Legislator Case Law & Legislation
I UK 177/09 AI generated

Supreme Court holds buyer liable only for employer-paid social security contributions, not employee-paid portions.

Case Number I UK 177/09
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court of Poland partially allowed the glass factory's appeal against the Social Insurance Institution's decision for unpaid social security contributions. The court found that the lower court incorrectly held the buyer liable for the entire debt without distinguishing between contributions paid by the employer and those paid by employees. Consequently, the Supreme Court ruled that a buyer is only responsible for contributions financed by the seller as an employer, not those financed by the employees themselves.

Legislator headnote

AI generated

Art. 112 Ordynacji podatkowej; art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych: A buyer of a business is liable for social security contributions only to the extent financed by the seller as an employer, not for contributions financed by the insured employees.

Keywords

AI generated
social security contributions buyer liability employer obligations employee contributions Ordynacja podatkowa system ubezpieczeń społecznych solidary liability

Cited Legislation

AI generated
Art. 112 Ordynacji podatkowej
§ 1, 1a, 2 pkt 2 i 4 oraz art. 112 Ordynacji podatkowej.
Art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
podatkowej w związku z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i w
Art. 107 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej
społecznych do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio m. in. art. 107
Art. 84 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej
Zgodnie z generalną zasadą art. 84 ust.
art. 390 § 2 k.p.c
uchwały Sądu Najwyższego, wynikający z treści art. 390 § 2 k.p.c., uznał za

Cited Case Law

AI generated
Supreme Court ruling on buyer liability for social security contributions

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I UK 177/09

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 grudnia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Gersdorf (przewodniczący)

SSN Romualda Spyt

SSN Herbert Szurgacz (sprawozdawca)

w sprawie z odwołania Huty Szkła i Kryształów „A." „W." Spółce z ograniczoną

odpowiedzialnością w T.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w N.

o zapłatę należności z tytułu składek,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 grudnia 2009 r.,

skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 2 grudnia 2008 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Apelacyjnemu

do

ponownego

i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

rozpoznania

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 19 listopada 2004 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. stwierdził, że Huta Szkła i Kryształów „A.” „W.” sp. z o.o. z siedzibą w

T. odpowiada solidarnie całym swym majątkiem za należności z tytułu składek na

ubezpieczenie społeczne Huty Szkła i Kryształów A. – S. B. w łącznej wysokości

618.206,09 zł.

Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2005 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w T. oddalił odwołanie Huty Szkła i Kryształów „A„ „W.”

sp. z o.o. w T. od decyzji ZUS.

Sąd Okręgowy ustalił, iż w dniu 12 maja 2003 r. Firma Ochrony Osób i

Mienia „W." sp. z o.o. w T. kupiła zabudowane nieruchomości objęte księgami

wieczystymi nr [a] i [b]

wraz z ruchomościami, stanowiące współwłasność

ustawową małżonków S. B. i K. W. za kwotę 3.009.183,40 zł. Prowadzona przez S.

B. Huta Szkła i Kryształów „A." na dzień 12 maja 2003 r. miała zaległości z tytułu

składek na ubezpieczenie społeczne w łącznej kwocie 618.206,09 zł. Firma

Ochrony Osób i Mienia „W." sp. z o.o. w T. została przekształcona w Hutę Szkła i

Kryształów „A." „W." sp. z o.o. w T.. Spółka ta dokonała w 2003 r. i 2004 r. wpłat na

poczet zaległości w łącznej kwocie 392.514,52 zł. Przed zawarciem umowy zakupu

nieruchomości wnioskodawca nie występował do organu rentowego o podanie

wysokości zadłużenia S. B. jako przedsiębiorcy.

Sąd Okręgowy uznał, iż art. 112 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) w związku z art. 31 i 83 ust.1

pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

(Dz.U.

