I UK 323/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UK 323/05

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 maja 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Beata Gudowska (przewodniczący)

SSN Katarzyna Gonera

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca)

w sprawie z odwołania A. P.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B.

o wyłączenie z ubezpieczenia z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej od 8

stycznia 1998 r.,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych

i Spraw Publicznych w dniu 30 maja 2006 r.,

skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w B.

z dnia 26 lipca 2005 r., sygn. akt III AUa …/05,

oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. decyzją z dnia 27 sierpnia 2004

r., wydaną na podstawie art. 83 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie

ubezpieczeń społecznych (Dz.U Nr 137 poz. 887 ze zm.), uchylił swoją wcześniejszą

decyzję z dnia 9 sierpnia 2004 r., jak również stwierdził w myśl art. 83 ust. 1 pkt 1,2 i 3

w związku z art. 38 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 i 13 pkt 4 ustawy, że A. P.

podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności

gospodarczej w okresach od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 1998 r. i od 1 stycznia

1999 r. do chwili obecnej oraz wymierzył należne składki za ten okres wraz z

odsetkami, z wyjątkiem przedawnionych należności na ubezpieczenie zdrowotne.

Wyrokiem z dnia 25 listopada 2004 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w B. oddalił odwołanie wnioskodawcy od powyższej decyzji, a podstawę

rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne. Wnioskodawca podlegał

ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w

okresie od 1993 r. do 31 grudnia 1997 r. Prowadzenie pozarolniczej działalności

gospodarczej rozpoczął z dniem 3 grudnia 1997 r. Po ustaniu zatrudnienia w ramach

stosunku pracy wnioskodawca zgłosił w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

Oddział Regionalny w B. wniosek o objęcie go ubezpieczeniem społecznym rolników z

mocy ustawy z uwagi na fakt posiadania przez żonę własności gospodarstwa rolnego o

powierzchni powyżej 1 hektara przeliczeniowego, nie informując o prowadzeniu

działalności gospodarczej. Rolniczy organ rentowy (zwany dalej Kasą) decyzją z dnia

20 stycznia 1998 r. stwierdził podleganie wnioskodawcy ubezpieczeniu społecznemu

rolników od dnia 1 stycznia 1998 r. Decyzjami z dnia 20 lipca i 12 sierpnia 2004 r. Kasa

stwierdziła ustanie ubezpieczenia społecznego rolników wnioskodawcy od 1 stycznia

1998 r., o czym powiadomiła Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.. W obu

decyzjach podnoszono, że wnioskodawca nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu

rolników w pełnym zakresie z mocy ustawy co najmniej rok przed podjęciem

działalności gospodarczej (art. 5a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu

społecznym rolników – jednolity tekst: Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.). W tak

ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że decyzje ZUS-u o objęciu

wnioskodawcy od dnia 1 stycznia 1998 r. ubezpieczeniem z tytułu prowadzenia

działalności gospodarczej były słuszne, gdyż nie spełniał on warunków do podlegania

ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Wyrokiem z dnia 26 lipca 2005 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w B. oddalił apelację wnioskodawcy, podzielając ustalenia i ocenę prawną

dokonaną przez Sąd pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny wskazał, że – jak wynika z akt

ubezpieczeniowych – wnioskodawca w dniu 16 grudnia 1997 r. zgłosił się do

ubezpieczenia z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i złożył oświadczenie, iż

jednocześnie jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Decyzją z dnia 19 grudnia

1997 r. ZUS stwierdził, że nie podlega on ubezpieczeniu z tytułu prowadzenia

działalności gospodarczej z uwagi na podleganie ubezpieczeniu w związku z

pozostawaniem w stosunku pracy. Wskazana decyzja zawierała pouczenie, że w

wypadku ustania ubezpieczenia pracowniczego przy dalszym prowadzeniu działalności

gospodarczej należy w ciągu 10 dni powiadomić o tym organ rentowy. Wnioskodawca

nie tylko nie wywiązał się z obowiązku nałożonego na niego wyżej wspomnianą

decyzją, ale po ustaniu zatrudnienia zgłosił

do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia

Społecznego wniosek o objęcie go ubezpieczeniem rolniczym. Zdaniem Sądu drugiej

instancji wnioskodawca świadomie nie informował ZUS-u o zakończeniu zatrudnienia i

