I UK 286/06 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 12 kwietnia 2007 r.

I UK 286/06

Sędziemu, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej przysługuje jednorazowe odszkodowanie określone w art. 94a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), nie przysługuje natomiast renta z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Katarzyna Gonera, Teresa Flemming-Kulesza.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 kwietnia

2007 r. sprawy z odwołania Heleny W.-R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w K. o rentę z tytułu choroby zawodowej, na skutek skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 22 marca

2006 r. [...]

o d d a l i ł skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

W dniu 11 kwietnia 2002 r. Helena W.-R. wystąpiła do organu rentowego o

przyznanie jej renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową.

Po rozpoznaniu powyższego wniosku, decyzją z dnia 25 kwietnia 2002 r. ZUS Oddział w K. odmówił skierowania ubezpieczonej na badania lekarskie do Lekarza

Orzecznika ZUS celem ustalenia niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ rentowy stwierdził, że od wynagrodzeń sędziów i prokuratorów od dnia 1 stycznia 1998 r. nie są odprowadzane składki

na ubezpieczenie społeczne, a ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie

ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887) w art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz w art. 12

wyłącza prokuratorów (a także sędziów) z obowiązkowego ubezpieczenia wypadkowego. Sędziom i prokuratorom przysługują jedynie te świadczenia z ustawy wypad-

kowej, które są wypłacane przez pracodawcę. Brak jest natomiast podstaw prawnych

dla roszczeń sędziego o rentę inwalidzką z tytułu niezdolności do pracy związanej z

chorobą zawodową.

Wyrokiem z dnia 28 maja 2004 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Krakowie zmienił powyższą decyzję ZUS w ten sposób, że przyznał

Helenie W.-R. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy pozostającej

w związku z chorobą zawodową od dnia 15 marca 2004 r. na okres trzech lat, a w

pozostałym zakresie odwołanie oddalił.

Sąd pierwszej instancji ustalił, że Helena W.-R. (urodzona 5 kwietnia 1937 r.)

od dnia 1 lipca 1960 r. do dnia 4 kwietnia 2002 r. pracowała na stanowisku sędziego

sądu powszechnego. W dniu 14 kwietnia 1999 r. uzyskała prawo do emerytury, której

wypłata została zawieszona na jej wniosek. Na podstawie opinii biegłego otolaryngologa z dnia 15 kwietnia 2004 r. Sąd uznał ubezpieczoną za częściowo niezdolną

do pracy w związku z chorobą zawodową na okres trzech lat, od daty badania i z

tego powodu na podstawie art. 94a § 3 i art. 94b § 8 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) oraz art. 4

ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.) w związku z

art. 6 ust. 1 tej ustawy rozstrzygnął o przyznaniu odwołującej się renty w okresie

ustalonej jej niezdolności do pracy.

Apelację od powyższego wyroku Sądu Okręgowego wniósł organ rentowy zaskarżając go w części orzekającej o prawie ubezpieczonej do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy związanej z chorobą zawodową od dnia 15 marca 2004 r.

na okres trzech lat. ZUS zarzucił naruszenie prawa materialnego polegające na

błędnej wykładni art. 94b § 8 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów

powszechnych oraz niezastosowanie art. 100 § 6 powołanej wyżej ustawy. W ocenie

organu rentowego Sąd pierwszej instancji wadliwie przyjął, że z art. 94b § 8 u. s. p.

wynika, że sędziom przysługuje uprawnienie do renty z tytułu choroby zawodowej na

podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym

z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Gdyby taka była wola ustawodawcy, to wymieniłby to prawo wprost w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych. Tymczasem chodzi wyłącznie o odpowiednie stosowanie proceduralnych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym. Według organu rentowego ustawodawca

wyłączył sędziów z powszechnego systemu ubezpieczenia, gdyż przyznał im także w

przypadku niezdolności do pracy z powodu choroby lub wieku, prawo do uposażenia

wielokrotnie wyższego niż emerytura z powszechnego systemu ubezpieczenia. Na

podstawie art. 100 § 6 u. s. p. w razie zbiegu prawa do uposażenia w stanie spoczynku z prawem do emerytury lub renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wypłaca się wyłącznie uposażenie (z zastrzeżeniem § 7).

Wyrokiem z dnia 22 marca 2006 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Krakowie uwzględniając apelację organu rentowego na podstawie

art. 386 § 1 k. p. c. zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i oddalił odwołanie.

