I UK 297/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UK 297/04

POSTANOWIENIE

Dnia 4 kwietnia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Wróbel

w sprawie z odwołania W. S., M. S. i S. S.

przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddziałowi

Regionalnemu w C.

o odszkodowanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 kwietnia 2005 r.,

kasacji ubezpieczonych od wyroku Sądu Apelacyjnego w K.

z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt III AUa …/03,

odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w C. wyrokiem z 4

października 2001 r., sygn. akt IV U …/00 zmienił decyzję OR KRUS wydaną w

dniu 18 sierpnia 2000 roku uznając zdarzenie, któremu uległa Z. S., za wypadek

przy gospodarstwie rolnym i przyznał prawo do jednorazowego odszkodowania

rodzinie zmarłej uwzględniając w ten sposób odwołanie od wyżej wymienionej

decyzji.

Rozpoznając ponownie sprawę, w związku z uchyleniem powyższego

wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w C. przez

Sąd Apelacyjny wyrokiem z 10 lipca 2002 r., Sąd Okręgowy

czerwca 2003r., sygn. akt IV U …/02 oddalił odwołanie.

wyrokiem z 24

Ustalając ponownie przebieg zdarzenia Sąd Okręgowy dopuścił dowód z zeznań

świadków i uznał, iż zdarzenie z 20 lipca 2000r. nie może być uznane za wypadek

przy pracy rolniczej w świetle art. 11 ustawy z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu

społecznym rolników.

Apelację od powyższego wyroku wniósł imieniem odwołujących się ich

pełnomocnik, który zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, polegających na

przyjęciu, iż Z. S. nie niosła w dniu 20 lipca 2000 r. obciążonego wiadra, co

stanowiło przyczynę zewnętrzną zdarzenia stanowiącego wypadek przy pracy

rolniczej, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wydane

orzeczenie zwłaszcza art. 233 § 1 k.p.c. poprzez nie wszechstronne rozważenie

zebranego w sprawie materiału dowodowego, przy jednoczesnej odmowie

przyznania

wiarygodności

wypowiedziom

świadka

E.

P. bez

należytego

uzasadnienia stanowiska.

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. wyrokiem z 19

maja 2004 r., sygn. akt III AUa …/03 oddalił apelację.

Sąd

Apelacyjny

zważył,

że

apelacja

odwołujących

opiera

się

na

twierdzeniach, iż przyczyną zewnętrzną zdarzenia było niesienia przez Z. S.

obciążonego wiadra. To twierdzenie pozostaje jednak w sprzeczności z

dokonanymi przez Sąd Okręgowy ustaleniami a ustalenia te wbrew zarzutom

odwołujących

znajdują

potwierdzenie

w

zebranym

w

sprawie

materiale

dowodowym.

Sąd Okręgowy rozpoznał ponownie sprawę zgodnie z wytycznymi Sądu

Apelacyjnego zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 lipca 2002r., które

zgodnie z treścią art. 386 § 6 k.p.c. wiążą zarówno ten Sąd jak i Sąd Apelacyjny

przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Zgodnie z powołanym w apelacji wyrokiem Sądu Najwyższego z 24 maja

1994 r. II URN 1/94 OSNP 1994/4/72 wszechstronne wyjaśnienie okoliczności

przyczyn wypadku w gospodarstwie rolnym jest niezbędne do ustalenia, czy był to

wypadek przy pracy rolniczej w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy z 20 grudnia 1990r.

o ubezpieczeniu społecznym rolników.

W niniejszej sprawie zostało przeprowadzone bardzo wnikliwe postępowanie

dowodowe, celem wyjaśnienia w sposób wszechstronny okoliczności zdarzenia.

Sąd Okręgowy przeprowadził bowiem wszystkie dowody zawnioskowane przez

strony, jak również w postępowaniu dowodowym uwzględnił wytyczne zawarte w

uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego. O braku wszechstronnego rozpoznania

sprawy nie może świadczyć, wbrew zarzutom odwołujących się, oparcie ustaleń na

zeznaniach kontrolerów skarbowych - świadków M. L. i T. B. Przebieg zdarzenia

został przez Sąd Okręgowy ustalony nie tylko na zeznaniach tych świadków ale

również na zeznaniach świadka N.M.

W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny podzielił ocenę materiału dowodowego

dokonaną przez Sąd Okręgowy uznając, iż nie przekracza ona granic swobodnej

oceny dowodów wyrażonej w art. 233 k.p.c. W szczególności Sąd Apelacyjny

podzielił stanowisko Sądu Okręgowego w kwestii odmowy dania wiary zeznaniom

świadka E. P., które pozostają w sprzeczności z tymi dowodami, na których Sąd

oparł swoje ustalenia faktyczne.

