I UK 297/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UK 297/08

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 27 kwietnia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Józef Iwulski (przewodniczący)

SSN Andrzej Wróbel

SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca)

w sprawie z odwołania M. K.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o ubezpieczenie społeczne,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 kwietnia 2009 r.,

skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 26 marca 2008 r.,

oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2007 r. Sąd Okręgowy, Sąd Ubezpieczeń

Społecznych oddalił odwołanie M. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 2 czerwca 2005 r.

Zaskarżoną

obowiązkowym

decyzją

organ

ubezpieczeniom

rentowy

stwierdził,

społecznym

że

M. (emerytalnemu,

K. podlega

rentowemu

i

wypadkowemu) od dnia 1 czerwca 2001 r. do nadal oraz dobrowolnemu

ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w

okresach:

-

od 1 czerwca 2001 r. do 31 sierpnia 2002 r.,

-

od 1 października 2002 r. do 31 maja 2003 r.,

-

od 1 stycznia 2005 r. do 31 stycznia 2005 r.,

-

od 1 marca 2005 r. do 31 marca 2005 r..

Sąd ustalił, że wnioskodawczyni M. K. od dnia 1 czerwca 2001 r. prowadzi

działalność gospodarczą – Pracownię Protetyki Dentystycznej, a w okresie od

września 2002 r. do 7 listopada 2004 r. wnioskodawczyni zgłosiła w Zakładzie

Ubezpieczeń Społecznych 9 razy przerwy w działalności gospodarczej, z których

każda nie przekroczyła 30 dni, a wynosiły one od 18 do 30 dni. W okresie

przedmiotowych przerw wnioskodawczyni ponosiła jednak koszty związane z

prowadzeniem działalności gospodarczej takie jak: opłaty za telefon, koszty

bankowe, opłaty za wynajem lokalu, składki na Fundusz Pracy, dokonała też

zakupu sprzętu do pracowni protetycznej oraz materiałów protetycznych i

dentystycznych.

Sąd

ustalił

także,

że

wnioskodawczyni

podlegała

dobrowolnemu

ubezpieczeniu chorobowemu w okresach wymienionych w zaskarżonej decyzji.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie

ubezpieczonej nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdził bowiem, że zgodnie z

art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie

ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 137 poz. 887 ze zm.) obowiązkowo

ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na

obszarze RP są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z

nimi współpracującymi. Obowiązkowemu ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają

z kolei osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Art. 13 ust. 4

powyższej ustawy stanowi, że przedmiotowym ubezpieczeniom podlegają osoby

fizyczne prowadzące działalność pozarolniczą od dnia rozpoczęcia tej działalności

do dnia zaprzestania jej wykonywania.

Powołując się na treść art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie

działalności gospodarczej (Dz.U. nr 173, poz. 1807 ze zm.) sąd wskazał, że cechą

prowadzenia

działalności

gospodarczej

jest

prowadzenie

jej

w

sposób

zorganizowany i ciągły co wyklucza jej zawieszanie. Wymóg prowadzenia w taki

sposób działalności gospodarczej eliminuje przedsięwzięcia jednorazowe lub

podejmowane w sposób sporadyczny. Na pojęcie działalności gospodarczej

składają się nie tylko okresy aktywności zawodowej, ale także okresy wyczekiwania

np. na transakcje, czy na zbyt swoich usług. Podejmowanie i wykonywania

działalności odbywa się na własny rachunek i własne ryzyko przedsiębiorcy.

Oceniając zeznania wnioskodawczyni i świadka - technika dentystycznego

prowadzącego działalność gospodarczą w tym samym lokalu co wnioskodawczyni,

sąd doszedł do wniosku, że wnioskodawczyni pozostawała w gotowości do

świadczenia usług, ponosiła koszty utrzymania lokalu, w którym prowadziła

działalność, dokonywała zakupów związanych z tą działalnością, wobec czego nie

ma znaczenia, że subiektywnie była przekonana, iż działalności - w okresach

spowodowanych złym stanem zdrowia lub koniecznością opieki nad chorym

dzieckiem - nie prowadzi. W okresach przerw faktycznie nie wykonywała usług dla

klientów, których o jej nieobecności informował wspólnie pracujący w lokalu drugi

technik dentystyczny, a do pracowni wstępowała okazjonalnie w celu spotkania się

ze współpracownikami. W świetle powyższego sąd uznał, że wnioskodawczyni

również w okresach zgłaszanych przerw prowadziła działalność gospodarczą, co

wynikało z obiektywnej zdolności do uzyskania zysku.

