I UK 251/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UK 251/05

POSTANOWIENIE

Dnia 23 lutego 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Myszka

w sprawie z powództwa T. L.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Z.

o prawo do renty wypadkowej,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 lutego 2006 r.,

kasacji ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w K.

z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. akt III AUa …/03,

odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w K. – III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem

z dnia 24 czerwca 2004 r. oddalił apelację ubezpieczonego T. L. od wyroku Sądu

Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia 12 grudnia 2002

r. oddalającego odwołanie ubezpieczonego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych Oddział w Z. z dnia 25 lutego 2002 r. o wstrzymaniu mu wypłaty renty

z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy z dnia 17 maja

1991 r.

W sprawie tej ustalono, że ubezpieczony T. L. pracował jako spawacz pod

ziemią, a przez ostatnie miesiące przed wypadkiem, to jest od dnia 1 lutego do dnia 17

maja 1991 r. - jako dysponent pod ziemią. W wypadku przy pracy doznał urazu klatki

piersiowej, złamania siedmiu żeber i urazu twarzoczaszki. Z tego tytułu pobierał

rentę w III grupie inwalidów, a ostatnio rentę z tytułu niezdolności do pracy, przy czym do

1999 r. niezdolność ta wynikała z urazów fizycznych, a przez następne dwa lata była

wywołana schorzeniami psychicznymi. W związku z wystąpieniem ubezpieczonego w dniu

8 stycznia 2002 r. z wnioskiem o ponowne ustalenia prawa do renty wypadkowej lekarz

orzecznik, po dokonaniu badania i zasięgnięciu opinii lekarza konsultanta psychiatry, uznał,

że ubezpieczony odzyskał zdolność do pracy zawodowej zgodnej z poziomem jego

kwalifikacji zawodowych.

W tak ustalonych okolicznościach faktycznych Sąd Apelacyjny w pełni

podzielił ocenę stanu faktycznego dokonaną przez Sąd Okręgowy. Zdaniem Sądu

Apelacyjnego Sąd pierwszej instancji przeprowadził prawidłowe postępowanie

dowodowe i wywiódł logiczne wnioski w oparciu o dodatkowe opinie biegłych

specjalistów powołanych przez ten Sąd na okoliczność zbadania, czy schorzenia

występujące u ubezpieczonego kwalifikują go w dalszym ciągu do przyznania mu

renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy z dnia 17

maja 1991 r. Z powyższych opinii, przeprowadzonych przez ortopedę, neurologa,

pulmonologa - specjalistę medycyny pracy, internistę oraz psychiatrę i psychologa,

jednoznacznie wynika, że ubezpieczony cierpi na nerwicę o cechach neurastenii i

postawę roszczeniową, ma niski próg lękliwości, który utrudnia mu radzenie sobie z

trudnymi sytuacjami. Nie stwierdzono natomiast zaburzeń funkcji układu ruchu i

trwałych następstw wypadku w zakresie klatki piersiowej i kończyn górnych, a

stłuczenie twarzoczaszki uległo wygojeniu bez blizn i zniekształcenia. Występujące u

ubezpieczonego zmiany kręgosłupa i wypuklina jądra miażdżystego L4-5 nie są

następstwami wypadku przy pracy. Zdaniem Sądu Apelacyjnego przeprowadzone

opinie były bezstronne, spójne i logiczne zatem zasadne było uznanie, że

schorzenia te nie czynią ubezpieczonego częściowo niezdolnym do pracy w

rozumieniu art. 12 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z

Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) w

związku z art. 18 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu

wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst Dz. z 1983 r., Nr 30,

poz. 144 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa wypadkowa), tym bardziej że

ubezpieczony, kwestionując opinie biegłych, nie poparł swych racji żadnymi

dowodami. Ponadto Sąd Apelacyjny stwierdził, że złożony w apelacji wniosek

ubezpieczonego o przeprowadzenie dowodu z opinii kolejnych biegłych lekarzy, jest nie

tylko spóźniony (art. 381 k.p.c.), ale też nie został przekonująco uzasadniony. To na

ubezpieczonym spoczywał obowiązek udowodnienia nie tylko faktu, iż doznał wielu

urazów w związku z wypadkiem przy pracy (co pozostaje bezsporne), ale przede

wszystkim, że z ich przyczyny w znacznym stopniu utracił zdolność do wykonywania pracy

zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Stosownie do art. 232 k.p.c. strony są

obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne

a sąd może dopuścić dowód nie wskazany przez stronę. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd

Okręgowy wypełnił w całości dyspozycję

cytowanego

przepisu, a

twierdzenia

ubezpieczonego podnoszone w apelacji, musiały zostać uznane za jego subiektywną i nie

popartą dowodami ocenę.