ustaniu ubezpieczenia pracowniczego, natomiast składając w Kasie wniosek o objęcie

go ubezpieczeniem rolniczym nie podał, że od dnia 3 grudnia 1997 r. prowadzi

działalność gospodarczą oraz że ZUS wydał decyzję z dnia 19 grudnia 1997 r. w

przedmiocie jego ubezpieczenia w związku z prowadzoną działalnością. Przystępując

do ubezpieczenia rolniczego wnioskodawca przedstawił tylko świadectwo pracy o

zakończeniu zatrudnienia i jako małżonek rolnika został objęty tym ubezpieczeniem.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego, przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji sposób

postępowania wnioskodawcy wskazuje, iż świadomie przystąpił do ubezpieczenia

rolniczego nie informując o prowadzeniu działalności gospodarczej, a po ustaniu

zatrudnienia w ramach stosunku pracy nie zgłosił do ZUS-u wniosku o objęcie go

ubezpieczeniem, zgodnie z pouczeniem, jakie otrzymał w decyzji z dnia 19 grudnia

1997 r. W tej sytuacji wnioskodawca nie spełniał warunków określonych w art. 5a

ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników w brzmieniu

obowiązującym od 1 stycznia 1997 r. do 1 maja 2004 r., ponieważ przed podjęciem

działalności gospodarczej podlegał ubezpieczeniu pracowniczemu, a pozarolniczą

działalność gospodarczą rozpoczął jeszcze przed objęciem go ubezpieczeniem

społecznym

rolników.

Dla

możliwości

wyboru

ubezpieczenia ustawa

stawiała

tymczasem wymóg podlegania ubezpieczeniu rolniczemu co najmniej przez 1 rok przed

podjęciem pozarolniczej działalności gospodarczej. Skoro zatem wnioskodawca podjął

pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia 3 grudnia 1997 r., podlegając w tym

czasie ubezpieczeniu pracowniczemu i nie będąc bezpośrednio przed podjęciem

działalności ubezpieczonym rolnikiem, to po rozwiązaniu stosunku pracy z dniem 31

grudnia 1997r. powinien podlegać ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzonej

działalności gospodarczej poczynając od dnia 1 stycznia 1998 r. Sąd Apelacyjny

powołał się w tym zakresie na przepisy art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 13 ust. 4 ustawy z dnia

13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U Nr 137 poz. 887 ze

zm.), z których wynika, że osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność

gospodarczą podlegają z tego tytułu obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z

dniem rozpoczęcia działalności.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wnioskodawca zarzucił naruszenie

prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 13

października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych polegającą na przyjęciu, że

wnioskodawca spełnia warunki do objęcia go obowiązkowym ubezpieczeniem w trybie

wymienionej ustawy oraz naruszenie prawa procesowego polegające na obrazie art.

233 § 1 k.p.c. poprzez dowolne przyjęcie, że wnioskodawca otrzymał decyzję z dnia 19

grudnia 1997 r. i znał w związku z tym zawarte w niej pouczenie o konieczności

powiadomienia ZUS w przypadku ustania okoliczności powodujących wyłączenie z

ubezpieczenia społecznego w sytuacji, kiedy takie doręczenie decyzji nie miało miejsca,

a w aktach ZUS brak jest zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji. Skarżący zarzucił

także nieważność postępowania, o której mowa w art. 379 pkt 3 k.p.c. przejawiającą się

w tym, iż zostało prawomocnie zakończone postępowanie w sprawie syng. akt V U

3335/04 Sądu Okręgowego w B., dotyczące objęcia wnioskodawcy obowiązkowym

ubezpieczeniem społecznym w trybie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu

społecznym rolników, w której to sprawie Kasa prawomocną decyzją z dnia 17 marca

2005 r. uchyliła decyzje z dnia 20 lipca i 12 sierpnia 2004 r., co skutkowało objęciem

wnioskodawcy ubezpieczeniem społecznym rolniczym od dnia 1 stycznia 1998 r. i

oznaczało, że żądanie wnioskodawcy zostało uwzględnione w całości.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego

rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że ZUS nie wykazał stosownie

do art. 232 k.p.c., iż skarżący decyzję z dnia 19 grudnia 1997 r. otrzymał, a tym samym

został poinformowany o okolicznościach określonych w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia

18 grudnia 1976 r. W tej sytuacji wnioskodawca nie może ponosić ujemnych

konsekwencji braku pouczenia o sposobie postępowania w przypadku rozwiązania

umowy o pracę. Ponadto Sąd drugiej instancji prowadząc postępowanie i wydając

zaskarżony wyrok orzekł o materii, która została już prawomocnie osądzona w sprawie,

w której Kasa uwzględniła w całości żądanie poprzez ustalenie, że od dnia 1 stycznia

1998 r. podlega on ubezpieczeniu społecznemu rolników. Przepis art. 9 ust. 2 ustawy z

dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych zawiera zasadę

stanowiącą, że osoba prowadząca działalność gospodarczą podlega jednemu

obowiązkowemu ubezpieczeniu. Skoro zatem wnioskodawca od dnia 1 stycznia 1998 r.

podlegał

ubezpieczeniu

rolniczemu,

przeto

nie

mógł

podlegać

obowiązkowi

nieuzasadniona.

W

pierwszej

kolejności

ubezpieczenia społecznego z innego tytułu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Skarga

kasacyjna

jest

nieusprawiedliwiony okazał się zarzut nieważności postępowania, o której stanowi art.

379 pkt 3 k.p.c. Zgodnie z powołanym przepisem nieważność postępowania zachodzi,

jeżeli o to samo roszczenie między tymi samymi stronami toczy się sprawa wcześniej

wszczęta albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona. Prawomocne

osądzenie sprawy skarżący upatruje w prawomocności decyzji Prezesa Kasy

Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 17 marca 2005 r., którą – w

uwzględnieniu odwołania wnioskodawcy – uchylono decyzje Kasy z dnia 20 lipca i 12

sierpnia 2004 r. oraz w prawomocności postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia

27 kwietnia 2005 r., którym umorzono postępowanie w sprawie o sygn. akt V U …/04

wszczęte na skutek odwołania skarżącego od powołanych wyżej decyzji Kasy,

stwierdzających niepodleganie przez niego ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Postanowienie Sądu w tamtej sprawie zostało wydane na podstawie art. 477 13 k.p.c.,

zgodnie

z

którym

zmiana

przez

organ

rentowy

zaskarżonej

decyzji

przed

rozstrzygnięciem sprawy przez sąd – przez wydanie decyzji uwzględniającej w całości

lub w części żądanie strony – powoduje umorzenie postępowania w całości lub w

części. Poza tym zmiana lub wykonanie decyzji nie ma wpływu na bieg sprawy. Przede

wszystkim w myśl art. 366 k.p.c. z powagi rzeczy osądzonej korzysta wyłącznie

prawomocny wyrok sądu i to tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło

przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Prawomocna

decyzja organu rentowego nie ma natomiast przymiotu powagi rzeczy osądzonej w

rozumieniu art. 366 k.p.c., nie może więc powodować nieważności postępowania

sądowego, o jakiej stanowi art. 379 pkt 3 k.p.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia

30 listopada 2000 r., II UKN 79/00 (OSNAPiUS z 2002 r. nr 13, poz. 317). Nie budzi

wątpliwości, że w sprawie niniejszej oraz w sprawie V U 3335/04 Sądu Okręgowego w

B. nie zachodzi tożsamość strony pozwanej, gdyż w rozpoznawanej sprawie jest nią

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., zaś w sprawie zakończonej

umorzeniem postępowania była nią Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego

Oddział Regionalny w B.. Tożsamy nie jest również przedmiot sprawy, albowiem w

niniejszej sprawie jest nim podleganie przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu z

tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, natomiast w tamtej sprawie przedmiot

postępowania stanowiło podleganie przez wnioskodawcę ubezpieczeniu społecznemu

rolników. Wreszcie należy zauważyć, że z powagi rzeczy osądzonej nie korzystają

postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania w warunkach, o których mowa

w art. 355 § 1 k.p.c. lub 47713 k.p.c. W takim bowiem przypadku sąd uwzględnia

okoliczności, które stanowią przeszkodę merytorycznego rozpoznania sprawy, a w

konsekwencji takie postanowienie nie jest orzeczeniem rozstrzygającym co do jej istoty.