Nr

poz.

ze

zm.)

stanowi

podstawę

odpowiedzialności

wnioskodawcy jako nabywcy przedsiębiorstwa za nieuiszczone składki na

ubezpieczenie społeczne. Zgodnie z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń

społecznych do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio m. in. art. 107

§ 1, 1a, 2 pkt 2 i 4 oraz art. 112 Ordynacji podatkowej. W myśl tych przepisów, za

zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z

podatnikiem również osoby trzecie a odpowiedzialność obejmuje także odsetki za

zwłokę od zaległości podatkowych oraz koszty postępowania egzekucyjnego. Do

osób trzecich, które ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe,

należy m.in. w myśl. art. 112 § 1 Ordynacji podatkowej nabywca przedsiębiorstwa,

jego zorganizowanej części lub składników majątku związanego z prowadzoną

działalnością gospodarczą, jeżeli w dniu zbycia wartość tych składników wynosi co

najmniej 15.000 zł. W ocenie Sądu Okręgowego nie zasługiwało na uwzględnienie

stanowisko wnioskodawcy, iż art. 112 § 4 Ordynacji podatkowej, z którego wynika,

iż zakres odpowiedzialności nabywcy nie obejmuje należności wymienionych w art.

107 § 2 pkt 1 i 3 tej ustawy, tj. składek na ubezpieczenie społeczne niepobranych

oraz pobranych a nie wpłaconych przez płatnika składek.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji brak jest racjonalnych przesłanek

pozwalających na przyjęcie, że ustawodawca chciał wyłączyć odpowiedzialność

nabywcy za składki na ubezpieczenie społeczne pobrane oraz pobrane a

niewpłacone przez płatnika składek. Odpowiednie stosowanie tego przepisu polega

na przyjęciu, że skoro wskazany w art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń

społecznych przepis art. 107 § 1, 1a, 2 pkt 2 i 4 nie zwalniał nabywcy ze wskazanej

odpowiedzialności, zatem brak było podstaw do ograniczenia odpowiedzialności

wnioskodawcy.

Powyższy wyrok zaskarżył w całości apelacją wnioskodawca, zarzucając

naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 112 § 4 pkt 1 Ordynacji

podatkowej w związku z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i w

konsekwencji przyjęcie, że wnioskodawca odpowiada za składki na ubezpieczenie

społeczne niepobrane oraz pobrane a niewpłacone przez płatnika składek S. B.

Apelujący zarzucił także sprzeczność ustaleń Sądu co do kwoty odpowiedzialności

wnioskodawcy ustalonej w decyzji z dnia 19 listopada 2004 r. i przyjęcie, iż

wnioskodawca, pomimo wpłaty na rzecz ZUS kwoty 392.514,52 zł dokonanej w

dniu 12 maja 2003 r., odpowiada za zobowiązania S. B. w kwocie jego zobowiązań

wobec ZUS, wynoszących na dzień 12 maja 2003 r., 618.206,09 zł. Podnosząc

powyższe zarzuty apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz

poprzedzającej go decyzji organu rentowego oraz umorzenie postępowania lub

przekazania sprawy do ponownego rozpoznania a także zasądzenie kosztów

postępowania,

przepisanych.

w

tym

kosztów

zastępstwa

procesowego

według

norm

Apelujący zarzucił, iż na mocy art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń

społecznych do należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne mogą mieć

zastosowanie wyłącznie przepisy Ordynacji podatkowej wymienione wprost w tym

przepisie, a ich zastosowanie winno być odpowiednie. Skoro przepis ten nakazuje

stosować art. 112 § 4 pkt 1 Ordynacji podatkowej, z którego wynika wyraźnie

wyłączenie z zakresu odpowiedzialności nabywcy składników majątku związanego

z prowadzoną działalnością gospodarczą należności wymienionych w art. 107 § 2

pkt 1, oznacza to że nabywca przedsiębiorstwa nie odpowiada za składki na

ubezpieczenie społeczne niepobrane oraz pobrane a niewpłacone przez płatnika

składek. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych w art. 4 pkt 1 i 2 rozróżnia i

definiuje ubezpieczonego oraz płatnika składek. W myśl tej definicji płatnikiem

składek jest w stosunku do pracowników - pracodawca, a ubezpieczonym - osoba

fizyczna podlegająca chociażby jednemu z ubezpieczeń społecznych. Skoro

płatnikiem składek, a także ubezpieczonym był S. B. a ustawodawca wyłączył z

zakresu

odpowiedzialności nabywcy majątku

składki obciążające

płatnika,

odpowiedzialność wnioskodawcy została ograniczona do pozostałych składek, tj.

do składek należnych od ubezpieczonego.

Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację wnioskodawcy, powziął wątpliwość

sformułowaną

w

pytaniu

prawnym

skierowanym

do

Sądu

Najwyższego

postanowieniem z dnia 8 października 2007 r.: „czy odpowiednie stosowanie art.

112 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. DZ.U. z 2005 r. Nr

8 poz. 60 ze zm.) do należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w

myśl art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń

społecznych (t.j. DZ.U. z 2007 r. Nr 11 poz. 74 ze zm.), prowadzi do wyłączenia

odpowiedzialności zbywcy przedsiębiorstwa na podstawie art. 112 § 4 Ordynacji

podatkowej w związku z art. 107 § 2 pkt 1 tej ustawy jedynie za tę część składki na

ubezpieczenie społeczne, która jest potrącana przez przedsiębiorcę jako płatnika z

wynagrodzenia zatrudnianych przez niego pracowników, czy też wyłączenie

odpowiedzialności przewidziane w tym przepisie nie ma zastosowania do

odpowiedzialności nabywcy za zobowiązania składkowe zbywcy?”

Sąd

Najwyższy udzielił

na

tak

sformułowane

pytanie

następującej

odpowiedzi: „Nabywca przedsiębiorstwa odpowiada za należności z tytułu składek

na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej z własnych środków przez

zbywcę jako płatnika składek (pracodawcę) a nie odpowiada za należności z tytułu

składek w części finansowanej przez ubezpieczonych pracowników (art. 112

ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r - Ordynacja podatkowa, jednolity tekst: Dz.U. z

2005 r Nr 8, poz. 60 ze zm. w związku z art. 31 ustawy z dnia 13 października

1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - jednolity tekst Dz.U. z 2007 r. Nr 11,

poz. 74 ze zm.)” W uzasadnieniu podkreślił, że dostrzega specyfikę instytucji

płatnika składek na ubezpieczenia społeczne oraz bierze pod uwagę istotną różnicę

w relacjach między ubezpieczonymi a płatnikami oraz między płatnikami a organem

rentowym w porównaniu do relacji między podatnikami a płatnikami oraz organem

podatkowym, tym niemniej różnice te nie uzasadniają takiego sposobu wykładni

przepisów o wyjątkowym charakterze, jakimi są regulacje prawne dotyczące

odpowiedzialności osób trzecich za należności z tytułu składek, który sprowadzałby

się do negowania zakresu tej odpowiedzialności stosowanego odpowiednio na

podstawie Ordynacji podatkowej. Według Ordynacji odpowiedzialność nabywcy

przedsiębiorstwa jako osoby trzeciej doznaje ograniczenia między innymi przez to,

że nie odpowiada on za zaległości w podatkach niepobranych lub pobranych lecz

nieodprowadzonych przez płatnika (art. 112 § 4 Ordynacji). Odesłanie z art. 31

ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obejmuje ten przepis. Przy

zachowaniu

zasad

wykładania

przepisów o

charakterze

wyjątków norma

wyprowadzona z tego przepisu stosowanego odpowiednio do należności z tytułu

składek stanowi, że nabywca przedsiębiorstwa nie ponosi, jako osoba trzecia,

odpowiedzialności za te należności, co do których zbywca odpowiadał jako płatnik.

Tak odczytana norma nie uwalnia jednak nabywcy od odpowiedzialności za

wszystkie należności składkowe poza tymi, które obciążały zbywcę jako

ubezpieczonego. Trzeba bowiem dostrzec zasadniczą specyfikę niektórych

płatników składek, wśród nich będących pracodawcami. Otóż zgodnie z art. 16 ust.

