I UK 211/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UK 211/04

POSTANOWIENIE

Dnia 12 stycznia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Herbert Szurgacz

w sprawie z wniosku H. C.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B.

o wcześniejszą emeryturę z tytułu opieki nad dzieckiem,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 stycznia 2005 r.,

kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w B.

z dnia 8 czerwca 2004 r., sygn. akt III AUa …/04,

odrzuca kasację.

Uzasadnienie

Wnioskodawca H. C. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia 8 czerwca 2004 r. Kasacja

została oparta na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego,

mianowicie § 2 i § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w

sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytura dla pracowników opiekujących

się

dziećmi

wymagającymi

stałej

opieki

oraz

naruszeniu

przepisów

postępowania - art. 233 k.p.c. Kasacja stwierdza, że „okolicznościami

uzasadniającymi

rozpoznanie

kasacji

są

zarzuty

w

niej

zawarte,

w

szczególności zarzut naruszenia prawa materialnego i naruszenia przepisu art.

322 § 1 k.p.c. i związane z nimi wątpliwości dotyczące jego wykładni i

zastosowania, jak również oczywiste naruszenie prawa wskazane w zarzutach".

Kasacja zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie

sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu lub Sądowi

Okręgowemu w B.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Ustawą z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy - kodeks postępowania

cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o

kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach

sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 48, poz. 554) zreformowano instytucję kasacji.

Znowelizowany przepis art.

3933 § 1 k.p.c. określa rygory, którym obecnie

powinna odpowiadać kasacja jako szczególny środek odwoławczy. Oprócz

dotychczasowych wymagań w postaci wskazania podstaw kasacji i ich

uzasadnienia konieczne jest przedstawienie okoliczności uzasadniających

rozpoznanie kasacji, przy czym należy to uczynić w sposób nawiązujący do

treści art. 393 k.p.c., w którym określone zostały przesłanki odmowy przyjęcia

kasacji do rozpoznania. Warunki, jakim powinna odpowiadać kasacja,

określone w przepisie art. 3933 § 1 k.p.c. odmiennie niż wymagania

przewidziane dla niej jako pisma procesowego, o którym mowa w art. 393 3 § 2

k.p.c. - nie są traktowane jako formalne i podlegające ewentualnemu

uzupełnieniu w trybie art. 130 k.p.c. Ich brak stanowi zatem istotną wadę, która

mogłaby zostać usunięta jedynie w terminie przewidzianym do wniesienia

kasacji (art. 3934 § 1 k.p.c. ), który w przedmiotowej sprawie już upłynął.

Kasacja nie respektująca powyższych wymagań należy do kategorii kasacji

niedopuszczalnych w rozumieniu art. 3935 k.p.c. W postanowieniu z dnia 9

listopada 2000 r., II CKN 1385/00, OSN 2001, z.3, poz. 51 Sąd Najwyższy

wyjaśnił, że brak polegający na nieprzedstawieniu okoliczności uzasadniających

rozpoznanie kasacji powoduje odrzucenie kasacji bez wzywania o jego

uzupełnienie.

Dokonując oceny, czy w kasacji wnioskodawca przedstawił okoliczności

uzasadniające jej rozpoznanie należy wskazać, że w tym zakresie istnieje już

bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego (por. postanowienie z dnia 22 marca

2001 r. V CZ 131/01, OSNC 2001/10/156; postanowienie z dnia 12 grudnia

2000 r. V CKN 1780/00, OSNC 2001/3/52; postanowienie z dnia 11 maja

2001 r., III CZ 28/01, OSNC 2002 r./2/22; postanowienie z dnia 17 października

2001 r. III CZ 98/01, OSNC 2002 r./5/71; postanowienie z dnia 5 czerwca 2001

r. IV CZ 45/01, OSNC 2001 r./10/157; postanowienie z dnia 10 maja 2001 r., CZ

35/01 OSNC 2002 r./1/11). W pewnym uogólnieniu można przyjąć, że

przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji (spełnienie

wymagania z art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c.) powinno być wyraźne, przede wszystkim

w tym znaczeniu, że nie może być ono wyinterpretowane z przytoczenia

podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, lecz powinno przybrać formę

wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wskaże, jakie

konkretnie występujące w sprawie okoliczności pozwalają zakwalifikować

kasację do rozpoznania, i jednocześnie uzasadni, dlaczego odpowiadają one

ustawowemu katalogowi przesłanek usprawiedliwiających przyjęcie kasacji

(por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2001 r., III

CZ 98/01, OSNC 2002, nr 5 poz. 71, z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC

2002, nr 1 poz. 11). Skarżący powinien wypełnić formułę art. 393 k.p.c.

odpowiednią

treścią,

przytaczając

szczegółową

argumentację

prawną,

wykazującą, że w przyjętych ustaleniach faktycznych, stanowiących podstawę

zaskarżonego orzeczenia, zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych w art.

393 k.p.c. przesłanek.

W przypadku kasacji wnioskodawcy, kasacja nie wskazuje okoliczności

uzasadniających

jej

rozpoznanie

w

znaczeniu

wyżej

przedstawionym.

Uzasadnienie kasacji stanowi polemikę z ustaleniami Sądu drugiej instancji

oraz ich oceną prawną.

Powyższe nie spełnia wymagań art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. przytoczenia

okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji. Przedstawienie okoliczności,

które uzasadniałyby rozpoznanie kasacji ze względu na występujące w sprawie

istotne zagadnienie prawne, polega na przedstawieniu tego zagadnienia przez

jego sformułowanie z przytoczeniem argumentów prawnych, które prowadzą do

rozbieżnych ocen prawnych albo uzasadnienia, że istnieje potrzeba wykładni

przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie.

Sąd Najwyższy w uchwale połączonych Izb: Izby Administracyjnej, Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych oraz Izby Cywilnej z dnia 17 grudnia 2002 r. (III

CZP 72/02) stwierdził, że przewidziane art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. wymaganie jest

spełnione

także

wtedy,

gdy

skarżący

przedstawi

jako

okoliczność

uzasadniającą rozpoznanie kasacji, że zaskarżone orzeczenie oczywiście

narusza prawo lub zachodzi nieważność postępowania. W kasacji nie został

zawarty i rozwinięty zarzut oczywistego naruszenia prawa jako okoliczność

uzasadniająca jej rozpoznanie. W części wstępnej kasacji, wskazując jej

podstawy, skarżący stwierdził, że występuje oczywiste naruszenie tych

przepisów. Gdyby nawet uznać, że w ten sposób został sformułowany zarzut,

odpowiadający wymaganiom art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c., to należy stwierdzić, że

w sprawie nie zachodzi oczywiste naruszenie prawa, tj. takie, które jest

zauważalne dla każdego prawnika bez wgłębianie się w tekst przepisów i bez

potrzeby

głębszej

analizy

prawniczej

(por.

np.

postanowienia

Sądu

Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r. I PKN 341/01 niepubl., z dnia 12 grudnia

2002 r., II UK 163/02, OSNP-wkł 2003/18/13). Okoliczność, że zaskarżony

wyrok nie odpowiada oczekiwaniom skarżącego nie może być uznane za

równoznaczne z tym, że wyrok ten „oczywiście narusza prawo" w rozumieniu

art. 393 k.p.c.

Kasacja tym samym jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na

podstawie art. 3937 § 2 k.p.c. w związku z art. 3935 k.p.c.