W ramach określonej w art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. podstawy naruszenia przepisów

postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy skarżący zarzucił

naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolne przyjęcie przez Sąd drugiej instancji, że

wnioskodawca otrzymał decyzję z dnia 19 grudnia 1997 r. i znał w związku z tym

zawarte w niej pouczenie o konieczności powiadomienia ZUS o ustaniu okoliczności

powodujących

wyłączenie

z

ubezpieczenia

społecznego

osób

prowadzących

działalność gospodarczą w sytuacji, gdy takie doręczenie nie miało miejsca, a w aktach

ubezpieczeniowych brak jest zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji. W myśl art.

3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia

faktów lub oceny dowodów. Wyłączenie to oznacza pozbawienie stron możliwości

kwestionowania prawidłowości dokonanych przez sąd ustaleń poprzez odnoszący się

do sfery oceny i wnioskowania zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. Konieczne jest zatem

postawienie zarzutu naruszenia takich przepisów postępowania, które doprowadziło do

wadliwości postępowania dowodowego, co w konsekwencji – przez dokonanie błędnych

ustaleń stanu faktycznego – mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wnioskodawca powołał art. 39 k.p.a. oraz art.

232 k.p.c. Zarzut naruszenia przez organ rentowy przepisu art. 39 k.p.a. nie może

stanowić podstawy kasacyjnej określonej w art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. Skarga kasacyjna

jest bowiem skierowana przeciwko orzeczeniu Sądu drugiej instancji, a przed sądami

pracy i ubezpieczeń społecznych przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego

nie mają zastosowania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 1999 r.,

II UKN 468/98, OSNAPiUS-wkł. z 1999 r. nr 12, poz. 7 oraz z dnia 21 stycznia 2000 r., II

UKN 322/99, OSNAPiUS z 2001 r. nr 18, poz. 571). Przepis art. 232 k.p.c. stanowi, że

strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą

skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód nie wskazany przez stronę. Oznacza to, iż w

kontradyktoryjnym procesie cywilnym to strony zobowiązane są do wykazywania

odpowiedniej aktywności dowodowej, zaś działanie z urzędu nie jest obowiązkiem sądu,

lecz jego uprawnieniem. Powołany przepis nie zobowiązuje zatem sądu do zbierania

dowodów z urzędu, jeśli zebrany w sprawie materiał jest dostateczny dla jej

rozstrzygnięcia. Skorzystanie przez sąd z tej możliwości jest właściwe wówczas, gdy

uzna rezultaty dotychczasowego postępowania za niewystarczające dla wyjaśnienia

okoliczności mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.).

Skarga kasacyjna nie zarzuca, aby w toczącym się procesie doszło do naruszenia reguł

dowodowych poprzez nieuprawnione przesunięcie ciężaru dowodzenia wynikającego z

art. 232 k.p.c., skarżący upatruje natomiast naruszenia powołanego przepisu w oparciu

przez Sądy obu instancji ustaleń faktycznych na ogólnych twierdzeniach strony

pozwanej oraz nieustaleniu istotnych w sprawie okoliczności, co w konsekwencji

pozwoliło na przyjęcie świadomego podjęcia przez wnioskodawcę działań mających na

celu

uniknięcie podlegania

ubezpieczeniu

społecznemu z tytułu

prowadzenia

działalności gospodarczej. Twierdzenie to nie poddaje się jednakże kontroli kasacyjnej

wobec braku zarzutu uchybienia przepisowi art. 227 k.p.c., zgodnie z którym

przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie,

bądź art. 6 k.c. określającego reguły dowodzenia. Przepis art. 6 k.c. stanowi, że ciężar

udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Określa zatem przedmiot dowodu (fakty) i osobę, na której spoczywa ciężar

udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Fakty te

są przedmiotem ustaleń faktycznych dokonywanych przez sąd, a te z kolei tworzą

podstawę wyrokowania, które jest rozstrzygnięciem sporu na podstawie dokonanych

ustaleń z zastosowaniem prawa materialnego. Jeżeli więc zostały naruszone ogólne

normy dowodowe, a przedmiotem dowodzenia jest kwestia materialnoprawna (tj. w

jakim zakresie strona udowodniła swoje twierdzenia), stanowi to podstawę zarzutu

naruszenia prawa materialnego. Takiego zarzutu skarga kasacyjna zaskarżonemu

wyrokowi jednak nie stawia.