Sąd drugiej instancji stwierdził, że postępowanie sądowe w sprawach z zakresu

ubezpieczenia społecznego ma charakter odwoławczy. Jego przedmiotem jest prawidłowość i legalność zaskarżonej odwołaniem decyzji organu rentowego, ocenianej

w dacie jej wydania. Badanie legalności decyzji jest możliwe tylko przy uwzględnieniu

stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili jej wydawania. Postępowanie

dowodowe przed sądem jest postępowaniem sprawdzającym i weryfikującym ustalenia dokonane przez organ rentowy. Dowód z biegłych sądowych nie zastępuje wymaganego w postępowaniu przed organem rentowym badania lekarza orzecznika

ZUS, lecz służy ocenie wydanego przez niego orzeczenia o zdolności ubezpieczonego do pracy lub jej braku. Późniejsza zmiana stanu zdrowia ubezpieczonego nie

może stanowić podstawy do uznania decyzji organu rentowego za wadliwą i jej

zmiany. Zmiana decyzji wskutek spełnienia warunków nabycia prawa do renty w czasie postępowania odwoławczego prowadziłaby do zmiany charakteru postępowania

rentowego z administracyjno - sądowego na wyłącznie sądowy. Sąd nie może zastępować organu rentowego. Według Sądu drugiej instancji Sąd pierwszej instancji rozpoznając odwołanie ubezpieczonej wskazaną wyżej zasadę naruszył. Jeżeli bowiem

wniosek ubezpieczonej o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z

chorobą zawodową został złożony w dniu 11 kwietnia 2002 r. (pod rządami ustawy z

dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz obowiązującej od dnia 1 października 2001 r. ustawy z dnia 27 lipca

2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych), to zaskarżona decyzja organu rentowego z dnia 25 kwietnia 2002 r. powinna być oceniona według stanu faktycznego i

prawnego na datę jej wydania. Tymczasem Sąd pierwszej instancji orzekał według

stanu zdrowia ubezpieczonej ustalonego później (od dnia 15 marca 2004 r.) i na

podstawie obowiązującej później ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz art. 94a

i 94b u.s.p. wprowadzonych przez art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o

zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o prokuraturze,

ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr

228, poz. 2256) zmieniającej u. s. p. z dniem 14 stycznia 2004 r.

Niezależnie od stwierdzenia wyżej wskazanej wadliwości wyroku Sądu pierwszej instancji, Sąd drugiej instancji ustalił, że sędziemu w stanie spoczynku nie przysługuje prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy związanej z chorobą zawodową. Wynika to zarówno z poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 20 czerwca 1985

r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 1994 Nr 7, poz. 25 ze zm.) jak i z

obecnie obowiązującej ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych. Począwszy bowiem od dnia 1 stycznia 1998 r. na podstawie przepisów

ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 124, poz. 782) od wynagrodzeń sędziów nie odprowadza się składek na ubezpieczenie społeczne - art.

781 § 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych.

Pod rządami nowej ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów

powszechnych, regulacja taka znajduje się w jej art. 91 § 9. Ustawodawca realizując

przepisy konstytucyjne (art. 180 ust. 3 i ust. 4 Konstytucji RP) w art. 100 § 1 - 3

u.s.p. z 27 lipca 2001 r. zagwarantował sędziom w stanie spoczynku prawo do uposażenia, którego uzyskanie wyłącza możliwość ubiegania się o prawo do emerytury

lub renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu pracy na stanowisku sędziego (art. 100 § 5 u. s. p.). Na podstawie art. 100 § 6 tej ustawy w razie zbiegu

tych uprawnień wypłaca się wyłącznie uposażenie. Jakkolwiek w art. 6 ust. 1 pkt 1

oraz art. 11 i art. 12 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń

społecznych (Dz.U. nr 137, poz. 887 ze zm.) nie wyłączono sędziów wprost z obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego, jak również wypadkowego

(tak jak to uczyniono w odniesieniu do prokuratorów), to nie budzi wątpliwości, że

także i ta grupa zawodowa nie podlega wspomnianym ubezpieczeniom.