Kasację od powyższego wyroku złożyli: W. S.; M. S. i S. S., zaskarżając

powyższy wyrok w całości oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania

mające istotny wpływ na wydanie wyroku, zwłaszcza art. 233 § 1 k.p.c., poprzez nie

wszechstronne rozważenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w

szczególności polegające na uznaniu za wiarygodne zeznania świadków M. L. i T.

B., przy jednoczesnej odmowie przyznania wiarygodności wypowiedziom świadka

E. P., bez należytego uzasadnienia takiego stanowiska; ponadto błąd w ustaleniach

faktycznych, polegający na przyjęciu, że ubezpieczona Z. S. nie niosła w dniu 20

lipca 2000 roku obciążonego wiadra, co stanowiło przyczynę zewnętrzną zdarzenia

stanowiącego wypadek przy pracy w gospodarstwie rolnym.

Mając powyższe na względzie niesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku

oraz uchylenie w całości poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego - Sąd

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w C. z dnia 24 czerwca 2003 r. w sprawie sygn.

akt IV U …/02 i przekazanie do ponownego rozpoznania Sadowi pierwszej

instancji; zwolnienie skarżących od kosztów postępowania, oraz zasądzenie od

Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w C. na rzecz

skarżących kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według

norm przypisanych.

Jako okoliczności uzasadniające rozpoznanie skargi kasacyjnej wskazano, iż

nastąpiło wydanie wyroku z oczywistym naruszeniem prawa procesowego, a także

istnieje rozbieżność w interpretacji przepisów art. 233 § 1 k.p.c. w orzecznictwie

Sądów a tym samym konieczność ujednolicenia wykładni w tym zakresie.

Sąd Najwyższy, zważył co następuje:

Sąd Najwyższy nie doszukał się w zakresie okoliczności z art. 3933 § 1 pkt 3

k.p.c. wystarczająco silnych argumentów skarżącego, uzasadniających poważne

wątpliwości co do wykładni powołanych przepisów w kasacji, które mogłyby

skutkować przyjęciem kasacji do rozpoznania. Dokonana przez orzekające Sądy

swobodna ocena dowodów, wpływająca na ustalenie prawa do renty, oparta na

wynikach postępowania dowodowego, nie nosi cech oczywistego naruszenia prawa

ani nie wskazuje na nieważność postępowania.

Oczywistość naruszenia prawa w rozumieniu art. 393 § 2 k.p.c. powinna być

rozumiana jako widoczna bez pogłębionej analizy sprzeczność wykładni lub

stosowania prawa z jego brzmieniem albo powszechnie pojętymi regułami

interpretacji (postanowienie z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS

2002/20/494); oczywiste naruszenie prawa przez zaskarżony wyrok jest możliwe do

przyjęcia tylko wówczas, gdy jest ono z góry widoczne dla każdego prawnika, bez

potrzeby głębszej analizy prawniczej (por. orzeczenie z dnia 8 czerwca 1934 r., C III

76/34, Zb.Urz. 1935 r., poz. 15); gdy jest zupełnie pewne i nie może ulegać żadnej

wątpliwości (por. orzeczenie z dnia 25 września 1934 r., C II 1532/34, Zb.Urz. 1935

r., poz. 98); gdy jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i nie podlegającymi

różnej wykładni przepisami prawa (por. orzeczenie z dnia 30 stycznia 1963 r., II CZ

3/63, OSPiKA 1963 r. z. 11, poz. 286).

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nie zachodzi oczywiste naruszenie

prawa przez zaskarżone orzeczenie, o którym mowa w art. 393 § 2 k.p.c.

Kwestionowany wyrok nie narusza prawa w sposób oczywisty, co miałoby miejsce

wówczas, gdyby błąd w interpretacji lub stosowaniu określonego przepisu nie budził

wątpliwości, był widoczny na pierwszy rzut oka, nawet bez głębszej analizy

wchodzących w grę przepisów.

Zarówno w piśmiennictwie i orzecznictwie utrwalone zostało, iż

kasacja

oparta na przepisie art. 233 § 1 k.p.c. jest co do zasady niedopuszczalna, gdyż

przepis ten pozostawia sądowi swobodę oceny materiału dowodowego, a w

postępowaniu kasacyjnym niedopuszczalne jest badanie zasadności ustaleń

faktycznych sądu (por. postanowienie SN z 20 marca 2003 r., II UK 53/03, nie

publ.; postanowienie SN z 27 lutego 2003 r., I PK 373/02 OSNP-wkł. 2003/15/8;

wyrok SN z 15 listopada 2002 r., V CKN 1357/00, nie publ.).

Biorąc powyższe pod rozwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.