I UK 299/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UK 299/07

POSTANOWIENIE

Dnia 22 stycznia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Flemming-Kulesza

w sprawie z odwołania A. Ś.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o rentę z tytułu niezdolności do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 stycznia 2008 r.,

skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 27 marca 2007 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 24

października 2005 r. oddalił odwołanie A. Ś. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych z dnia 15 listopada 2004 r. odmawiającej mu prawa do renty z tytułu

niezdolności do pracy.

Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawca pobierał rentę z tytułu częściowej

niezdolności do pracy do 31 października 2003 r. Ponowny wniosek o przyznanie

prawa do renty złożył w dniu 16 września 2004 r.

Sąd Okręgowy, w celu ustalenia czy wnioskodawca jest niezdolny do pracy,

zasięgnął opinii biegłych lekarzy sądowych, specjalistów chirurga ortopedy oraz

neurochirurga. W przedstawionych sądowi opiniach biegli uznali, że rozpoznane u

wnioskodawcy choroby nie powodują niezdolności do pracy w zawodzie elektryka

lub technika aparatury kontrolno-pomiarowej.

Z uwagi na zarzuty wnioskodawcy do powyższych opinii Sąd Okręgowy

dopuścił dowód z opinii Ośrodka Medycyny Pracy. W konkluzjach powyższej opinii

uznano, że „schorzenia wnioskodawcy oraz ograniczenia profilaktyczne nie

stanowią dla wnioskodawcy istotnego ograniczenia możliwości wykonywania pracy

zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami”.

Na podstawie przedstawionych w sprawie opinii Sąd Okręgowy ustalił, że A.

Ś. jest zdolny do pracy.

Powyższy

wyrok

został

zaskarżony

apelacją

wniesioną

przez

ubezpieczonego.

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 27

marca 2007 r., oddalił apelację.

Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy przeprowadził prawidłowe

postępowanie dowodowe oraz wywiódł logiczne i znajdujące oparcie w materiale

dowodowym wnioski.

Według Sądu drugiej instancji podstawą do ustalenia, iż

wnioskodawca nie jest niezdolny do pracy zgodnej z poziomem posiadanych

kwalifikacji, są bezstronne i fachowe opinie biegłych lekarzy, które dowiodły, że

natężenie schorzeń u ubezpieczonego nie jest aż tak znaczne, by czyniły go

niezdolnym do pracy, co za tym idzie A. Ś. nie spełnia warunku przewidzianego w

art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z

Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004r., Nr 39, poz. 353 ze zm.) i

dlatego nie ma prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego został zaskarżony skargą kasacyjną

wniesioną przez ubezpieczonego. Zaskarżając w całości ten wyrok zarzucono

naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 13 ust. 1 pkt 2

ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych,

przez

jego

niewłaściwe

zastosowanie;

naruszenie

prawa

procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności

art. 217 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;

art. 232 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; art.

286 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; art. 281

k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. poprzez niewyłączenie biegłego sądowego; art. 378 §

1 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; art. 477 14 § 4 k.p.c. poprzez jego

niewłaściwe zastosowanie.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w

całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu lub

innemu Sądowi równorzędnemu, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w

całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie powodowi renty z tytułu

niezdolności do pracy, a także wniesiono o zasądzenie od strony pozwanej na

rzecz powoda kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów sporządzenia i

wniesienia przez adwokata skargi kasacyjnej, według norm przypisanych.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania

ubezpieczonej

uzasadniał występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego a także

potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości.

Zdaniem wnoszącego skargę wykładnia art. 217 § 2 k.p.c. budzi poważne

wątpliwości i wywołuje rozbieżności w orzecznictwie. Wskazuje na orzeczenia Sądu

Najwyższego, z których wynika że sąd nie uwzględnia

wniosków dowodowych

jeżeli okoliczności sprawy zostały już dostatecznie wyjaśnione zgodnie z

twierdzeniami wnioskodawcy, natomiast z innych orzeczeń wynika, że sąd nie jest

obowiązany do uwzględnienia kolejnych wniosków dowodowych strony tak długo

aż udowodni ona korzystną dla siebie tezę i pomija je od momentu dostatecznego

wyjaśnienia spornych okoliczności sprawy.

Wyłaniające się w sprawie zagadnienie prawne dotyczy – zdaniem skarżącego

„kwestii, czy w przypadku zaistnienia potrzeby, o której mowa w przepisie art. 286

k.p.c. sąd ma jedynie możliwość czy też obowiązek zażądania dodatkowych opinii ,

bądź ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie”.

Sąd Najwyższy, zważył co następuje:

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjna do rozpoznania wówczas, gdy w

sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, gdy istnieje potrzeba wykładni

przepisów

prawnych

budzących

poważne

wątpliwości

lub

wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, a także gdy zachodzi nieważność

postępowania lub gdy skarga jest oczywiście uzasadniona.

Skarżący powołuje się na dwie pierwsze przesłanki. Przytoczone w

skardze zagadnienie prawne ma pozorny charakter. Odpowiedź na postawione

pytanie jest oczywista. Gdy zachodzi potrzeba, sąd ma obowiązek zażądania

dodatkowych opinii lub ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie. Problem leży

w ocenie, czy w danej sprawie „zachodzi potrzeba” dokonania opisanych czynności

procesowych w rozumieniu art. 286 k.p.c. Prawidłowość oceny istnienia potrzeby

podlega ocenie instancyjnej (odniesionej do okoliczności konkretnej sprawy) w

razie skutecznego zaskarżenia wyroku. Na tle przepisu art. 286 nie wyłania się

jednak żadne istotne zagadnienie prawne.

Nie istnieje też potrzeba wykładni art. 217 § 2 k.p.c. Zasadą jest, że sąd

nie może pominąć środków dowodowych uznając, że okoliczności sporne zostały

dostatecznie wyjaśnione wówczas, gdy oferowane są nowe środki dowodowe przez

stronę, która nie zdołała dotąd udowodnić tezy bronionej przez siebie. Gdy chodzi

natomiast o ponawianie dowodów z opinii biegłego, zwłaszcza w sprawach z

zakresu ubezpieczeń społecznych, w których sporne są okoliczności związane ze

stanem zdrowia ubezpieczonych, zasada ta doznaje modyfikacji o tyle, że sąd nie

jest obowiązany uwzględniać jednorodnych wniosków dowodowych (środków w

postaci opinii lekarskich) tak długo aż ubezpieczony uzyska korzystną dla siebie

opinię. Taka wykładnia jest utrwalona w judykaturze a przeciwna prowadziłaby do

absurdu (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z 30 maja 2007 r. IV CSK 41/07 LEX

346211 i z 19 marca 1997 r. II UKN 45/97 OSNP 1998 nr 1, poz. 24) . W sprawach

z zakresu ubezpieczeń społecznych Sąd obowiązany jest wyjaśnić sprawę

wykazując dostateczną wnikliwość i krytycyzm wobec uzyskanych opinii, może

natomiast pominąć

środki dowodowe po dostatecznym wyjaśnieniu sprawy,

zgodnie z art. 217 § 2 k.p.c.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.