. 393 § 2 k.p.c.). Wnoszący

kasację nie może przy tym ograniczyć się do powtórzenia w jej treści jednego lub

kilku ustawowych sformułowań, do którego lub których pragnie nawiązać, jako do

„okoliczności uzasadniającej rozpoznanie kasacji”, lecz obowiązany jest do

profesjonalnego

prawniczego

uzasadnienia

wskazanej

lub

wskazanych

„okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji” i to w kontekście okoliczności

faktycznych i prawnych tej sprawy, której kasacja ta dotyczy. Nie spełnienie tego

wymagania kasacji stanowi tzw. brak istotny kasacji, bowiem kasacja taka nie czyni

zadość wymaganiu formalnemu określonemu w art. 393 3 § 1 pkt 3 k.p.c., a to w

konsekwencji skutkować musi jej odrzuceniem.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej ograniczyła

się jedynie do wskazania w petitum kasacji, że zagadnieniem prawnym, które – w

jej przekonaniu –

wymagałyby rozstrzygnięcia w kontekście rozpoznawanej

sprawy, jest kwestia interpretacji art. 8 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 5

ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie przedstawiając jednak jego

prawniczego uzasadnienia.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 393 7 § 1

k.p.c. w związku z art. 393 § 1 pkt 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Teza:

Sąd odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania, jeżeli wnoszący kasację w

jej petitum wskazał jedynie na zagadnienie prawne, jakie w jego opinii wymaga

rozstrzygnięcia w kontekście rozpoznawanej sprawy, jednak równocześnie nie

przedstawił jego prawniczego uzasadnienia (art. 393 7 § 1 k.p.c. w związku z art.

393 § 1 pkt 3 k.p.c.).