I UK 118/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I UK 118/10

POSTANOWIENIE

Dnia 24 września 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kwaśniewski

w sprawie z odwołania B. P.

przeciwko Wojskowemu Biuru Emerytalnemu

o ponowne ustalenie wysokości świadczenia emerytalnego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 września 2010 r.,

skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 3 listopada 2009 r.,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 3 listopada 2009 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację

wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Ubezpieczeń Społecznych z

dnia 11 maja 2009 r., którym oddalono odwołanie B. P. od: decyzji Wojskowego

Biura Emerytalnego z dnia 19 grudnia 2008 r. odmawiającej wnioskodawcy

wznowienia postępowania w celu ponownego ustalenia wysokości świadczenia

emerytalnego i odmawiającej wypłaty kwot wynikających z różnicy pomiędzy

świadczeniem w wysokości żądanej i wysokości wypłaconej; oraz od decyzji

Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia 23 stycznia 2009 r. odmawiającej

stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego o

waloryzacji świadczenia emerytalnego wydawanych w stosunku do wnioskodawcy

w okresie od marca 1999 r. do lutego 2008 r.

Powyższy

wyrok

Sądu

Apelacyjnego

zaskarżył

skargą

kasacyjną

wnioskodawca. Skargę oparto na podstawie naruszenia przepisów prawa

materialnego zarzucając błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 6 w

związku z art. 32 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym

żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36) w brzmieniu

ustalonym w art. 159 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i

rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118).

Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ

jego zdaniem „prawidłowa wykładnia i zastosowanie art. 6 w związku z art. 32

ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy

zawodowych i ich rodzin (Dz.U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36) w stanie faktycznym

ustalonym w tej sprawie prowadziłoby do rozstrzygnięcia przeciwnego niż podjęte

przez sądy orzekające. Stąd występuje istotne zagadnienie prawne wymagające

rozstrzygnięcia, a jednocześnie zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych

budzących poważne wątpliwości, zaś sama skarga kasacyjna jest w sposób

oczywisty uzasadniona. Nadto rozstrzygnięcie sprawy pozwoli na prawidłowe

ustalenie należnej wnioskodawcy emerytury. Zdaniem skarżącego Sądy obu

instancji dokonały nie znajdującej potwierdzenia w obowiązujących przepisach

wykładni kwestionowanych przepisów przez co uzasadniony jest zarzut naruszenia

prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie w tej sprawie art. 6 w zw. z

art. 32 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin w

brzmieniu ustalonym treścią art. 159 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o

emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 1998 r. Nr

162, poz. 1118). Przyjęto bowiem, że z chwilą wejścia w życie w dniu 1 stycznia

1999

r.

znowelizowanej

treści

tego

przepisu,

bez

wyraźnego

przepisu

intertemoporalnego, miała ona zastosowanie także do tych osób, które skutecznie

nabyły uprawnienia emerytalne przed wejściem w życie tego przepisu i w

konsekwencji wadliwie określono skutki prawne wynikające z tego przepisu dla

wnioskodawcy, co polegało na zaniżeniu wysokości otrzymywanej przez niego

emerytury”.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona przeciwna – Wojskowe Biuro

Emerytalne wniosło o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; w

przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku o oddalenie skargi kasacyjnej

oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym

według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących

rozbieżności

w

orzecznictwie

sądów,

zachodzi

nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym

wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że

zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie,

a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc

pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi

przez Sąd Najwyższy.

Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do

rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie występuje zagadnienie

prawne, potrzeba wykładni przepisów prawa, a nadto skarga jest oczywiście

uzasadniona. Nie można jednak uznać, że skarżący wykazał istnienie tych

przesłanek. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

powinno bowiem zawierać wykazanie, przy pomocy jurydycznej argumentacji, że w

sprawie rzeczywiście występują przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi do

rozpoznania. Tymczasem uzasadnienie wniosku w niniejszej sprawie nie zawiera

nawet skrótowo zarysowanej argumentacji prawnej. Trzeba podkreślić, że rzeczą

Sądu Najwyższego przy ocenie, czy skarga kasacyjna może być przyjęta do

rozpoznania, nie jest doszukiwanie się w uzasadnieniu podstaw skargi jurydycznej

argumentacji

mającej

wykazać

istnienie

istotnego

zagadnienia

prawnego.