Katalog świadczeń określonych w art. 94 u. s. p. spowodowanych chorobą nie

wymieniał uprawnień sędziów do uzyskania jednorazowych świadczeń w sytuacji

wystąpienia zdarzeń uregulowanych ustawą wypadkową. Powstała więc luka

prawna, która została wypełniona art. 94a i 94b u. s. p. (art. 1 pkt 24 ustawy z dnia

28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy...). Znowelizowana regulacja wprowadza

możliwość uzyskania przez sędziego, który na skutek wypadku przy pracy lub cho-

roby zawodowej doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, jednorazowego odszkodowania. Także z uzasadnienia projektu powyższej nowelizacji wynika, że ustawodawca nie przewidywał dla sędziów pozostałych świadczeń z tytułu

wypadku przy pracy lub choroby zawodowej przysługujących pracownikom (ubezpieczonym), gdyż w ich miejsce sędziemu przysługują odpowiednio: wynagrodzenie,

płatny urlop dla poratowania zdrowia, uposażenie w stanie spoczynku, uposażenie

rodzinne.

Brak jest podstaw do rozszerzającej wykładni art. 94b § 8 u.s.p. przez zastosowanie wobec sędziów przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zakresie prawa do renty.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego skarżąca

wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarga kasacyjna zawiera dwie podstawy. W ramach podstawy

dotyczącej naruszenia przepisów prawa materialnego skarżąca zarzuciła niewłaściwą interpretację przepisów art. 94a § 3 oraz art. 94b § 8 oraz art. 100 § 5 i § 6 u.s.p.

w kontekście przepisów art. 1, art. 2, art. 3, art. 24 ust. 2a, art. 25 a ustawy z dnia 12

czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.) oraz przepisów art. 2, art. 6, art. 16,

art. 17, art. 18, art. 25 oraz art. 26b ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. Nr

199, poz. 1673 ze zm.). Skarżąca podniosła, że w czasie wydania decyzji przez organ rentowy (25 kwietnia 2002 r.) problem świadczeń dla sędziów z tytułu chorób

zawodowych i wypadków przy pracy nie był uregulowany w u. s. p. Kwestię tę podniesiono dopiero w u. s. p. po jej zmianie obowiązującej od 14 stycznia 2004 r. Do tej

pory do sędziów zastosowanie miały przepisy zawarte w ustawie z dnia 12 czerwca

1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych odnoszące się do ogółu pracowników i stosowanie tej ustawy nie budziło wątpliwości do

dnia 1 stycznia 1998 r., gdyż składki od wynagrodzeń sędziów były odprowadzane

do ZUS. Od 1 stycznia 1998 r. do 1 stycznia 2003 r. nadal obowiązywała, również w

stosunku do sędziów, ustawa wypadkowa z 1975 r. łącząca wypadki przy pracy i

choroby zawodowe ze stosunkiem pracy - a brak było stosownych przepisów w

ustawie o ustroju sądów powszechnych. Powyższa ustawa nie wyłączała sędziów z

zakresu swojego działania. Od 1 stycznia 2003 r. obowiązuje ustawa z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób za-

wodowych, która wiąże te zdarzenia z ubezpieczeniem społecznym, ale z kolei przepis art. 94b § 8 u.s.p. obliguje do odpowiedniego stosowania ustawy wypadkowej z

30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i

chorób zawodowych wobec sędziów, a więc przy uwzględnieniu okresów składkowych spełnionych wcześniej w konkretnym przypadku. Ustawa z 30 października

2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych również nie wyłącza sędziów ze swojego działania. Od wynagrodzenia skarżącej, pracującej na stanowisku sędziego niemal 42 lata do czasu przejścia w stan

spoczynku z powodu wieku, odprowadzane były składki na ubezpieczenie społeczne

do ZUS przez 37,5 lat, a skoro od 15 kwietnia 2004 r. ustalono jej ograniczoną zdolność do pracy na okres 3 lat z powodu choroby zawodowej, to uzyskała ona uprawnienia do otrzymania renty z ZUS z tytułu tej choroby. W sytuacji, gdy przepisy u. s.

p. oraz ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych nie wyłączają wyraźnie sędziów spod ich

działania, to także przepis art. 100 § 5 i § 6 u.s.p. nie ma zastosowania do świadczeń rentowych z powodu chorób zawodowych i wypadków przy pracy, lecz stosowne przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu chorób zawodowych i wypadków przy pracy, w szczególności zaś art. 26 ustawy z 30 października 2002 r.

Przepisy art. 25 ust. 3 i art. 26 ust. 2 tej ustawy rozróżniają osoby pobierające uposażenie w stanie spoczynku z powodu wieku oraz z powodu choroby lub utraty sił

regulując kwestię zbiegu uposażenia w stanie spoczynku z rentą z tytułu choroby

zawodowej lub wypadku przy pracy wyraźnie eksponując uposażenie w stanie spoczynku przyznane ze względu na wiek.