W kwestii ubezpieczenia chorobowego sąd przywołał treść art. 14 ust. 1a

ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i stwierdził, że objęcie dobrowolnie

ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku tylko

wówczas, gdy zgłoszenie do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych zostanie

dokonane w terminie określonym w art. 36 ust. 4 ustawy. Objęcie wymienionym

ubezpieczeniem na zasadzie wniosku dorozumianego może nastąpić w przypadku

opłacenia składek w terminie i w prawidłowej wysokości. Sąd oparł się w tym

zakresie

na

szczegółowym

wyjaśnieniu

organu

rentowego,

którego

wnioskodawczyni merytorycznie nie podważyła, wobec czego i w tej części

zaskarżoną decyzję sąd uznał za prawidłową.

Wyrokiem z dnia 26 marca 2008 r. Sąd Apelacyjny, Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych oddalił apelację ubezpieczonej.

Sąd Apelacyjny uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne sądu pierwszej

instancji i podzielił jego pogląd prawny oraz wspierającą go argumentację.

Sąd stwierdził, że spór w niniejszej sprawie w pierwszym rzędzie sprowadzał

się do rozstrzygnięcia, czy ubezpieczona od dnia 1 czerwca 2001 r. do nadal (a

więc także w okresach zgłaszanych w ZUS przerw w działalności gospodarczej)

podlegała ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu w świetle

regulacji zawartej w art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 i 13 ust. 4 ustawy z dnia 13

października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 137, poz. 887

ze zm.) z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zgodnie z dyspozycją tych przepisów, osoby prowadzące działalność

gospodarczą podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu

i wypadkowemu, a obowiązek ten datuje się od dnia rozpoczęcia wykonywania tej

działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania (art. 13 pkt 4 ustawy o systemie

ubezpieczeń społecznych). W myśl art. 8 ust. 6 ustawy za osobę prowadzącą

pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się osobę prowadzącą taką

działalność na podstawie przepisów o działalności gospodarczej.

Sąd podkreślił, że w judykaturze utrwalił się pogląd, iż prowadzenie

działalności

gospodarczej

to

nie

tylko

faktyczne

wykonywanie

czynności

należących do zakresu tej działalności, ale także podejmowanie wszelkich

czynności zmierzających do zaistnienia tej działalności jak np. poszukiwanie

zamówień, oczekiwanie na kolejne zlecenia, czy jak w tym konkretnym przypadku

ponoszenie stałych opłat za lokal, zakup materiałów dentystycznych (postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2003 r., II UK 111/03 M.P.Pr, wkł. 2004/7/16,

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2005 r. I UK 95/05 OSNAP 2006/1920/311). Tak więc faktyczne niewykonywanie działalności gospodarczej w tych

okolicznościach nie oznacza zaprzestania prowadzenia tej działalności i nie

powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego.

W ocenie sądu z ustalonego stanu faktycznego sprawy nie wynika, aby

wnioskodawczyni zgłaszała wyrejestrowanie działalności gospodarczej z ewidencji

tej działalności prowadzonej przez organy gminy. Tak więc skoro nie nastąpiło

wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji, to należy domniemywać, że

działalność ta była przez skarżącą prowadzona i istniał obowiązek zapłaty składek

na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne.

Sąd Apelacyjny przywołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2005

r. (I UK 95/05), zgodnie z którym przyjęto, że ustawa z dnia 13 października 1998 r.

o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewiduje „zawieszenia działalności"

powodującego brak obowiązku uiszczania składek ubezpieczeniowych, a więc

Zakład

Ubezpieczeń

Społecznych

nie

jest

upoważniony

do

zwolnienia

ubezpieczonego z tego obowiązku.

