I UK 235/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UK 235/10

POSTANOWIENIE

Dnia 16 listopada 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

w sprawie z odwołania P. G.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o ustalenie istnienia ubezpieczenia społecznego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 16 listopada 2010 r.,

skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 26 stycznia 2010 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 26

stycznia 2010 r. oddalił apelację wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego –

Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 czerwca 2009 r., oddalającego

odwołanie P. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 listopada

2008 r. stwierdzającej, że nie podlega on od dnia 1 lipca 2008 r. obowiązkowym

ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w

„A. System” spółce z o.o.

Wnioskodawca wywiódł skargę kasacyjną od tego wyroku i opierając ją na

podstawie naruszenia prawa materialnego w postaci art. 22 k.p. oraz art. 6 ust. 1

ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, wniósł

o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

W skardze kasacyjnej zawarty jest wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania z

uwagi na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Jednym z koniecznych elementów skargi kasacyjnej jest, jak wynika z art.

3984 § 2 k.p.c., wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania i jego uzasadnienie. Wymóg

ten wiąże się, jak wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, z

przesłankami rozważanymi przez ten Sąd podczas tzw. „przedsądu", a więc na

posiedzeniu, którego przedmiotem jest przyjęcie lub odmowa przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania. Przesłanki te określone są w art. 398 9 § 1 k.p.c. i tylko

one podlegają badaniu w tej fazie postępowania, a przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania następuje wtedy, gdy zachodzi choćby jedna z nich. Uzasadnienie

wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania winno zatem koncentrować się na

wykazaniu istnienia takiej przesłanki, przy czym treść tego uzasadnienia nie może

być dowolna, bo konieczne jest oparcie jej na argumentacji jurydycznej.

Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do

rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie występuje zagadnienie

prawne, nie można jednak uznać, że skarżący zdołał wykazać istnienie tej

przesłanki.

Jak wyżej podniesiono, uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej

do

rozpoznania

powinno

zawierać

wykazanie,

przy

pomocy

jurydycznej

argumentacji, że w sprawie rzeczywiście występują przesłanki uzasadniające

przyjęcie skargi do rozpoznania. Tymczasem uzasadnienie wniosku w niniejszej

sprawie nie zawiera nawet skrótowo zarysowanej argumentacji prawnej, jak

również przepisów prawa, na bazie których zostało sformułowane przytoczone w

niej sformułowanie, nazwane zagadnieniem prawnym. Trzeba zaś podkreślić, że

rzeczą Sądu Najwyższego przy ocenie, czy skarga kasacyjna może być przyjęta do

rozpoznania, nie jest doszukiwanie się w uzasadnieniu podstaw skargi jurydycznej

argumentacji

mającej

wykazać

istnienie

istotnego

zagadnienia

prawnego.

Przedstawienie takiej argumentacji w uzasadnieniu podstaw skargi służy bowiem

jedynie wykazaniu zarzucanego naruszenia prawa materialnego lub procesowego,

a nie uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Sformułowanie

przez

skarżącego

pewnej

wątpliwości,

bez

przedstawienia

jurydycznej argumentacji służącej wykazaniu, że zasługuje ona na miano

zagadnienia prawnego, które rzeczywiście występuje i wymaga wyjaśnienia przez

Sąd Najwyższy, nie może być uznane za dowiedzenie istnienia przesłanki

określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Jeżeli zaś chodzi o samo sformułowanie

zagadnienia prawnego, podnieść należy dodatkowo, że zgodnie ze stanowiskiem

wyrażanym w judykaturze, skarżący ma w tym zakresie obowiązek wywiedzenia i

uzasadnienia występującego w sprawie problemu prawnego w sposób zbliżony do

tego, jaki przyjęty jest przy przedstawieniu zagadnienia prawnego przez sąd

odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepublikowane). Sformułowane zagadnienie

winno zatem odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu,

który nie podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd

Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego. Rolą

Sądu Najwyższego, jako najwyższego organu sądowego w Rzeczypospolitej

Polskiej, nie jest bowiem działanie w interesie indywidualnym, lecz powszechnym,

poprzez

ochronę

obowiązującego

porządku

prawnego

przed

dowolnością

orzekania i ujednolicanie praktyki stosowania prawa (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147).

Z powyższego wynika, że skarżący, wskazując na konieczność wyjaśnienia

„kwestii charakteru podporządkowania pracowniczego – czy wymaga ono

zależności personalnej czy też może sprowadzać się do podporządkowania celom

pracodawcy (spółki) oraz reżimowi organizacyjno – prawnemu pracodawcy”, nie

przedstawił w istocie zagadnienia prawnego, które miałoby świadczyć o potrzebie

rozpoznania jego skargi. Natomiast powołanie się na to, że „istnieje potrzeba

ujednolicenia orzecznictwa w omawianym zakresie, w szczególności biorąc pod

uwagę

odmienne

od

dotychczas

prezentowanych

poglądy

na

pojęcie

pracowniczego podporządkowania wynikające z powołanych wyżej wyroków NSA”

nie może być zakwalifikowane do żadnej okoliczności z przewidzianych przez art.

3989 § 1 k.p.c., skoro przesłanką „przedsądu” może być jedynie potrzeba wykładni

przepisów

prawnych

budzących

poważne

wątpliwości

lub

wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, co wymaga określenia, które przepisy

wymagają wykładni Sądu Najwyższego, ze wskazaniem, na czym polegają

związane z tym poważne wątpliwości, lub z przedstawieniem rozbieżności

występujących w orzecznictwie sądów (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, Biuletyn SN 2002 nr 7, s. 10), przy

czym, jak już wskazano, rzeczą Sądu Najwyższego przy ocenie, czy skarga

kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, nie jest doszukiwanie się w

uzasadnieniu podstaw skargi argumentacji mającej wykazać istnienie takiej

przesłanki. Uzasadnienie podstaw skargi służy bowiem jedynie wykazaniu

zarzucanego naruszenia prawa materialnego lub procesowego, a nie uzasadnieniu

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Skarżący nie zdołał zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jego

skargi przez Sąd Najwyższy, wobec czego z mocy art. 398 9 k.p.c., należało

postanowić jak w sentencji.