W ramach podstawy dotyczącej naruszenia przepisów prawa procesowego

skarżąca zarzuciła naruszenie art. 378 § 1 zdanie drugie k. p. c. w związku z art. 379

pkt 1 k. p. c. oraz art. 477 10 § 2 k. p. c., przez nieuwzględnienie przez Sąd drugiej

instancji z urzędu nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji zaistniałej na skutek rozpoznania przez Sąd Okręgowy kwestii przysługiwania odwołującej się prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową, która to kwestia nie stanowiła przedmiotu bezpośredniego rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ZUS, w związku z którą wniesiono odwołanie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Najdalej idące są zarzuty

drugiej podstawy, których potwierdzenie oznaczałoby nieważność postępowania z

powodu niedopuszczalności drogi sadowej. Rozpoznano je w pierwszej kolejności.

Nieważności postępowania, ograniczonej do postępowania przed Sądem

pierwszej instancji, upatruje skarżąca w tym, że Sąd ten z naruszeniem art. 477 10 § 2

k.p.c. rozpoznał odwołanie według stanu rzeczy, który powstał już po wydaniu decyzji

organu rentowego objętej odwołaniem. Zarzut ten jest bezzasadny przede wszystkim

dlatego, że bezpodstawnie kwalifikuje postępowanie przed Sądem wynikające z odwołania od decyzji organu rentowego, tak jakby w ogóle nie należało do drogi sądowej. Tymczasem rozpoznanie odwołania od decyzji organu rentowego stanowi oczywiście - czego skarżąca nie kwestionuje - sprawę z zakresu ubezpieczeń społecznych w rozumieniu art. 476 § 2 pkt 2 k.p.c., ale tej właściwości sądu nie likwiduje - jak

to niesłusznie ocenia skarżąca - naruszenie przez sąd rozpoznający odwołanie przepisów postępowania, w tym wskazanego w skardze art. 47710 § 2 k.p.c. Skarżąca

wniosła odwołanie do właściwego sądu i tylko sąd a nie żaden inny organ był właściwy do rozpoznania tego odwołania. Inną jest rzeczą, bo nie wkraczającą w materię drogi sądowej, to czy postępowanie sądowe nie uchybiało przepisom postępowania. Uchybienie tym przepisom, które wskazuje skarga, zostało dostrzeżone przez

Sąd drugiej instancji, a ponieważ stwierdzone uchybienia nie spowodowały nieważność postępowania z powodu niedopuszczalności drogi sądowej - to Sąd drugiej instancji nie naruszył art. 378 § 1 zdanie drugie k.p.c. Oznacza to w konsekwencji bezzasadność tej podstawy skargi, skoro innych zarzutów dotyczących postępowania

przed Sądem, który wydał zaskarżony skargą wyrok, skarga nie zawiera (por. art.

39813 § 1 w związku z art. 3981 § 1 i art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.). Wobec akcentowania

w uzasadnieniu skargi kwestii związanych z niejednolitością przedmiotu postępowania przed organem rentowym i postępowania wynikającego z odwołania od decyzji

organu rentowego należy zauważyć, że o nietrafności stanowiska skarżącej wystarczająco jasno świadczy rozstrzygnięcie (treść) zaskarżonego wyroku, które - w jego

części rozstrzygającej o istocie sprawy - orzeka oddalenie odwołania - tego przecież

odwołania, które wniosła Helena W.-R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w K. z dnia 25 kwietnia 2002 r. Nie zachodzi więc jakakolwiek nieodpowiedniość pomiędzy przedmiotem postępowania wynikającym na skutek wniesionego do sądu odwołania, a przedmiotem rozpatrywanego w postępowaniu kasacyjnym prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy.

Z materialnoprawnej podstawy skargi kasacyjnej wynika zagadnienie prawne

dotyczące relacji między wskazanymi w skardze, z jednej strony, przepisami ustawy

o ustroju sądów powszechnych, a z drugiej - przepisami ustaw systemowych z zakresu świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Sąd Najwyższy stwierdza, że - wbrew

zarzutom skargi - w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zostało przedstawione wyjaśnienie powyższego zagadnienia, które nie budzi zastrzeżeń. Zasadniczą przesłankę

stanowiska Sądu Apelacyjnego stanowi przekonywająco uzasadniona teza o szczególnym charakterze (lex specialis) przepisów ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych. W ustawie tej uregulowane wszak zostały prawa i obowiązki sędziów

także w odniesieniu do świadczenia przysługującego w razie doznania stałego lub

długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby zawodowej. O tym, że uregulowanie prawne z ustawy dla sędziów „pragmatycznej”, zapewnia sędziom z powyższego ryzyka jednorazowe odszkodowanie, wyłączając prawo do renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w sposób jednoznaczny stanowią wskazane w skardze przepisy art. 94a, 94b oraz 100 § 5 i 6 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o

ustroju sądów powszechnych w ich brzmieniu wynikającym z ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 14 stycznia 2004 r.