Sąd podkreślił następnie, że wnioskodawczyni w okresach zgłaszanych w

Zakładzie

Ubezpieczeń

Społecznych

„przerw"

w prowadzeniu

działalności

gospodarczej nie zgłaszała wyrejestrowania tej działalności. W tym zakresie sąd

przywołał także wyrok z dnia 11 stycznia 2005 r.

(I UK 105/04, OSNP

2005/13/198), w którym Sąd Najwyższy przyjął, że tylko wykreślenie wpisu

pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerw w jej

prowadzeniu powoduje - na stałe lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia.

Okresy podlegania obowiązkowi ubezpieczenia wyznaczone zostały co do zasady

przez formalne, a nie faktyczne wykonywanie działalności, która stanowi tytuł

ubezpieczenia. Tak wiec okresowe zaprzestanie prowadzenia działalności z

różnych przyczyn (tj. urlop, wyjazd, czy też choroba) powinno być zgłoszone w

ewidencji. W takiej sytuacji odnotowanie przerwy w ewidencji powoduje zawsze

okresowe ustanie obowiązku ubezpieczenia. Powiadomienie o przerwach Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych bądź też Urzędu Skarbowego nie powoduje z mocy

prawa, iż ustaje obowiązek ubezpieczenia przewidziany w art. 13 ustawy o

systemie ubezpieczeń społecznych.

W niniejszej sprawie jest niesporne, że zgłaszanie przez Małgorzatę K.

„przerw" w prowadzeniu działalności gospodarczej nie wiązało się z odpowiednim

wyrejestrowaniem w stosownej ewidencji. Sąd zauważył, że dokonywanie

przedmiotowych

przerw

w

prowadzeniu

Pracowni

Protetyki

Dentystycznej

ubezpieczona tłumaczy swoim okresowo złym stanem zdrowia oraz koniecznością

opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Jednak stosownie do powołanego w

powyższych

rozważaniach orzecznictwa

dla ustalenia istnienia

obowiązku

ubezpieczeniowego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie ma

znaczenia przyczyna czasowego zaprzestania jej wykonywania. Zatem również

spowodowane niezdolnością do pracy okresy niewykonywania działalności

gospodarczej nie podlegają wyłączeniu z obowiązkowego ubezpieczenia, a dla

osób

objętych

udokumentowane

dobrowolnym

ubezpieczeniem

zaświadczeniami

lekarskimi,

chorobowym,

mogą

stanowić

jeśli

są

podstawę

pobierania zasiłku chorobowego.

Sąd apelacyjny podkreślił w końcu, że nietrafne są argumenty, iż ubezpieczona

składała do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wnioski o zawieszenie działalności

gospodarczej

korzystając

z

kodów

rozporządzeniach wykonawczych,

i

wzorów

formularzy

określonych

w

pozostając w przekonaniu, że takie działanie

uwolni ją od obowiązku ubezpieczenia. W tym zakresie bowiem w wyroku z dnia 12

września 2006 r. (I UK 106/06, OSNP 2007/18/260) Sąd Najwyższy wyraził pogląd,

że Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 4 grudnia 1998 r. w

sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia

zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów korygujących,

zgłoszeń

płatnika,

deklaracji

rozliczeniowych

i

deklaracji

korygujących oraz innych dokumentów (Dz.U. nr 149,

poz.

rozliczeniowych

982 ze zm.)

ma

charakter techniczny i nie wprowadza odmiennych przesłanek ustania podlegania

obowiązkowi ubezpieczenia od określonych w ustawie z dnia 13 października 1998

r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

W ocenie Sądu Apelacyjnego przesądzenie podlegania obowiązkowemu

ubezpieczeniu społecznemu nieprzerwanie od dnia 1 czerwca 2001 r. wskazuje

także, w ocenie sądu, na prawidłowość rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji

także

w

zakresie

objęcia

wnioskodawczyni

dobrowolnym

ubezpieczeniem

chorobowym w okresach:

-

od 1 czerwca 2001 r. do 31 sierpnia 2002 r.,

-

od 1 października 2002 r. do 31 maja 2003 r.,

-

od 1 stycznia 2005 r. do 31 stycznia 2005 r.,

-

od 1 marca 2005 r. do 31 marca 2005 r.

Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby

objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art.

6 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 8 i 10, jednakże zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 2 tej ustawy

dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ustaje od pierwszego dnia miesiąca

kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki na to ubezpieczenie.

Tak więc terminowa płatność należnych składek jest warunkiem zachowania

ciągłości ubezpieczenia chorobowego. Natomiast zebrany w sprawie materiał

dowodowy, w tym szczegółowe zestawienie składek należnych i opłaconych

jednoznacznie wskazują na okresy pozwalające uznać, że ubezpieczona podlegała

dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Sąd pierwszej instancji trafnie zatem

ocenił,

że

wnioskodawczyni

nie

podlegała

dobrowolnemu

ubezpieczeniu

chorobowemu, w miesiącach i okresach wynikających z zestawienia.

Skargę

kasacyjną

od

powyższego

wyroku

wywiodła

ubezpieczona,

zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia przepisów prawa

materialnego, a mianowicie art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o

systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) przez

przyjęcie, że pojęcie „zaprzestanie prowadzenia działalności” nie dotyczy sytuacji

zawieszenia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej, a także art. 14

ust. 2a powyższej ustawy przez jego niezastosowanie, podczas gdy ubezpieczona

w okresach zawieszenia działalności pobierała zasiłek chorobowy, a więc powinna

być objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym także w tych okresach, a w

konsekwencji powinna podlegać mu ciągle od 1 czerwca 2001 r.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został uzasadniony

potrzebą wykładni art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie

ubezpieczeń społecznych, który wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów.

Skarżąca wskazała, że Sąd Apelacyjny powołuje się na wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 30 listopada 2005 r. (I UK 95/05, OSNP 2006/19-20/311), w

którym przyjęto, że ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń

społecznych nie przewiduje „zawieszenia działalności gospodarczej” powodującego

brak obowiązku uiszczania składek ubezpieczeniowych, a zatem faktycznie

niewykonywanie działalności nie oznacza zaprzestania prowadzenia tej działalności

i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego, natomiast skutek

taki wywołuje tylko wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej. Tymczasem

w wyroku z dnia 16 maja 2006 r. (I UK 289/05, OSNP 2007/11-12/168) Sąd

Najwyższy uznał, że błędny jest pogląd, iż tylko definitywne zakończenie

prowadzenia działalności gospodarczej, wyrażające się wykreśleniem z ewidencji

działalności powoduje skutek w postaci wyłączenia z obowiązku ubezpieczenia

społecznego osoby prowadzącej taką działalność. Jednoznaczne rozstrzygnięcie

tej rozbieżności ma natomiast istotne znaczenia dla praktyki stosowania

powyższego przepisu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca odwołała się do językowego

rozumienia słowa „zaprzestać”, wskazując że oznacza ono nie tylko zakończenie

jakiejś czynności ze skutkiem definitywnym, ale także przerwanie czynności i

niewykonywanie jej przez jakiś czas bez skutku definitywnego.

Mając powyższe na uwadze wykładania językowa pojęcia zaprzestania

wykonania działalności gospodarczej prowadzi do wniosku, że art. 13 pkt 4 ustawy

z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych obejmuje

swym zakresem nie tylko przypadki definitywnego zakończenia działalności

gospodarczej, ale także jej okresowego niewykonywania mającego charakter

przerwy. Powyższą tezę potwierdził także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 maja

2006 r. (I UK 289/05, OSNP 2007/11-12/168), stwierdzając, że zaprzestanie

działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13

października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, może być również

okresowe, spowodowane przerwą w jej wykonywaniu.

