I UK 242/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UK 242/04

POSTANOWIENIE

Dnia 22 lutego 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Kijowski

w sprawie z odwołania T. N.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O.

o prawo do emerytury,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 lutego 2005 r.,

kasacji ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł.

z dnia 5 maja 2004 r., sygn. akt III AUa …/03,

odrzuca kasację.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł., po

rozpoznaniu sprawy z wniosku T. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń

Społecznych - Oddziałowi w O., wyrokiem z dnia 5 maja 2004 r. (AUa …/03) oddalił

apelację wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w K.z dnia 9 maja 2003 r. (V U …/02). Na mocy tego

orzeczenia oddalano odwołanie ubezpieczonej

od decyzji organu rentowego,

odmawiającej jej ustalenia prawa do emerytury.

W motywach tego rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny przejął jako własne

ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu w pierwszej instancji oraz podzielił

ich prawną kwalifikację. Wnioskodawczyni, urodzona dnia 16 września 1947 r.,

udowodniła łącznie 19 lat, 6 miesięcy i 21 dni okresów składkowych i

nieskładkowych oraz uzupełniających. Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw

do zaliczenia okresu od dnia 21 października 1967 r. do dnia 13 listopada 1986 r.

jako okresu uzupełniającego, albowiem nie dał wiary ubezpieczonej oraz

wskazanym przez nią świadkom, że w tym okresie pracowała ona w gospodarstwie

rolnym swoich teściów. Ponadto z okresu pracy nakładczej od dnia 23 lipca 1975 r.

do dnia 1 września 1977 r. do stażu emerytalnego zaliczono jej jedynie okres 5

miesięcy, to jest od stycznia do maja 1977 r., ponieważ ubezpieczona nie

udowodniła, iż w pozostałym okresie uzyskiwała wynagrodzenie w wysokości co

najmniej połowy obowiązującego najniższego wynagrodzenia, określonego na

podstawie przepisów kodeksu pracy.

Zdaniem

Sądu

Apelacyjnego

wnioskodawczyni nie spełniła przesłanek uprawniających ją do nabycia prawa do

emerytury w obniżonym wieku na podstawie art. 29 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia

1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity

tekst: Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353 ze zm.), albowiem nie udowodniła

wymaganych okresów składkowych i nieskładkowych. Wprawdzie jest bezsporne,

że wnioskodawczyni mieszkała z teściami posiadającymi gospodarstwo rolne, lecz

na jego terenie prowadziła z mężem hodowlę zwierząt futerkowych. Tym samym

praca w gospodarstwie rolnym mogła się ograniczać jedynie do pomocy

świadczonej sporadycznie, a zatem nie miała charakteru pracy, o której mowa w

art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Natomiast co się tyczy

zaliczenia pracy nakładczej, to wnioskodawczyni wskazała, że uzyskiwała

wymagane wynagrodzenie jedynie przez pięć miesięcy w 1977 r. i dlatego tylko ten

okres podlegać może uwzględnieniu.

Kasację od tego wyroku złożyła wnioskodawczyni. Zaskarżając wyrok w

części dotyczącej niezaliczenia jej stażu pracy uprawniającego do emerytury

zarzuciła naruszenia prawa materialnego polegające na oczywistym naruszeniu

przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Ponadto wskazała ona na

naruszenie przepisów postępowania, polegające na błędnym ustaleniu stanu

faktycznego. Na tej podstawie domagała się zmiany kwestionowanego orzeczenia,

względnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja podlega odrzuceniu. Według przepisu art. 393 3 § 1 pkt 3 k.p.c.

kasacja powinna zawierać przedstawienie okoliczności warunkujących przyjęcie jej

do rozpoznania, i to niezależnie od zamieszczenia w niej przewidzianego przez

art. 3933 § 1 pkt. 2 k.p.c. uzasadnienia podstaw kasacyjnych, co skądinąd jasno

wynika z oddzielnego

unormowania tych rygorów

w dwóch powołanych

przepisach (por. postanowienie SN z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00,

