I UK 326/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UK 326/04

POSTANOWIENIE

Dnia 21 kwietnia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Katarzyna Gonera

w sprawie z odwołania U. S.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S.

o rentę z tytułu niezdolności do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 21 kwietnia 2005 r.,

kasacji ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w K.

z dnia 17 września 2003 r., sygn. akt III AUa …/02,

1. odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania;

2. przyznaje od Skarbu Państwa (kasa Sądu Apelacyjnego w K.)

na rzecz adwokat A. K. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych

tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Uzasadnienie.

Sąd Okręgowy w Katowicach – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

wyrokiem z 19 czerwca 2002 r., XI U …/01, oddalił odwołanie U.S. od decyzji

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z 10 września 2001 r.,

odmawiającej ubezpieczonej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Sąd Apelacyjny w K. – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 17

września 2003 r., III AUa …/02, oddalił apelację ubezpieczonej od powyższego

wyroku Sądu Okręgowego.

Kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego wniosła ubezpieczona, zaskarżając

wyrok ten w całości. Kasację oparto na podstawach: 1) naruszenia prawa

materialnego, a mianowicie art. 57 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych, przez jego niewłaściwe zastosowanie – dokonanie

błędnej subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod przytoczony przepis ustawy,

podczas gdy podstawą rozstrzygnięcia w danym stanie faktycznym powinien być

art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu

społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych; 2) naruszenia

przepisów prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a to art.

233 k.p.c., poprzez nierozważenie przez Sąd drugiej instancji w sposób

wszechstronny zebranego materiału dowodowego; art. 227 k.p.c. poprzez

nieuwzględnienie jako przedmiotu dowodu rozpoznania klinicznego stanu zdrowia

ubezpieczonej, stwierdzającego chorobę zawodową powodującą niezdolność do

pracy wymagającej wysiłku fizycznego, dokonanego przez Instytut Medycyny Pracy

i Zdrowia Środowiskowego, na skutek odwołania się pracodawcy od decyzji o

ustaleniu choroby zawodowej przez Państwowego Inspektora Sanitarnego w K. z

17 grudnia 2002 r.

Jako okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji skarżąca wskazała:

1) występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, mające znaczenie dla

rozstrzygnięcia w podobnych sprawach, dotyczące ustalenia czy w danym

stanie faktycznym ubezpieczonemu przysługuje prawo do świadczeń z

tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby zawodowej;

2) konieczność ochrony interesu publicznego poprzez zapewnienie jednolitości

praktyki sądowej;

3) nierozważenie przez Sąd drugiej instancji w sposób wszechstronny

zebranego w sprawie materiału dowodowego, uzasadniające zarzut

naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (wyrok Sądu Najwyższego z 4 lutego 1999 r.,

II UKN 459/98, OSNAPiUS 2000 nr 6, poz. 25).

Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie

sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu oraz o zasądzenie

kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozpoznanie kasacji, będącej środkiem odwoławczym sytuującym się poza

wymaganym przepisami art. 45 ust. 1 i art. 176 Konstytucji modelem postępowania

dwuinstancyjnego, następuje tylko z przyczyn wykraczających ponad toczący się

między stronami spór prywatnoprawny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 30

maja 2001 r., III CZ 36/01, OSNC z 2002 r., nr 2, poz. 22 lub postanowienie Sądu

Najwyższego z 5 lipca 2001 r., V CKN 176/01, niepublikowane). Publicznoprawny

charakter kasacji implikuje jej podstawowy cel, polegający na zapewnieniu

jednolitości wykładni oraz na wkładzie w rozwój prawa i orzecznictwa sądowego

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC z

2000 r., nr 7-8, poz. 147). W związku z tym Sąd Najwyższy przed rozpoznaniem

sprawy dokonuje, zgodnie z art. 393 k.p.c., wstępnego badania kasacji i może

odmówić przyjęcia jej do rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje istotne

zagadnienie prawne, nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a

ponadto gdy kasacja jest oczywiście bezzasadna (art. 393 § 1 k.p.c.); nie może

natomiast odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania tylko wówczas, gdy

zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza prawo albo gdy zachodzi

nieważność postępowania (art. 393 § 2 k.p.c.).

Sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 393 § 1

pkt 1 k.p.c. powinno przybrać postać porównywalną z formułowaniem zagadnienia

prawnego budzącego poważne wątpliwości, o którym stanowią na przykład art. 390

§ 1 k.p.c. lub art. 39314 § 1 k.p.c. Chodzi więc o przedstawienie wyraźnych

wątpliwości co do określonego przepisu (normy) lub zespołu przepisów (norm), albo

szerzej i bardziej ogólnie – wątpliwości co do pewnego uregulowania prawnego

(instytucji prawnej). Z przedstawionego przez wnoszącego kasację istotnego

zagadnienia prawnego musi jednak wynikać, jaki jest konkretny problem prawny, na

czym polegają istotne wątpliwości (na przykład interpretacyjne), na czym polega

ewentualna rozbieżność w orzecznictwie i

jakich kwestii owa niejednolitość

dotyczy. Tego wymagania skarżący w kasacji nie spełnił.

Zagadnienie prawne jest to zagadnienie, które wiąże się z określonym

przepisem

prawnym,

którego

wyjaśnienie

ma

znaczenie

nie

tylko

dla

rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych

podobnych spraw (por. wyrok Sądu Najwyższego z 14 lutego 2003 r., I PK 306/02,

Wokanda 2004 nr 7-8, poz. 51). Tymczasem skarżąca postawiła Sądowi

Najwyższemu zagadnienie „dotyczące ustalenia, czy w danym stanie faktycznym

ubezpieczonemu przysługuje prawo do świadczeń z tytułu niezdolności do pracy

wskutek choroby zawodowej”. Chodzi więc w istocie o prawidłową ocenę

materialnoprawną określonego, zindywidualizowanego, ustalonego w konkretnym

postępowaniu

sądowym,

stanu

faktycznego.

Rozstrzygnięcie

zagadnienia

prawnego nie może się sprowadzać do odpowiedzi na zarzuty skarżącego,

skierowane pod adresem zaskarżonego orzeczenia, ani też do odpowiedzi na

wątpliwości skarżącego, które można wyjaśnić przy pomocy obowiązujących reguł

wykładni, bądź w drodze prostego zastosowania przepisów. Nie są zatem istotnymi

zagadnieniami prawnymi mającymi znaczenie dla rozstrzygnięcia podobnych spraw

wątpliwości przedstawione w kasacji.

Pozostałe okoliczności wskazane przez skarżącą nie dają się zakwalifikować

w kategoriach ustawowych przesłanek kasacji (art. 393 § 1 pkt 1 i 2 albo § 2 k.p.c.).

W rozpoznawanej sprawie nie występują również okoliczności, które z

urzędu uzasadniałyby zmianę albo uchylenie zaskarżonego wyroku, mimo

nieistnienia przesłanek wskazanych w art. 393 § 1 pkt 1 i 2 a contrario k.p.c., gdyż

nie zachodzi nieważność postępowania ani oczywiste (rzucające się w oczy,

widoczne bez pogłębionej analizy prawniczej) naruszenie prawa. Kasacja

wniesiona przez ubezpieczoną nie zasługiwała w takiej sytuacji na przyjęcie jej do

rozpoznania.

Ponieważ w sprawie zachodzą pozytywne przesłanki odmowy przyjęcia

kasacji do rozpoznania (art. 393 § 1 k.p.c.), a zarazem nie zachodzą negatywne

przesłanki dokonania tej czynności (art. 393 § 2 k.p.c.), Sąd Najwyższy, stosownie

do art. 3937 § 1 k.p.c., orzekł jak w sentencji.