I UK 202/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UK 202/05

POSTANOWIENIE

Dnia 13 stycznia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z odwołania M. Z.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R.

o rentę z tytułu niezdolności do pracy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych

i Spraw Publicznych w dniu 13 stycznia 2006 r.,

skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w K.

z dnia 18 marca 2005 r., sygn. akt III AUa …/04,

odrzuca skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 18 marca 2005 r. Sąd Apelacyjny w K. oddalił apelację M. Z. od

wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G.

z dnia 29

września 2003 r., którym oddalono odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych – Oddziału w R., odmawiającej mu prawa do renty z tytułu

niezdolności do pracy.

Wyrok ten, „na podstawie art. 398 k.p.c.” zaskarżył skargą kasacyjną

wnioskodawca, zarzucając mu naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art.

286 k.p.c. i art. 282 k.p.c. przez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii

uzupełniającej biegłego lub przesłuchania go na rozprawie celem wyjaśnienia, na czym

polega poprawa stanu zdrowia odwołującego, biorąc pod uwagę, że schorzenie to ma

charakter nieodwracalny, a zatem poprawa stanu zdrowia nie może nastąpić, naruszenie

art. 227 k.p.c. przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności przyczyn uznania

odwołującego za niezdolnego do pracy oraz art. 233 k.p.c. przez przekroczenie zasady

swobodnej oceny dowodów. Przedstawiając na podstawie „art. 398 § 1 pkt 2 k.p.c.”

podstawy kasacyjne skarżący wskazał, iż w sprawie istnieje zagadnienie prawne

„wymuszające zajęcie stanowiska przez Sąd Najwyższy, a sprowadzające się do pytania,

czy Sąd Apelacyjny słusznie postąpił wydając wyrok w takim stadium postępowania

dowodowego, które nie dojrzało do rozstrzygnięcia, albowiem schorzenie słuchu jest

chorobą nieodwracalną, a Sąd pominął tę okoliczność i zawierzył opinii biegłego, który

stwierdził, że stan zdrowia odwołującego nie czyni do obecnie niezdolnym do pracy, co

uzasadnia odmowę do kontynuacji renty”. W konkluzji skarżący wniósł o zmianę

zaskarżonego wyroku i przyznanie mu prawa do świadczenia rentowego, ewentualnie

jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub gdy skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Konsekwencją wprowadzenia do postępowania

kasacyjnego wskazanej wyżej instytucji przedsądu jest nałożenie w art. 3984 § 1 pkt 3

k.p.c. na skarżącego obowiązku zawarcia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie

skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie poprzez przedstawienie skonkretyzowanych

okoliczności, uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, który nie jest

tożsamy z określonym w pkt 2 powołanego przepisu obowiązkiem przytoczenia podstaw

kasacyjnych i ich uzasadnienia. Wszystkie obowiązki wymienione w art. 398 4 § 1 k.p.c.

należą do elementów konstruujących skargę kasacyjną i w związku z tym ich

niespełnienie skutkuje odrzuceniem skargi bez wzywania do usunięcia braków w tym

zakresie. Spełnienie wymogu zawarcia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi

do rozpoznania i jego uzasadnienie należy przy tym rozumieć tak samo, jak istniejącego

poprzednio obowiązku przedstawienia okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do

rozpoznania, to znaczy jako konieczność wykazania przez skarżącego, iż w konkretnej

sprawie występuje przynajmniej jedna z kwalifikowanych okoliczności, określonych w art.

3989 § 1 k.p.c., które nadają instytucji kasacji cechy środka odwoławczego o charakterze

nadzwyczajnym. W orzecznictwie, które zachowało swoją aktualność w tym zakresie,

przyjmuje się, że wymaganie przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie

kasacji nie jest spełnione, jeżeli skarżący wyraźnie ich nie przytacza, choćby dało się je

wywieść z uzasadnienia kasacji (por. postanowienie z dnia 9 sierpnia 2001 r. I PZ 45/01 –

OSNAPiUS z 2003 r., nr 15, poz. 359) oraz że spełnienie wymagania z art. 398 4 § pkt 3

k.p.c. nie może polegać tylko na odwołaniu się do treści uzasadnienia podstaw

kasacyjnych, lecz powinno przybrać formę wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym

skarżący wskaże, jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają zakwalifikować

kasację

do

rozpoznania

i

jednocześnie

uzasadni,

dlaczego

odpowiadają

one

ustawowemu katalogowi przesłanek usprawiedliwiających przyjęcie kasacji (por. uchwałę

połączonych Izb Cywilnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 2002

r. III CZP 72/02 – OSNP z 2003 r., z. 15, poz. 346). Wywód ten nie może zatem

ograniczać się do powtórzenia ustawowej formuły, w jakiej zostały dziś ujęte w art. 3989 §

1 k.p.c. przesłanki mające uzasadniać przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,

albowiem samo powtórzenie sformułowań użytych w tym przepisie, bez należytego

uzasadnienia odwołującego się do stanu faktycznego sprawy i bez argumentacji prawnej

nie wystarczy do uznania, że obowiązek z art. 398 4 § 1 pkt 3 k.p.c. został spełniony i tym

samym skutkuje odrzuceniem kasacji (por. postanowienie z dnia 14 lipca 2005 r. III CZ

61/05 – Biul. SN z 2005 r., nr 10, poz. 14).

Odnosząc powyższe rozważania do skargi kasacyjnej wnioskodawcy należy

uznać, iż nie spełnia ona istotnego wymogu formalnego z art. 398 4 § 1 pkt 3 k.p.c.,

albowiem nie został w niej w ogóle zawarty wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania

wraz z jego uzasadnieniem wskazującym na istnienie przesłanek wniosek ten

uzasadniających i zawierającym wyjaśnienie, jakie zagadnienie prawne występuje w

sprawie i dlaczego jest ono istotne. Wymogu tego nie spełnia odwołanie się do podstaw

kasacyjnych określonych w art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c. (błędnie wskazanym w skardze

kasacyjnej jako art. 398 § 1 pkt 2 k.p.c.), albowiem zgodnie z art. 398 4 § 1 k.p.c. skarga

kasacyjna – obok oznaczenia orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem

zakresu zaskarżenia, przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz wniosku

o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego

uchylenia i zmiany – powinna także zawierać wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania i jego uzasadnienie. Braki skargi kasacyjnej w zakresie wskazanych wyżej

elementów konstrukcyjnych powodują, że skarga jest dotknięta tzw. brakiem istotnym,

nienaprawialnym w trybie właściwym do usuwania braków formalnych skargi kasacyjnej i

w związku z tym podlega odrzuceniu bez wzywania do ich uzupełnienia. Skoro wymóg

zawarcia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi tej do rozpoznania i jego

uzasadnienie ma taką samą wagę i znaczenie jak pozostałe istotne cechy skargi

kasacyjnej, to podlega badaniu według kryteriów, przy pomocy których badane są kryteria

pozostałe.

W konsekwencji brak w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania,

a także brak odpowiadającego ustawowym wymaganiom uzasadnienia tego wniosku (art.

3984 § 1 pkt 3 k.p.c.) są brakami nieusuwalnymi, powodującymi odrzucenie skargi

kasacyjnej przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c.