OSNC 2001 r., z. 3, poz. 52 ). Innymi słowy, jeżeli skarżący nie wskazał w kasacji

okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie , to

ustawowy obowiązek

ich

przedstawienia nie jest spełniony, choćby nawet dały się ewentualnie wywieść z

uzasadnienia tego specyficznego środka zaskarżenia, pomyślanego – zwłaszcza

po zmianach dokonanych ustawą z dnia 24 maja 2000 r. – przede wszystkim w

interesie publicznym, rozumianym jako zapewnienie jednolitej wykładni i wkładu w

rozwój prawa oraz jurysprudencji (por. postanowienia SN z dnia 4 lutego 2000 r., II

CZ 178/99, OSNC 2000 r., z. 7-8, poz.147 oraz z dnia 22 marca 2001 r., V CZ

131/00, OSNC 2001 r., z. 10, poz.156 ). Dlatego wnoszący kasację, który

przykładowo powołuje się na występowanie w danej sprawie istotnego zagadnienia

prawnego, powinien zagadnienie to sformułować i wskazać argumenty prowadzące

do jego rozbieżnych ocen (por. postanowienie SN z dnia 10 maja 2001 r., I CZ

35/01, OSNC 2002 r., z. 1, poz.11).

Stawianie kasacji wysokich wymagań profesjonalnych (art. 393 2 k.p.c.) w

pełni przy tym usprawiedliwia tezę, że okoliczności uzasadniające rozpoznanie

skargi powinny być, podobnie jak pozostałe elementy przewidziane w art. 393 3 § 1

k.p.c.) przedstawione w wydzielonej części kasacji, jako odrębny typograficznie

element pisma procesowego, obok oznaczenia zaskarżonego orzeczenia ze

wskazaniem zakresu zaskarżenia, przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich

uzasadnienie, a także wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem

zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Kasacja powinna być zatem tak

skonstruowana i zredagowana, aby zarówno przeciwnik procesowy, jak i Sąd

Najwyższy nie musiał poszukiwać w wywodzie kasacyjnym, a tym bardziej

domyślać się wszystkich jej elementów (postanowienie SN z dnia 20 maja 2001 r.,

III CZ 36/01, OSNC 2002 r. nr 2, poz. 22)

Przedmiotowa kasacja nie spełnia tych wymagań, gdyż nie wskazuje żadnej z

podstaw jej

rozpoznania określonych w art. 393 k.p.c. Nieprzedstawienie

okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji jest zaś

konstrukcyjnym charakterze

jej wadą istotną, o

i wyklucza uzupełnienie tego braku, co kasację, a

właściwie jej namiastkę, czyni niedopuszczalną

(postanowienie SN z dnia 9

listopada 2000 r., II CKN 1385/00, OSNC 2001 r., z. 3, poz. 51). W takiej sytuacji

chodzi przy tym jedynie o wyraźne i umotywowane stwierdzenie , że w danej

sprawie występuje istotne zagadnienie prawne lub istnieje potrzeba wykładni

przepisów

prawnych

budzących

poważne

wątpliwości

lub

wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów. Jeżeli – zdaniem wnoszącego kasację –

zaskarżone orzeczenie pozwala na takie stwierdzenie, to żadną miarą nie sposób

uznać, iżby nie było możliwe jego przedstawienie, co samo przez się warunkuje

dopuszczenie kasacji do tzw. ”przedsądu” (art. 393 i art. 393 7 §1 k.p.c.), w trakcie

którego liczy się dopiero siła argumentów przemawiających za faktycznym

przyjęciem sprawy do rozpoznania przez naczelny organ władzy sądowniczej (por.

postanowienie SN z dnia 5 czerwca 2001 r., IV CZ 45/01, OSNC 2001 r., z. 10,

poz.157).

Z tych względów kasacja powinna być już odrzucona przez Sąd drugiej

instancji z mocy art.393 5 k.p.c. Na podstawie tego przepisu oraz zgodnie z art.

3937 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy skorygował więc brak podobnego rozstrzygnięcia i

orzekł, jak w sentencji.