O tym jakie świadczenia przysługują sędziemu (członkom rodziny sędziego),

który wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu - że jest to jednorazowe odszkodowanie - stanowi

art. 94a. Natomiast art. 94b u.s.p. poświęcony został kwestiom proceduralnym kompetencjom lekarza orzecznika (§ 1), doręczaniu orzeczenia lekarza orzecznika

uprawnionym podmiotom (§ 2), że jednorazowe odszkodowanie przyznaje się na

wniosek (§ 3), decyzyjnej formie rozstrzygania w sprawie przyznania jednorazowego

odszkodowania (§ 4 i § 5), terminowi wypłacania jednorazowego odszkodowania (§

6), oraz trybowi sądowego postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, właściwym w sprawach odwołań od decyzji o przyznaniu lub odmowie

przyznania jednorazowego odszkodowania (§ 7). Wszystkie te określone w art. 94b

u.s.p. procedury dotyczą wyłącznie jednorazowego odszkodowania, a uregulowania

te kończy zawarte w § 8 tego prawa odesłanie do stosowania odpowiedniego - w

zakresie nieuregulowanym - przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu

wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Nie może być wątpliwości - jak to trafnie

przyjął Sąd Apelacyjny w podstawie zaskarżonego wyroku - że „odesłanie” to dotyczy

spraw uregulowanych w art. 94b u.s.p., to znaczy spraw, po pierwsze z zakresu jed-

norazowego odszkodowania i po drugie - szeroko rozumianych kwestii procedury

dotyczącej jednorazowego odszkodowania. Powyższa ocena zawarta w zaskarżonym wyroku znajduje zdecydowane potwierdzenie w przepisach art. 100 § 5 i § 6

u.s.p. Pierwszy z tych przepisów jednoznacznie przesądza o tym, że „z tytułu pracy

na stanowisku sędziego nie przysługuje prawo do emerytury lub renty z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych, z zastrzeżeniem przypadków, o których mowa w art. 91 §

10” (przypadki te nie dotyczą sytuacji rozpatrywanej). Natomiast również jednoznacznie w § 6 stanowi się o tym, że „w razie zbiegu prawa do uposażenia w stanie

spoczynku z prawem do emerytury lub renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

wypłaca się wyłącznie uposażenie, z zastrzeżeniem § 7” (to zastrzeżenie także nie

dotyczy rozpatrywanego przypadku).

Wprowadzenie powyższych przepisów do ustawy - Prawo o ustroju sądów

powszechnych stanowi - w każdym razie co do zasady - normatywnie jasne ustalenie

stanu prawnego, który - jak to trafnie wywiódł Sąd Apelacyjny - obowiązywał także

przed tą nowelizacją, tyle że normę prawną o przysługiwaniu sędziemu, który wskutek choroby zawodowej doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu,

jednorazowego odszkodowania bez prawa do renty z ubezpieczenia społecznego,

wyprowadzano z szerszej analizy interpretacyjnej. Przedstawione w tym przedmiocie

w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ustalenie normy prawnej opiera się na przekonywującej analizie interpretacyjnej z niebudzącym zastrzeżeń wyprowadzeniem

wniosków z sytuacji prawnej wynikającej z uzyskania przez sędziów prawa do specjalnego dla nich wynagrodzenia w stanie spoczynku oraz związanego z tym zwolnienia ich z obowiązującego powszechnie w systemie ubezpieczeń społecznych

obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Należy tu dodać zastrzeżenie, że rekonstruowana w podstawie prawnej zaskarżonego wyroku norma prawna

dotyczy wyłącznie dochodzonego w sprawie prawa sędziego do renty z tytułu choroby zawodowej (a nie jednorazowego odszkodowania) i dotyczy wyłącznie zdarzeń

zaistniałych - tak jak w sprawie niniejszej - pod rządem wskazanych wyżej przepisów

art. 100 § 5 i § 6 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych.

Z powyższych przyczyn, uznając bezzasadność obu podstaw skargi kasacyjnej Sąd Najwyższy orzekł stosownie do art. 39814 k.p.c.