1, 1a, 1b, 2 i 3 płatnicy ci finansują w części lub nawet w całości (w odniesieniu do

ubezpieczenia wypadkowego) składki na ubezpieczenia społeczne. Ich obowiązki

nie ograniczają się zatem w tej części należności składkowych do czynności

obliczenia, potrącenia i odprowadzenia składek; muszą pokryć składki z własnych

środków. W tej części nie są w istocie rzeczy płatnikami lecz

zobowiązanymi

„osobiście” co

upodabnia ich do podatników.

Płatnik ma wprawdzie własne

zobowiązania względem organu podatkowego lecz nie obejmują one pokrywania

zobowiązań podatkowych podatnika w całości lub w części. Płatnik nie „finansuje”

(żeby odwołać się do słownictwa ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych)

podatków tak jak to czyni płatnik składek będący – jak w rozpoznawanej sprawie pracodawcą. Ograniczenie odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa

za

należności w tytułu składek na ubezpieczenia społeczne zbywcy nie mogą zatem

dotyczyć tej ich części, która stanowiła własny w sensie ekonomicznym dług

zbywcy względem organu rentowego. Analiza zakresu odpowiedzialności nabywcy

przedsiębiorstwa jako osoby trzeciej prowadzi do wniosku, że ponosi on

odpowiedzialność za te należności, które obciążały zbywcę i związane były z

prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Zakres ten nie obejmuje

natomiast tych należności, co do których obowiązki zbywcy ograniczały się do ich

obliczenia, potrącenia z dochodów ubezpieczonych i odprowadzenia do organu

rentowego.

Sąd Apelacyjny, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 2

grudnia 2008 r. oddalił apelację wnioskodawcy.

W uzasadnieniu wskazał, że mając na uwadze wiążący w sprawie charakter

uchwały Sądu Najwyższego, wynikający z treści art. 390 § 2 k.p.c., uznał za

bezzasadny zasadniczy zarzut apelacji błędnej wykładni art. 112 Ordynacji

podatkowej, przyjmując, iż apelujący jako nabywca przedsiębiorstwa Huty Szkła i

Kryształów „A." odpowiada na podstawie art. 112 Ordynacji podatkowej, w związku

z art. 31 i 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, solidarnie ze zbywcą S.

B., za zobowiązania zbywcy z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenia

społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń

Pracowniczych, obciążające zbywcę jako pracodawcę i z tego tytułu płatnika

składek. Z zestawienia należności zawartego w zaskarżonej w sprawie decyzji

wynika, iż zaległość, która obciąża wnioskodawcę, nie obejmuje należności z tytułu

składek w części finansowanej przez ubezpieczonych pracowników, za które,

zgodnie ze wskazaną wyżej uchwałą Sądu Najwyższego, nie odpowiada nabywca

przedsiębiorstwa.

Także zarzuty sprzeczności ustaleń faktycznych z zebranym materiałem

dowodowym zostały przez Sąd drugiej instancji ocenione jako bezzasadne.

Wyrok ten został zaskarżony przez wnioskodawcę skargą kasacyjną w

całości. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu .

Zaskarżonemu

wyrokowi

zarzucono

naruszenie

przepisów

prawa

materialnego:

art. 16 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o

systemie ubezpieczeń społecznych, w brzmieniu obowiązującym

w 2001 r., 2002 r. i 2003 r., poprzez jego niezastosowanie, a w

konsekwencji

rentowego

bezpodstawne

która

jest

przyjęcie,

przedmiotem

że

decyzja

kontroli

organu

sądowej

w

przedmiotowej sprawie (od której wniesiono odwołanie), nie

obejmuje należności, które zgodnie z wiążącą w sprawie uchwałą

Sądu Najwyższego z dnia 5 sierpnia 2008 r. (sygn. akt I UZP 3/08)

nie powinny być nią objęte, tj. że nie obejmuje ona należności z

tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych

pracowników;

art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym

ubezpieczeniu zdrowotnym, w brzmieniu obowiązującym w 2002 r.

