I UK 179/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UK 179/04

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 lutego 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Teresa Flemming-Kulesza (przewodniczący)

SSN Zbigniew Hajn (sprawozdawca)

SSN Herbert Szurgacz

Protokolant Halina Kurek

w sprawie z odwołania R. Z.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K.

o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 16 lutego 2005 r.,

kasacji ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...)

z dnia 24 lutego 2004 r., sygn. akt III AUa (...),

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego

rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w (...) z pozostawieniem

temu Sądowi orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z 2 grudnia 2002 r. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w K. oddalił odwołanie R. Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych Oddziału w K. z 23 lipca 2001 r., którą odmówiono wnioskodawcy

prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy ze względu na uznanie go za osobę

zdolną do pracy.

Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawca pobierał rentę z tytułu częściowej

niezdolności do pracy od 5 kwietnia 1997 r. do 31 maja 2001 r. Odwołujący się

cierpi na określone schorzenia, które nie powodują jednak niezdolności do pracy.

Ustalenie to Sąd oparł na opinii biegłych specjalistów: internisty - reumatologa i

dermatologa, które uznał za wyczerpujące, wnikliwe i przekonujące. Dlatego Sąd

uznał, że na podstawie art. 12 i 13 w związku z art. 57 oraz 107 ustawy z 17

grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(Dz.U. nr 162, poz. 1118 ze zm.) należało oddalić odwołanie.

Apelację od powyższego wyroku złożył wnioskodawca.

Sąd Apelacyjny apelację oddalił. Sąd uznał, że ustalenia Sądu Okręgowego

w zakresie stanu zdrowia skarżącego i wpływu stwierdzonych schorzeń na

zdolność do pracy są prawidłowe. Powołani zostali biegli odpowiednich do

schorzeń specjalności i dysponowali oni właściwą dokumentacją lekarską. Opinie

wykazały istnienie schorzeń, których nasilenie nie stanowi jednak podstawy do

stwierdzenia

u

skarżącego

niezdolności

do

pracy.

Sąd

Okręgowy

przy

rozpoznawaniu sprawy wziął pod uwagę właściwe przepisy definiujące niezdolność

do pracy, uwzględnił kryteria oceny wynikające z art. 12 i 13 ustawy z 17 grudnia

1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a swoje

stanowisko uzasadnił z powołaniem się na obowiązujące regulacje prawne.

Definicję niezdolności do pracy zawiera art. 12 ustawy z 17 grudnia 1998 r.,

zgodnie z którym niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która

całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu

naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po

przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła

zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy, zaś częściowo niezdolną do pracy

jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z

poziomem posiadanych kwalifikacji. Biorąc pod uwagę treść powołanych przepisów

należy podzielić ocenę Sądu pierwszej instancji, że stwierdzone schorzenia nie

ograniczają w istotny sposób możliwości podjęcia przez wnioskodawcę pracy

zgodnej z kwalifikacjami. Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił przedstawione opinie

biegłych i uznał je za miarodajne w sprawie. Biegli wykazali też, na czym polega

poprawa w stanie zdrowia badanego, która decyduje o uznaniu go za osobę zdolną

do pracy. Wbrew zarzutom apelacji przeprowadzone postępowanie dowodowe,

przedstawione aktualne wyniki badań i prawidłowo uzasadnione opinie biegłych

lekarzy pozwalają na ustalenie braku podstaw do uznania skarżącego za

niezdolnego do pracy. W rezultacie Sąd Apelacyjny stwierdził, że prawidłowe

ustalenia Sądu pierwszej instancji, które podziela, wskazują, że wnioskodawca nie

spełnia przesłanki w postaci istnienia niezdolności do pracy koniecznej do dalszego

przysługiwania renty na podstawie art. 57 powołanej wyżej ustawy. Wobec tego, na

podstawie art. 385 k.p.c. orzekł, jak w sentencji wyroku.

W kasacji wnioskodawca zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w całości

zarzucając mu naruszenie art. 217 § 2 k.p.c. w związku z art. 227 k.p.c. art. 380 i

386 § 4 k.p.c. poprzez: (-) nieuwzględnienie zarzutu niewyjaśnienia wszystkich

okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności; (-)

nieuwzględnienie zarzutu bezzasadnego oddalenia przez Sąd pierwszej instancji

wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego reumatologa na okoliczności

ustalenia, czy wnioskodawca jest osobą zdolną do pracy; (-) nieuwzględnienie

przez Sąd pierwszej instancji zarzutów złożonych do opinii biegłego reumatologa

internisty, poprzez zaniechanie zażądania ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na

piśmie, względnie dodatkowej uzupełniającej opinii. Ponadto skarżący zarzucił

wyrokowi Sądu Apelacyjnego naruszenie art. 381 k.p.c. w związku z art. 328 § 2

k.p.c. poprzez pominięcie dowodu z przedłożonego na rozprawie apelacyjnej

orzeczenia z 4 lipca 2003 r. o stopniu niepełnosprawności, mimo, że potrzeba jego

powołania powstała dopiero na etapie postępowania apelacyjnego, już po złożeniu

pisemnej apelacji, albowiem wcześniej takim dowodem wnioskodawca nie

dysponował. Sąd Apelacyjny nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku

dlaczego dowód ten został pominięty. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku oraz wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy Sądowi

pierwszej instancji do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów

zastępstwa adwokackiego udzielonego wnioskodawcy z urzędu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Trafny okazał się zarzut naruszenia art. 381 k.p.c. Przepis ten stanowi, że

sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je

powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba

powołania się na nie wynikła później. Wnioskodawca podczas rozprawy apelacyjnej

przedłożył do akt sprawy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z 4 lipca 2003 r.,

które z uwagi na datę wydania nie mogło być powołane w postępowaniu przed

sądem pierwszej instancji. Orzeczenie to stwierdzało, między innymi, że

wnioskodawca został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na

stałe, a orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały. Nie zostało ono

jednak w ogóle uwzględnione przez Sąd Apelacyjny. Sąd Najwyższy w obecnym

składzie podziela stanowisko przedstawione w wyroku z 28 stycznia 2004 r. (II UK

222/03, OSNP 2004, nr 19, poz. 340), w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że przy

ocenie niezdolności do pracy warunkującej prawo do renty nie może być pomijane

orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Oceny takiej zabrakło w

rozpoznawanej sprawie.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie

art. 39313 § 1 k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego - na podstawie art.

108 § 2 k.p.c. w związku z art. 39319 k.p.c.