I UK 199/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UK 199/18 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 października 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący)‎SSN Dawid Miąsik (sprawozdawca)‎SSN Romualda Spyt w sprawie z odwołania K.W.D. ‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi w Ł. ‎z udziałem zainteresowanego Przedsiębiorstwa Przetwórstwa Papierniczego „T.” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji‎o ustalenie podlegania ubezpieczeniu,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 10 października 2019 r.,‎skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt III AUa (…), 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od organu rentowego na rzecz odwołującego się kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 20 grudnia 2017 r., III AUa (…) Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. (organ rentowy) od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z 6 lipca 2017 r., VIII U (…). Wyrokiem tym Sąd pierwszej instancji zmienił decyzję organu rentowego z 1 czerwca 2012 r. stwierdzającą, że K.D. (ubezpieczony) nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od dnia 21 czerwca 2006 r. jako pracownik PPP T. Sp. z o.o. w likwidacji w Ł.. Zmieniając zaskarżoną decyzję, Sąd pierwszej instancji uznał, że ubezpieczony podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z powyższego tytułu.Oddalając apelację organu rentowego Sąd drugiej instancji w zakresie istotnym dla postępowania kasacyjnego stwierdził, że skoro w decyzji organu rentowego rozstrzygnięto, że ubezpieczony nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od dnia 21 czerwca 2006 r. z określonego tytułu, to przedmiotem postępowania sądowego mogła być jedynie kwestia, czy ubezpieczony od dnia wskazanego w decyzji organu rentowego podlegał albo nie podlegał tym ubezpieczeniom.

W konsekwencji Sąd drugiej instancji nie mógł rozstrzygać, czy stosunek pracy łączący ubezpieczonego z likwidowaną spółką wygasł w dniu 19 czerwca 2012 r., czy też wcześniej, lecz po 21 czerwca 2006 r.Organ rentowy zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w (…) skargą kasacyjną w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 4779 § 1 i art. 47714 § 1 i 2 k.p.c., przez „objecie kontrolą tylko okresu, od którego ubezpieczony miał podlegać ubezpieczeniom społecznym, to jest tylko dnia 21 czerwca 2006 r., a nie całego okresu od 21 czerwca 2006 r. aż do dnia wydania zaskarżonej decyzji, to jest 1 czerwca 2012 r.

Organ rentowy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ powołanych w jej podstawie przepisów (art. 4779 § 1 i art. 47714 § 1 i 2 k.p.c.) nie można naruszyć w sposób zarzucany przez organ rentowy.Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że o naruszeniu przez Sąd drugiej instancji przepisów postępowania w stopniu mogącym wywrzeć wpływ na wynik postępowania apelacyjnego można mówić jedynie wówczas, gdy wydane orzeczenie przekłada się na wadliwe zastosowanie przepisów prawa materialnego (wyroki Sądu Najwyższego: z 17 marca 2006 r., I CSK 63/05, LEX nr 179971; z dnia 21 stycznia 2010 r., I CSK 209/01, niepublikowany oraz postanowienia Sądu Najwyższego: z 25 marca 2010 r., I CSK 252/09, LEX nr 578129; z 7 stycznia 2013 r., I UK 508/12, LEX nr 1555230).

Aby jednak możliwe było stwierdzenie przez Sąd Najwyższy, że uchybienie proceduralne miało miejsce, w podstawach skargi muszą znaleźć się przepisy prawa materialnego, których zastosowanie w wyniku błędu procesowego Sądu drugiej instancji doprowadziło do wydania orzeczenia o innej treści, niż w przypadku prawidłowego procedowanie na etapie postępowania apelacyjnego (wyroki Sądu Najwyższego: z 12 stycznia 2017 r., I CSK 16/16, LEX nr 2238239; z 13 stycznia 2016 r., III UK 49/15, LEX nr 1968448; z 9 lipca 2014 r., I PK 316/13, LEX nr 1511811; z 22 października 2013 r., II PK 24/13, OSNP 2014 nr 9, poz. 127).

Tymczasem w podstawach skargi kasacyjnej organu rentowego brak jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego. Już z tej przyczyny Sąd Najwyższy nie mógłby stwierdzić, by jakiekolwiek uchybienie proceduralne Sądu Apelacyjnego mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Niezależnie od powyższego Sąd Najwyższy stwierdza, że art. 4779 § 1 i art. 47714 § 1 i 2 k.p.c., choć są przepisami prawa procesowego, nie normują zasad procedowania przez Sąd drugiej instancji. Artykuł 4779 § 1 k.p.c. reguluje zasady wnoszenia odwołania, zatem nie można tego przepisu naruszyć przez zmianę decyzji organu rentowego (oddalenie apelacji od wyroku zmieniającego decyzję organu).

Powołanie go w podstawie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wskazuje na ewidentny brak zrozumienia treści wynikającego z niego unormowania. Z kolei art. 47714 § 1 i 2 k.p.c. są przepisami adresowanymi do Sądu pierwszej instancji (postanowienie Sądu Najwyższego z 6 grudnia 2007 r., I UK 262/07, LEX nr 864069; wyrok Sądu Najwyższego z 5 listopada 2009 r., II UK 102/09, LEX nr 574539). Sąd drugiej instancji nie może zatem naruszyć tych przepisów. Niezależnie od powyższego, Sąd Najwyższy stwierdza, że art. 47714 k.p.c. jest przepisem regulującym sposób rozpoznania odwołania od decyzji organu rentowego i treść rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji: oddalenie odwołania (§ 1) albo zmiana zaskarżonej decyzji (§ 2).

Przepis ten może zostać naruszony tylko wówczas, gdy Sąd pierwszej instancji uwzględni odwołanie a w sentencji wyroku je oddali albo gdy nie uwzględni odwołania, choć w sentencji wyroku zmienił zaskarżoną decyzję (per analogiam zob. wyrok Sądu Najwyższego dotyczący art. 385 i art. 386 k.p.c. z 21 czerwca 2013 r., III SK 36/12, LEX nr 1353231).Przy tak skonstruowanej podstawie skargi kasacyjnej organu rentowego Sąd Najwyższy nie miał żadnej możliwości skorygowania błędu popełnionego przez Sąd drugiej instancji, który zakresem rozpoznania a następnie rozstrzygnięcia powinien objąć cały okres podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu wskazanego w zaskarżonej decyzji organu rentowego (zatrudnienia odwołującego się PPP T.

Sp. z o.o. w likwidacji w Ł.) od 21 czerwca 2006 r. do ewentualnej daty ustania tego (i tylko tego) tytułu (per analogiam zob. wyroki Sądu Najwyższego z 7 marca 2006 r., I UK 195/05, OSNP 2007 nr 3-4, poz. 55; z 20 maja 2014 r., I UK 421/13, LEX nr 1480156; z 15 grudnia 2009 r., II UK 138/09, OSNP 2011 nr 13-14, poz. 192; z 19 października 1994 r., II URN 28/94, OSNAPiUS 1995 nr 4, poz. 51; z 30 stycznia 2018 r., I UK 529/16, LEX nr 2459723; postanowienie Sądu Najwyższego z 5 września 2008 r., II UK 104/08, LEX nr 658183).Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.as