Następnie skarżąca zauważyła, że sądu obu instancji przyjęły, że

decydujące znaczenie prawne dla wykładni pojęcia zaprzestanie wykonywania

działalności ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej i jego wykreślenie,

podczas gdy zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego wpis do

ewidencji działalności gospodarczej ma charakter deklaratoryjny (np. uchwała SN z

dnia 26 stycznia 1996 r., III CZP 11/95, OSNC 1996/5/63). Skarżąca podkreśliła, że

o istnieniu lub nieistnieniu obowiązku ubezpieczenia społecznego decyduje fakt

prowadzenia lub nieprowadzenia działalności gospodarczej. Tak więc wykreślenie z

ewidencji działalności gospodarczej nie warunkuje wyłączenia z ubezpieczenia

społecznego, a warunkiem takiego wyłączenia nie jest również zgłoszenie

zawieszenia działalności gospodarczej w urzędzie skarbowym (por. wyrok SN z 31

marca 2000 r., II UKN 457/99). Natomiast zgłoszenie faktycznego zaprzestania

prowadzenia działalności gospodarczej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych

może prowadzić do ustania obowiązku ubezpieczenia społecznego, jeżeli

rzeczywiście zaistniała przerwa w prowadzeniu tej działalności (por. wyrok SN z 11

stycznia 2005 r., I UK 105/04, OSNP z 2005/13/198), co miało miejsce w przypadku

skarżącej.

Odnosząc się do drugiego z naruszenia przepisów prawa materialnego

wskazanego w skardze skarżąca podkreśliła, że w licznych pismach procesowych

wykazywała, że w okresach zawieszania działalności opłacała składki na

dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, wobec czego powinna podlegać temu

ubezpieczeniu nieprzerwanie od czerwca 2001 r. Ponadto skarżąca zauważyła, że

pobierała w części spornych okresów zasiłek chorobowy, a okresy te potwierdził

także organ rentowy w swoim piśmie procesowym z dnia 28 lipca 2006 r. Tak więc

w ocenie skarżącej zgodnie z art. 14 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r.

o systemie ubezpieczeń społecznych powinna ona polegać dobrowolnemu

ubezpieczeniu

chorobowemu

przynajmniej

w

okresach

pobierania

zasiłku

chorobowego. Zgodnie bowiem z powyższym przepisem ubezpieczenie chorobowe

ustaje od dnia następującego po dniu, za który zasiłek ten przysługuje, jeżeli

zasiłek został pobrany za część miesiąca. Skarżąca podniosła, że przepis ten

został bezzasadnie pominięty przez sąd drugiej instancji, co miało wpływ na treść

rozstrzygnięcia.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się pozbawiona uzasadnionych podstaw.

Zasadniczym problemem wymagającym rozstrzygnięcia było ustalenie, czy

wnioskodawczyni w zgłoszonych okresach zawieszenia działalności gospodarczej

podlega

obowiązkowym

ubezpieczeniu

ubezpieczeniom

chorobowemu.

społecznym

Prowadząca

oraz

dobrowolnemu

działalność

gospodarczą

wnioskodawczyni 9 razy zgłosiła, Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, przerwy w

działalności gospodarczej. Żadna z przerw nie przekroczyła 30 dni. Wynosiły one

od 18 do 30 dni. Sąd Okręgowy ustalił, że w okresach tych była prowadzona

działalność

gospodarcza.

W

związku

z

tym

wnioskodawczyni

podlegała

obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, a ubezpieczeniu chorobowemu

jedynie w 4, wymienionych w decyzji, okresach. W postępowaniu przed Sądem

pierwszej instancji oraz w uzasadnieniu apelacji podkreślała ona, że przerwy

spowodowane były pogarszającym się stanem zdrowia lub koniecznością opieki

nad chorym dzieckiem. Sąd Apelacyjny uznając prawidłowość ustaleń faktycznych

Sądu pierwszej instancji, podzielił też trafność rozstrzygnięcia prawnego i apelację

oddalił.

Problem tzw. „zawieszenia” działalności gospodarczej w kontekście

obowiązku ubezpieczenia społecznego był wielokrotnie rozstrzygany przez Sąd

Najwyższy. Zasadniczo chodziło o

rozstrzygnięcie tego, czy krótkotrwałe

zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej powodują ustanie, na ich

czas, obowiązku ubezpieczenia społecznego. W skardze kasacyjnej podniesiono,

że w kwestii tej występuje potrzeba wykładni przepisów wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie. W rzeczywistości Sąd Najwyższy wielokrotnie zajmował

stanowisko, iż o wyłączeniu obowiązku ubezpieczenia społecznego decyduje

faktyczne zaprzestanie działalności gospodarczej (tak w wyroku z dnia 14 września