W kasacji powód zarzucił naruszenie prawa procesowego, a w szczególności

art. 227 k.p.c. i art. 233 k.p.c. przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy

okoliczności oraz przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów wynikające z

nieuwzględnienia charakteru pracy odwołującego oraz wpływu dolegliwości ze strony

schorzeń somatycznych i psychicznych na dalszą możliwość wykonywania tego

zatrudnienia. Ponadto powołał się na naruszenie prawa materialnego, a w

szczególności art. 57 oraz art. 13 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i

rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przez pominięcie socjalno-ekonomicznego

aspektu niezdolności do pracy ubezpieczonego polegające na zaniechaniu uwzględnienia

obiektywnej możliwości podjęcia przez ubezpieczonego zatrudnienia zgodnego z wiekiem i

poziomem posiadanych kwalifikacji, wykształcenia i zdolności psychofizycznych. Zdaniem

skarżącego okolicznością uzasadniającą rozpoznanie kasacji jest potrzeba

interpretacji przepisu art. 57 oraz art. 13 ustawy emerytalnej, prowadzącej do

rozstrzygnięcia, czy w myśl przepisów tej ustawy zdolność do pracy może być

oceniana wyłącznie w zakresie ogólnym tak, jak uczynił to Sąd Apelacyjny w

omawianej sprawie, tj. bez odniesienia do rodzaju i specyfiki wykonywanego przez

odwołującego zawodu. Wskazując na tę okoliczność skarżący powołuje się na

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999 r. - II UKN 675/98 (OSNAP

2000/16/624), z którego wynika, że ocena niezdolności do pracy winna być

rozpatrywana

w

dwóch

płaszczyznach:

medycznej,

oraz

socjalnej,

przy

uwzględnieniu posiadanych przez odwołującego kwalifikacji, wieku, zawodu i

predyspozycji do dalszego wykonywania pracy zarobkowej. Wnoszący kasację nie

zgadza

się

ustaleniami

Sądu

Apelacyjnego

dokonanymi

w

oparciu

o

przeprowadzone opinie biegłych, którzy ocenili stan jego zdrowia oraz kwestię jego

zdolności do pracy w odniesieniu do możliwości wykonywania jakiejkolwiek pracy, a

ponadto jedynie z medycznego punktu widzenia, w oderwaniu od aspektu

socjalnego, a zwłaszcza od specyfiki wykonywanego przez niego zawodu, mimo iż

„nie ulega wątpliwości, że stan zdrowia odwołującego - cierpiącego na schorzenia

ortopedyczne, neurologiczne i psychiatryczne - z całą

pewnością uniemożliwia

wykonywanie pracy w dotychczasowym zawodzie”. Uchybienie Sądu, zdaniem skarżącego,

polegało na ocenie stanu zdrowia odwołującego z pominięciem specyfiki wykonywanego

przez niego zawodu spawacza górniczego pod ziemią, „który to zawód ubezpieczony

wykonywał, i do którego przysługują mu kwalifikacje”. W konsekwencji zarzucił

zaskarżonemu wyrokowi błędną interpretację art. 13 ustawy o emeryturach i

rentach, zgodnie z którym przy ocenie niezdolności do pracy oraz rokowaniach co

do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się stopień naruszenia sprawności

organizmu, a także możliwość przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia lub

rehabilitacji, możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy

oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter

dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek oraz predyspozycje

psychofizyczne. Na tych podstawach skarżący wniósł o uchylenie wyroku i

przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenia od organu

rentowego kosztów procesu, w tym również kosztów zastępstwa adwokackiego za

wszystkie instancje według taryfy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest oczywiście bezzasadna i jako taka nie mogła być przyjęta do

rozpoznania. W rozpoznanej sprawie Sąd Apelacyjny w K. po dokonaniu

uprawnionej oceny dowodów z opinii biegłych ustalił, że skarżący nie jest osobą

niezdolną do pracy w związku z wypadkiem przy pracy. Gołosłowna i subiektywna

polemika skarżącego z prawidłową sędziowską oceną zebranego materiału

dowodowego nie mogła prowadzić do uwzględniania kolejnych wniosków

dowodowych strony tak długo, aż udowodni on korzystną dla siebie tezę (por.

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1997 r., II UKN 45/97, OSNAPiUS 1998

nr 1, poz. 24). Prawidłowe ustalenie braku medycznych przesłanek stwierdzenia

dalszej niezdolności do pracy wskutek wypadku przy pracy wyklucza potrzebę

badania „socjalnego” aspektu aktualnie w ogóle niepotwierdzonej „medycznie”

powypadkowej niezdolności do pracy skarżącego. Istotną wadą kasacji było

również to, że jej autor nie powołał żadnego z przepisów ustawy wypadkowej, które

stanowiły podstawę wyrokowania w sprawie o prawo do renty wypadkowej.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na

podstawie art. 393 § 2 k.p.c. (a contrario) w związku z art. 3937 § 1 k.p.c.