I UK 239/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UK 239/04

POSTANOWIENIE

Dnia 22 lutego 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Kijowski

w sprawie z odwołania W. B.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Z.

o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem w drodze do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 lutego 2005 r.,

kasacji ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł.

z dnia 30 kwietnia 2004 r., sygn. akt III AUa …/03,

odrzuca kasację.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł., po

rozpoznaniu sprawy z wniosku W. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń

Społecznych - Oddziałowi w Z. wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2004 r. (sygn. akt III

AUa …/03) oddalił apelację wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia 10 marca 2003 r. (V U …/02). Na

mocy tego orzeczenia oddalano odwołanie wnioskodawczyni od decyzji organu

rentowego, odmawiającej jej

ustalenia prawa do renty z tytułu niezdolności do

pracy w związku z wypadkiem w drodze do pracy.

W motywach tego rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny przejął jako własne

ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu w pierwszej instancji oraz podzielił

ich prawną kwalifikację. Wnioskodawczyni, urodzona dnia 3 listopada 1939 r., z

podstawowym wykształceniem, pracowała na stanowisku pomocy dentystycznej. W

dniu 23 kwietnia 1999 r. uległa wypadkowi w drodze do pracy, doznając złamania

nasady kości promieniowej lewej z przemieszczeniem. Po wypadku była leczona

ambulatoryjnie. Pomiędzy momentem wyczerpania zasiłku chorobowego i złożenia

wniosku o rentę nie leczyła się ortopedycznie, ani neurologicznie. W zaświadczeniu

o stanie zdrowia, wystawionym dla potrzeb organu rentowego stwierdzono

złamanie nasady dalszej kości promieniowej lewej, jako chorobę podstawową oraz

współistniejącą chorobę wieńcową serca. Przebyte złamanie okolic nadgarstka

lewego zostało wygojone wadliwie z widoczną mierną deformacją. Nie ogranicza to

jednak sprawności organizmu w stopniu powodującym niezdolność do pracy

zgodnej z kwalifikacjami wnioskodawczyni. Cierpi ona również na zespół bólowy

przeciążeniowo – wysiłkowy ręki lewej, nieznaczną dysfunkcję lewego barku i łokcia

oraz zespół bólowy kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo-krzyżowego z nieznacznymi

zmianami zwyrodnieniowymi. Schorzenia te również nie ograniczają sprawności

narządu ruchu. Od dnia 21 października 1999 r. otrzymuje emeryturę.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego materialnoprawną podstawę dochodzonego

roszczenia stanowi art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o

świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst:

Dz. U. z 1983 r., Nr 30, poz. 144 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem pracownikowi,

który w następstwie wypadku w drodze do pracy albo w drodze z pracy stał się

niezdolny do pracy przysługuje renta. Materiał dowodowy zebrany w sprawie nie

pozwala jednak na ustalenie związku przyczynowego między niezdolnością do

pracy a wypadkiem w drodze do pracy, a podstawy przyznania renty nie może

stanowić

subiektywne przekonanie wnioskodawczyni o niezdolności do pracy z

tego powodu. Jej żądanie jest zatem bezpodstawne. Sąd Apelacyjny nie znalazł

również podstaw do uwzględnienia wniosku apelującej o przeprowadzenie dowodu

z opinii innych biegłych aniżeli w postępowaniu w pierwszej instancji, bowiem

okoliczność, że opinia jest niekorzystna dla strony nie może stanowić podstawy do

ich powołania. Poza tym Sąd drugiej instancji nie uwzględnił jej wniosków o

wezwanie na rozprawę biegłego ortopedy, ponieważ nie sprecyzowała ona żadnych

zarzutów do opinii i nie wyjaśniła, jakie pytania chciałaby zadać biegłemu. W ocenie

Sądu Apelacyjnego nie było również potrzeby powoływania adwokata z urzędu,

albowiem sprawa nie ma charakteru skomplikowanego pod względem faktycznym i

prawnym. Z tego też powodu oddalił on wniosek o jego ustanowienie.

Kasację od powyższego wyroku złożyła wnioskodawczyni. Zaskarżając

wyrok w całości, zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 44 ust. 1 pkt 2

ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Wskazała ona również na naruszenie art. 217 § 2 i 224 k.p.c. przez pominięcie

wniosków dowodowych zgłaszanych na rozprawie. Ponadto zarzuciła naruszenie

art. 117 § 1 k.p.c. przez nieuwzględnienie wniosku o ustanowienie dla niej

adwokata. Jej zdaniem doszło również do naruszenia przepisów postępowania

przez

niewyjaśnienie

okoliczności

mającej

podstawowe

znaczenie

dla

rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a mianowicie jej stanu zdrowia. Na tej podstawie

skarżąca domagała się zmiany kwestionowanego orzeczenia, względnie jego

uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja podlega odrzuceniu. Według przepisu art. 393 3 § 1 pkt 3 k.p.c.