2007 r., III UK 35/07 czy w wyroku z dnia 12 listopada 2007 r., I UK 147/07). Zatem

można stwierdzić, z czym zgadza się skład orzekający w niniejszej sprawie, że Sąd

Najwyższy stoi na stanowisku, iż o zaprzestaniu prowadzenia działalności

gospodarczej nie przesądza jedynie wykreślenie jej z rejestru. Przyjęto jedynie, że (

w wyroku z dnia 20 listopada 2008 r., I UK 103/08), niewykreślenie działalności

gospodarczej z ewidencji stwarzało przed wejściem w życie ustawy z dnia 10 lipca

2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie

niektórych ustaw (Dz.U. Nr 144, poz. 888) domniemanie, że działalność ta była w

dalszym ciągu prowadzona, a więc istniał obowiązek zapłaty składek na

obowiązkowe ubezpieczenia społeczne. Ponadto Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że

krótkotrwałe przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej nie powodują

ustania obowiązku ubezpieczenia społecznego (wyrok z dnia 4 kwietnia 2008 r., I

UK 293/07 czy wyrok z dnia 13 listopada 2008 r., II UK 94/08). Podkreślić również

należy, iż w obecnym stanie prawnym problem zawieszania działalności

gospodarczej jest uregulowany wprost w art. 14a ust. 5-8 ustawy o swobodzie

działalności gospodarczej. Natomiast w stanie prawnym obowiązującym w latach

2002 – 2004 konieczne było ustalenie, czy faktycznie doszło do rzeczywistego

zaprzestania działalności gospodarczej przez wnioskodawczynię.

Sąd pierwszej instancji dokonał, na podstawie oceny dowodów, ustalenia

zaakceptowanego przez Sąd drugiej instancji, iż wnioskodawczyni w okresach

zgłaszanych przerw prowadziła działalność gospodarczą. Należy zgodzić się, że

bez znaczenia pozostaje w tej sytuacji subiektywne przekonanie wnioskodawczyni

oraz przyczyny zmniejszenia aktywności w prowadzeniu działalności gospodarczej.

Działalność ta nie polega bowiem jedynie na wykonywaniu czynności związanych

bezpośrednio z jej przedmiotem. Przedsiębiorca musi więc liczyć się z ryzykiem

prowadzenia działalności gospodarczej, które może przejawiać się, między innymi,

w postaci choroby (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2008 r., I UK

103/08). Ponadto należy podkreślić, że Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do

badania prawidłowości ustaleń faktycznych i oceny dowodów (wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 4 stycznia 2007 r., V CSK 364/06). Tak więc Sąd pierwszej

instancji uznał, że nie wystąpiły faktyczne przerwy w wykonywaniu działalności

gospodarczej. Sąd Apelacyjny poprawnie przyjął, że w przypadku niewykreślenia

działalności gospodarczej z ewidencji należy domniemywać, że działalność ta była

nadal prowadzona. Trafnie powołał też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12

września 2006 r., I UK 106/06 z którego wynika, że dokumenty zgłoszeniowe mają

jedynie charakter techniczny i nie mogą mieć decydującego wpływu na ustanie

przesłanek podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że w zgłaszanych przez

wnioskodawczynię okresach zawieszenia działalności gospodarczej podlegała ona

obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.

W sprawie podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu sądy

obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych. Nie ulega wątpliwości, że

jeżeli nastąpiło nawet niewielkie opóźnienie lub zaniżenie wysokości składki, to

zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy systemowej ubezpieczenie to ustaje od

pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie

składki należnej na to ubezpieczenie. Wynika z tego, że wnioskodawczyni

podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresach wymienionych

w zaskarżonej decyzji.

Ostatecznie należy też zauważyć, iż zarzuty naruszenia prawa materialnego

nie mogą być skutecznie uzasadniane argumentami podważającymi ustalenia

faktyczne, poczynione przez sądy orzekające w sprawie (wyrok Sądu Najwyższego

z dnia 15 lipca 2008 r., III UK 26/08). Nie zostały więc naruszone wskazane w

skardze kasacyjnej przepisy ustawy systemowej.

Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji, na

podstawie art. 39814 k.p.c.