I UK 144/14 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UK 144/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Hajn w sprawie z odwołania E. C.‎przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B.‎o emeryturę,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 października 2014 r.,‎skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od Skarbu Państwa - kasa Sądu Apelacyjnego w (…) na rzecz radcy prawnego M. W. T. 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 8 października 2013 r. Sąd Apelacyjny w (…) w sprawie z odwołania E. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o emeryturę, oddalił apelację wnioskodawcy i zasądził wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu. Odwołujący się zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w części, w zakresie w jakim jego apelacja została oddalona. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania odwołujący się wskazał na potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości. Potrzeba wykładni dotyczy zdaniem ubezpieczonego § 2 ust. 1 i 2 w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.

43) w związku z art. 32 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz w związku z art. 6 k.c. i wyjaśnienia, czy w przypadku zaistnienia sprzeczności w dokumentacji wewnętrznej zgromadzonej przez zakład pracy zatrudniający odwołującego się oraz w sytuacji, gdy powołani w sprawie świadkowie zeznali, że odwołujący się faktycznie wykonywał pracę w szczególnych warunkach, jakie dowody winne być przez Sąd rozpoznający sprawę wzięte pod uwagę jako szczególnie zasługujące na danie im wiary.

Ponadto, zdaniem odwołującego się, wyjaśnienia wymaga, jaką rolę pełnią w sprawie powołani świadkowie, gdzie zachodzi wewnętrzna sprzeczność w dokumentacji i czy w takiej sytuacji sąd rozpoznający sprawę winien dociekać, z jakich przyczyn owa sprzeczność w dokumentacji wystąpiła i czy miała znaczenie dla kształtu ostatecznego rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącego skarga jest również oczywiście uzasadniona z uwagi na obrazę przepisów prawa materialnego oraz szeregu wskazanych w skardze przepisów postępowania (tj. art. 232 zd. 2 k.p.c., art. 278 § 1 k.p.c., art. 227 k.p.c., art. 382 k.p.c. w związku z art. 381 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c., jak również naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 378 § 1 k.p.c. w związku z art. 382 k.p.c. oraz art. 382 k.p.c. oraz art. 235 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c.), tych ostatnich przez nieprzeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego sądowego z zakresu BHP na okoliczność kompletnej oceny materiału dowodowego, przez dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego z przekroczeniem granic swobodnej oceny, bez dokładnego i wszechstronnego rozważenia dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania, jak również nieuwzględnienie treści oświadczeń składanych przez odwołującego się i wskazanych świadków oraz zaniechanie rozważenia na nowo całego materiału dowodowego w sprawie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania.Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że jako sąd kasacyjny nie jest sądem powszechnym zwykłej, trzeciej instancji, a skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia.

Wniesiona w sprawie skarga nie wykazała znaczenia jej rozstrzygnięcia dla realizacji tej publicznoprawnej funkcji skargi kasacyjnej, względnie potrzeby ujednolicenia orzecznictwa sądów powszechnych i rozwoju jurysprudencji. Powołanie się w skardze kasacyjnej na potrzebę wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania przez autora skargi, że na podstawie tych samych przepisów prawnych w różnych sprawach tego samego rodzaju podejmowane są rozbieżne rozstrzygnięcia sądowe, które nie znajdują przekonującego uzasadnienia w różnicach wynikających z ustaleń sądu dotyczących okoliczności faktycznych lub prawnych w tych sprawach.

Konieczne jest opisanie tych wątpliwości lub rozbieżności, wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a nadto przedstawienie przez skarżącego własnej propozycji interpretacyjnej (postanowienia Sądu Najwyższego z 30 stycznia 2003 r., I PZ 124/02, LEX nr 1130960; z 13 grudnia 2007 r., I PK 233/07, OSNP 2009 nr 3-4, poz. 43). Skarżący nie uzasadnia, dlaczego jego wątpliwości są poważne, ani nie wykazuje istniejących w orzecznictwie rozbieżności. Zauważyć należy, że podniesiona potrzeba wykładni ma charakter pozorny.

W istocie rzeczy skarżący kwestionuje ustalenie faktyczne w sprawie. Celem realizowanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni przepisów prawa oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój jurysprudencji i prawa pozytywnego, a nie korekta orzeczeń wydawanych przez sądy powszechne (postanowienia Sądu Najwyższego: z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147; z 8 lipca 2014 r., I UK 60/14, niepublikowane).We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się również na art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przekonanie Sądu Najwyższego oceniającego na etapie przedsądu o zasadności przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w oparciu o przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przytoczenia stosownych argumentów, uwzględniających specyfikę tej podstawy warunkującej pozytywne rozpoznanie wniosku podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną.

Pojęcie „oczywistości” mieści się w sferze obiektywnej i łączy się z powinnością wykazania, że podniesione zarzuty naruszenia wskazanych przepisów są zasadne prima facie, bez dokonywania głębszej analizy tekstu tych przepisów i bez doszukiwania się ich znaczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z 24 kwietnia 2007 r., I CSK 100/07, niepubl.; z dnia 30 czerwca 2007 r., II CSK 184/07, Lex 560541). Nawet w przypadku uwzględnienia uzasadnienia podstaw skargi nie można uznać, że jest ona oczywiście uzasadniona w zaprezentowanym rozumieniu.

Istotne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274).Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika oczywista zasadność w przedstawionym powyżej znaczeniu. Sąd Najwyższy nie widzi sprzeczności z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, ani oczywiście błędnej, widocznej na pierwszy rzut oka wykładni lub widocznego w taki sposób niewłaściwego zastosowania prawa, a tylko w takiej sytuacji wskazana przesłanka uzasadnia przyjęcie skargi.

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi sprowadza się bowiem do podważania oceny dowodów dokonanej przez Sąd drugiej instancji. Wywody skarżącego stanowią w istocie polemikę z oceną dowodów i wynikającymi z niej ustaleniami faktycznymi, co, zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c., uchyla się spod kontroli kasacyjnej. Zauważyć jednak można, że dokonując oceny zebranego materiału dowodowego Sąd Apelacyjny oceniał jego całokształt, nie tylko dokumenty znajdujące się w aktach osobowych, lecz także zeznania świadków. Nieprawdziwe jest więc twierdzenie, że Sąd odwoławczy oparł się wyłącznie na świadectwie pracy.Niezależnie od tego można także wskazać, że łączenie przesłanki oczywistej zasadności skargi z występowaniem w sprawie potrzeby wykładni przepisów, budzi poważne zastrzeżenia.

W dotychczasowym orzecznictwie Sąd Najwyższy zwracał już uwagę, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi występującymi w sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów) generalnie wyklucza możliwość oczywistej zasadności skargi (postanowienie Sądu Najwyższego z 26 listopada 2013 r., I UK 291/13, LEX nr 1430990).Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy w postępowaniu kasacyjnym orzeczono na podstawie § 15 i § 16 w związku z § 2 ust. 3 i § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490).