kasacja powinna zawierać przedstawienie okoliczności warunkujących przyjęcie jej

do rozpoznania, i to niezależnie od zamieszczenia w niej przewidzianego przez

art. 3933 § 1 pkt. 2 k.p.c. uzasadnienia podstaw kasacyjnych, co skądinąd jasno

wynika z oddzielnego

unormowania tych rygorów

w dwóch powołanych

przepisach (por. postanowienie SN z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00,

OSNC 2001 r., z. 3, poz. 52 ). Innymi słowy, jeżeli skarżący nie wskazał w kasacji

okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie , to

ustawowy obowiązek

ich

przedstawienia nie jest spełniony, choćby nawet dały się ewentualnie wywieść z

uzasadnienia tego specyficznego środka zaskarżenia, pomyślanego – zwłaszcza

po zmianach dokonanych ustawą z dnia 24 maja 2000 r. – przede wszystkim w

interesie publicznym, rozumianym jako zapewnienie jednolitej wykładni i wkładu w

rozwój prawa oraz jurysprudencji (por. postanowienia SN z dnia 4 lutego 2000 r., II

CZ 178/99, OSNC 2000 r., z. 7-8, poz.147 oraz z dnia 22 marca 2001 r., V CZ

131/00, OSNC 2001 r., z. 10, poz.156 ). Dlatego wnoszący kasację, który

przykładowo powołuje się na występowanie w danej sprawie istotnego zagadnienia

prawnego, powinien zagadnienie to sformułować i wskazać argumenty prowadzące

do jego rozbieżnych ocen (por. postanowienie SN z dnia 10 maja 2001 r., I CZ

35/01, OSNC 2002 r., z. 1, poz.11).

Stawianie kasacji wysokich wymagań profesjonalnych (art. 393 2 k.p.c.) w

pełni przy tym usprawiedliwia tezę, że okoliczności uzasadniające rozpoznanie

kasacji powinny być, podobnie jak pozostałe elementy przewidziane w art. 393 3 §

1 k.p.c.) przedstawione w wydzielonej części kasacji, jako odrębny typograficznie

element pisma procesowego, obok oznaczenia zaskarżonego orzeczenia ze

wskazaniem zakresu zaskarżenia, przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich

uzasadnienie, a także wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem

zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Kasacja powinna być zatem tak

skonstruowana i zredagowana, aby zarówno przeciwnik procesowy, jak i Sąd

Najwyższy nie musiał poszukiwać w wywodzie kasacyjnym, a tym bardziej

domyślać się wszystkich jej elementów (postanowienie SN z dnia 20 maja 2001 r.,

III CZ 36/01, OSNC 2002 r. nr 2, poz. 22)

Przedmiotowa kasacja nie spełnia tych wymagań, gdyż nie wskazuje żadnej z

podstaw jej

rozpoznania określonych w art. 393 k.p.c.. Nieprzedstawienie

okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji jest zaś

konstrukcyjnym charakterze

jej wadą istotną, o

i wyklucza uzupełnienie tego braku, co kasację, a

właściwie jej namiastkę, czyni niedopuszczalną

(postanowienie SN z dnia 9

listopada 2000 r., II CKN 1385/00, OSNC 2001 r., z. 3, poz. 51). W takiej sytuacji

chodzi przy tym jedynie o wyraźne i umotywowane stwierdzenie , że w danej

sprawie występuje istotne zagadnienie prawne lub istnieje potrzeba wykładni

przepisów

prawnych

budzących

poważne

wątpliwości

lub

wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów. Jeżeli – zdaniem wnoszącego kasację –

zaskarżone orzeczenie pozwala na takie stwierdzenie, to żadną miarą nie sposób

uznać, iżby nie było możliwe jego przedstawienie, co samo przez się warunkuje

dopuszczenie kasacji do tzw. ”przedsądu” (art. 393 i art. 393 7 §1 k.p.c.), w trakcie

którego liczy się dopiero siła argumentów przemawiających za faktycznym

przyjęciem sprawy do rozpoznania przez naczelny organ władzy sądowniczej (por.

postanowienie SN z dnia 5 czerwca 2001 r., IV CZ 45/01, OSNC 2001 r., z. 10,

poz.157).

W niniejszych okolicznościach sprawy Sąd Najwyższy nie dopatruje się

również nieważności postępowania, albowiem niepowołanie pełnomocnika z urzędu

przy tak niewielkim stopniu skomplikowania sprawy nie prowadziło do pozbawienia

skarżącej możliwości obrony swoich praw. Nie można również stwierdzić

oczywistości naruszenia prawa, ponieważ przesłankę ta spełniona jest wyłącznie

wówczas, gdy naruszenie prawa jest „stwierdzalne” bez potrzeby wnikliwego

badania sprawy (por. uzasadnienie uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z

dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00), czego w niniejszej sprawie nie można

również potwierdzić.

Z tych względów kasacja powinna być już odrzucona przez Sąd drugiej

instancji z mocy art. 3935 k.p.c. Na podstawie tego przepisu oraz zgodnie z art.

3937 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy skorygował więc brak podobnego rozstrzygnięcia i

orzekł, jak w sentencji