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że skarżący przypisuje decyzji organu

rentowego znaczenie prawne, jakiego ona nie posiada. Obowiązek podlegania

ubezpieczeniu społecznemu powstaje z mocy samej ustawy w przypadku zaistnienia

określonych w niej warunków. Oznacza to, że co prawda organ rentowy wydaje decyzje

w sprawach podlegania ubezpieczeniu oraz ustania ubezpieczenia, jednakże decyzja

taka nie ma charakteru konstytutywnego, lecz deklaratoryjny i jako taka nie rodzi stanu

prawnego, a tylko stwierdza jego istnienie. W przypadku bowiem, kiedy mamy do

czynienia z obowiązkiem bądź prawem wynikającym wprost z ustawy (z mocy prawa),

skutek prawny następuje z datą spełnienia się warunków ustalonych w tej ustawie,

natomiast decyzja, jako akt konkretyzujący przedmiot i skierowana do indywidualnego

adresata, ma charakter deklaratoryjny. Decyzje deklaratoryjne ustalają jedynie istnienie

i zakres jakiegoś stosunku prawnego, który powstał wcześniej z mocy przepisów

prawnych. Skutki prawne w tego typu sytuacjach powstają więc ex tunc, jako skutki

ziszczenia się określonych w przepisach prawa warunków, a nie ex nunc jako skutki

prawne decyzji deklaratoryjnej, która może być wydana w każdym czasie, jako że nie

kreuje nowego stanu prawnego, a tylko stwierdza jego istnienie (por. wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 16 marca 2005 r., I UK 195/04, OSNP nr 21, poz. 339).

Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 13 października

1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.). Przepis

ten stanowi, że osoba spełniająca warunki do objęcia ubezpieczeniami emerytalnym i

rentowymi z kilku tytułów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-6 i 10, jest objęta

obowiązkowo ubezpieczeniami z tego tytułu, który powstał najwcześniej. Może ona

jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i

rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych tytułów lub zmienić tytuł

ubezpieczeń, z zastrzeżeniem ust. 7, który to przepis odnosi się do duchownych

prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-6 i

10 ustawy dotyczy osób podlegających obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i

rentowym, będących osobami wykonującymi pracę nakładczą (pkt 2), osobami

wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej

umowy o świadczenie usług oraz osobami z nimi współpracującymi (pkt 4), osobami

prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi (pkt 5),

posłami i senatorami (pkt 6) oraz duchownymi (pkt 10). Oznacza to, że przepis art. 9

ust. 2 ustawy nie reguluje podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego osób

prowadzących

jednocześnie

działalność

pozarolniczą

i

rolniczą.

Kwestia

ta

uregulowana została w art. 5 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym ubezpieczenie społeczne

rolników, jeżeli nie podlegają oni obowiązkowi ubezpieczeń społecznych na podstawie

ustawy, regulują odrębne przepisy. Przez przepisy te należy rozumieć uregulowania

zawarte w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

(jednolity tekst: Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.). Stanowi ona w art. 16 ust. 1 pkt 2,

iż ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu podlega domownik rolnika, którego

gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego

lub dział specjalny, przy czym przepisu tego nie stosuje się do osoby, która podlega

innemu ubezpieczeniu społecznemu (art. 16 ust. 3 ustawy). Z kolei w myśl art. 7 ust. 1

pkt 2 ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy

ustawy domownik rolnika, którego gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków

rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, jeżeli domownik ten nie

podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu. Przez „inne ubezpieczenie społeczne”

rozumie się przy tym osobę podlegającą obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i

rentowym na podstawie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych lub objętą

przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym (art. 6 pkt 12 i 13 ustawy o ubezpieczeniu

społecznym rolników).

Z powyższych względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art.

39814 k.p.c.