i 2003 r., poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji

bezpodstawne przyjęcie, że decyzja, która jest przedmiotem

kontroli sądowej w przedmiotowej sprawie (od której wniesiono

odwołanie) nie dotyczy należności, które zgodnie z wiążącą w

sprawie uchwałą Sądu Najwyższego, z dnia 5 sierpnia 2008 r.,

(sygn. akt I UZP 3/08), nie powinny być nią objęte, tj. że nie

obejmuje ona należności z tytułu składek w części finansowanej

przez ubezpieczonych pracowników;

27 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym

ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia w brzmieniu

obowiązującym w 2003 r., poprzez jego niezastosowanie, a w

konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że decyzja, która jest

przedmiotem kontroli sądowej w przedmiotowej sprawie (od której

wniesiono odwołanie) , nie dotyczy należności, które zgodnie z

wiążącą w sprawie uchwałą Sądu Najwyższego, z dnia 5 sierpnia

2008 r. ( sygn. akt I UZP 3/08), nie powinny być nią objęte, tj. że

nie

obejmuje

ona należności z tytułu

składek w części

finansowanej przez ubezpieczonych pracowników;

art. 112 § 4 pkt 1 w związku z art. 107 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29

sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w zw. z art. 31 ustawy z

dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,

poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, iż

powód (odwołujący się) odpowiada w całości za zaległości z tytułu

składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne

oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń

Pracowniczych - nie pobrane oraz pobrane i niewpłacone przez

płatnika tych składek;

art. 112 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja

podatkowa w związku z art. 31 ustawy z dnia 13 października

1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez ich

niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że decyzja o

odpowiedzialności nabywcy, o którym mowa w art. 112 § 3 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, nie zawierająca

ograniczenia do zakresu odpowiedzialności nabywcy do wartości

nabytego przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części lub

składników majątku, jest zgodna z prawem;

art. 108 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja

podatkowa w związku z art. 31 ustawy z dnia 13 października

1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez przyjęcie,

że zgodna z prawem jest decyzja wydana z pominięciem tych

przepisów i dotycząca, niezgodnie z tymi przepisami, kwestii związanych

z ustaleniem istnienia należności z tytułu składek oraz ich wysokości,

a także przepisów postępowania - art. 390 § 1 i § 2 k.p.c. polegające na wydaniu

zaskarżonego orzeczenia niezgodnie z treścią wiążącej wykładni zagadnienia

prawnego dokonanej przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 5 sierpnia 2008 r.

(sygn. akt I UZP 3/08), dotyczącego stosowania w sprawie art. 112 § 4 pkt 1 ustawy

Ordynacja podatkowa w związku z art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o

systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że uchwała

ta nie ma zastosowania do oceny prawnej decyzji, która jest przedmiotem kontroli

sądowej w przedmiotowej sprawie (od której wniesiono odwołanie).

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zaskarżone orzeczenie opiera się na

oczywiście bezpodstawnym, dokonanym z rażącym naruszeniem przepisów prawa,

przyjęciu, że decyzja, której kontrola sądowa jest przedmiotem postępowania, jest

zgodna z prawem i nie dotyczy należności, które zgodnie z wiążącą w sprawie

uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 5 sierpnia 2008 r. (sygn. akt I UZP 3/08), nie

powinny być nią objęte, podczas gdy z treści decyzji oraz odpowiedzi na odwołanie

wynika, że obejmuje ona zarówno składki przypadające bezpośrednio od zbywcy

jako ubezpieczonego, jak i zbywcy jako płatnika składek, a więc całość zobowiązań

składkowych z tytułu prowadzonej działalności.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W rozpoznawanej sprawie zasadnicze zagadnienie prawne wiąże się z

wykładnią art. 112 § 4 pkt 1 w związku z art. 107 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja

podatkowa, drugie natomiast, z subsumpcją treści tych przepisów do ustalonego w

sprawie stanu faktycznego.

W ocenie organu rentowego, a także w rozumieniu Sądu Okręgowego, w

wypadku odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa odpowiedzialność ta

obejmuje całość zobowiązań składkowych zbywcy. Sąd Apelacyjny, rozpoznając

apelację wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego powziął wątpliwości

odnośnie do interpretacji mających zastosowanie w sprawie przepisów, wyrażoną w

przedstawionym Sądowi Najwyższemu zagadnieniu prawnym: „czy odpowiednie

stosowanie art. 112 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.

Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) do należności z tytułu składek na

ubezpieczenie społeczne w myśl art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o

systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2007 r. Nr 11 poz. 74 ze zm.),

prowadzi do wyłączenia odpowiedzialności zbywcy przedsiębiorstwa na podstawie

art. 112 § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 107 § 2 pkt 1 tej ustawy jedynie

za tę część składki na ubezpieczenie społeczne, która jest potrącana przez

przedsiębiorcę jako płatnika z wynagrodzenia zatrudnianych przez niego

pracowników, czy też wyłączenie odpowiedzialności przewidziane w tym przepisie

nie ma zastosowania do odpowiedzialności nabywcy za zobowiązania składkowe

zbywcy?”.

Sąd Najwyższy podjął uchwałę o treści: „Nabywca przedsiębiorstwa

odpowiada za należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w części

finansowanej

z

własnych

środków

przez

zbywcę

jako

płatnika

składek

(pracodawcę) a nie odpowiada za należności z tytułu składek w części

finansowanej przez ubezpieczonych pracowników (art. 112 ustawy z dnia 29

sierpnia 1997 r - Ordynacja podatkowa, jednolity tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60

ze zm. w związku z art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r o systemie

ubezpieczeń społecznych - jednolity tekst Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.)”.

Na gruncie wymienionej uchwały Sąd Apelacyjny przyjął, że „Z zestawienia

należności zawartego w zaskarżonej w sprawie decyzji wynika, iż zaległość, która

obciąża wnioskodawcę, nie obejmuje należności z tytułu składek w części

finansowanej przez ubezpieczonych pracowników, za które, zgodnie z cytowaną

wyżej uchwałą Sądu Najwyższego, nie odpowiada nabywca przedsiębiorstwa.”

Zestawienie należności obejmuje m.in. należności z tytułu składek na

ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia 2002 r. do marca 2003 r. w kwocie

125.790,21 zł. Zgodnie z generalną zasadą art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia

2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

składkę na ubezpieczenie zdrowotne opłaca osoba podlegająca ubezpieczeniu

zdrowotnemu, z wyjątkami przewidzianymi w art. 85 i 86 a odnoszącymi się do

„zatrudnieniowych” tytułów ubezpieczeniowych, w przypadku których, jak np.

zgodnie z art. 85 ust. 1 za osobę pozostającą w stosunku pracy, w stosunku

służbowym albo odbywającą służbę zastępczą składkę jako płatnik oblicza, pobiera

z

dochodu

ubezpieczonego

i

odprowadza

pracodawca.

Przyjmując

odpowiedzialność nabywcy za tę część zaległości składkowych Sąd Apelacyjny

orzekł sprzecznie z art. 107 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Wykładnia tego

przepisu dokonana wymienioną powyżej uchwałą Sądu Najwyższego jest

jednoznaczna. Już ta okoliczność uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto jednak podkreślenia

wymaga, że organ rentowy w decyzji z dnia 19 listopada 2004 r. nie dokonał

rozróżnienia

na

zobowiązania

składkowe

przypadające

od

zbywcy

jako

ubezpieczonego i przypadające od zbywcy jako płatnika. Należy zgodzić się ze

stanowiskiem skarżącego, podnoszonym konsekwentnie począwszy od odwołania

od decyzji z dnia 19 listopada 2004 r., że zgodnie z art. 112 § 4 pkt 1 w związku z

art. 107 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa zakres odpowiedzialności nabywcy

przedsiębiorstwa nie obejmuje składek niepobranych oraz pobranych ale

niewpłaconych przez płatnika – zbywcę. Tymczasem Sąd Apelacyjny rozstrzygając

w przedmiocie odwołania od decyzji pominął zupełnie okoliczność, że odnosi się

ona do należności z tytułu składek bez rozróżnienia części finansowanej przez

zbywcę i przez jego pracowników, za wpłatę której zbywca odpowiadał jedynie jako

płatnik.

Z tych powodów należało orzec jak w sentencji wyroku.

/tp/