Przedstawienie takiej argumentacji w uzasadnieniu podstaw skargi służy bowiem

jedynie wykazaniu zarzucanego naruszenia prawa materialnego lub procesowego,

a nie uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Sformułowanie

przez

skarżącego

pewnej

wątpliwości,

bez

przedstawienia

jurydycznej argumentacji służącej wykazaniu, że zasługuje ona na miano

zagadnienia prawnego, które rzeczywiście występuje i wymaga wyjaśnienia przez

Sąd Najwyższy, nie może być uznane za dowiedzenie istnienia przesłanki

określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p. Jeżeli zaś chodzi o samo sformułowanie

zagadnienia prawnego, podnieść należy dodatkowo, że zgodnie ze stanowiskiem

wyrażanym w judykaturze, skarżący ma w tym zakresie obowiązek wywiedzenia i

uzasadnienia występującego w sprawie problemu prawnego w sposób zbliżony do

tego, jaki przyjęty jest przy przedstawieniu zagadnienia prawnego przez sąd

odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepublikowane). Sformułowane zagadnienie

powinno zatem odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści

przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez

Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego. Rolą

Sądu Najwyższego, jako najwyższego organu sądowego w Rzeczypospolitej

Polskiej, nie jest bowiem działanie w interesie indywidualnym, lecz powszechnym,

poprzez

ochronę

obowiązującego

porządku

prawnego

przed

dowolnością

orzekania i ujednolicanie praktyki stosowania prawa (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147).

Z powyższego wynika, że skarżący, motywując wniosek w wyżej

przedstawiony sposób, nie przedstawił w istocie zagadnienia prawnego, które

miałoby świadczyć o potrzebie rozpoznania jego skargi.

Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na potrzebę wykładni przepisów prawa

wymaga natomiast od skarżącego określenia, które przepisy wymagają wykładni

Sądu Najwyższego, ze wskazaniem, na czym polegają związane z tym poważne

wątpliwości, lub z przedstawieniem rozbieżności występujących w orzecznictwie

sądów (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III

CKN 570/01, Biuletyn SN 2002 nr 7, s. 10).

Autor skargi nie powołał się tymczasem na orzeczenia, które mogłyby

świadczyć o rozbieżnościach w interpretacji przytoczonych przez niego przepisów,

ani nie wyjaśnił, na czym polegają poważne wątpliwości związane z ich wykładnią.

Kwestia zaprezentowana jako wymagająca wykładni przepisów jest faktycznie

powtórzeniem zarzutów podniesionych w podstawach skargi, zaś zgodnie z

utrwalonym

orzecznictwem

Sądu

Najwyższego,

poszczególne

wymagania

dotyczące skargi kasacyjnej z art. 3984 § 1 i § 2 k.p.c. mają samodzielny byt, stąd

niedopuszczalne jest traktowanie ich zamiennie. Stanowi o tym jednoznacznie treść

ustawy, wskazująca na odmienny przedmiot regulacji. Jeśli wziąć przy tym pod

uwagę,

że

skarga

kasacyjna

jest

szczególnym

środkiem

odwoławczym,

realizującym przede wszystkim interes publiczny, polegający na usuwaniu

rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych oraz na wspomaganiu rozwoju

prawa, to nie może budzić wątpliwości, iż uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi

do rozpoznania powinno koncentrować się na wykazaniu, że takie okoliczności w

sprawie zachodzą. Tego warunku nie spełnia wskazanie na wątpliwości, które

miałyby być związane z wykładnią przywołanych przez skarżącego przepisów, bez

poprawnego jurydycznie wyjaśnienia, w czym tego rodzaju trudności się przejawiają

i że można uznać je za poważne.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie ma też

żadnych argumentów przemawiających za jej oczywistą zasadnością. Skarżący

również w tym zakresie odwołał się bowiem do podstaw skargi kasacyjnej, skoro

jedyną motywacją twierdzenia o występowaniu tej przesłanki „przedsądu” jest to, że

„Sądy obu instancji dokonały nie znajdującej potwierdzenia w obowiązujących

przepisach wykładni kwestionowanych przepisów, przez co uzasadniony jest zarzut

naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie w tej sprawie art.

6 w zw. z art. 32 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich

rodzin w brzmieniu ustalonym treścią art. 159 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998

r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych”. Takie

uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie może zaś przekonać o

jej oczywistej zasadności nie tylko dlatego, że podstawy skargi nie podlegają

badaniu na tym etapie postępowania przed Sądem Najwyższym, ale również z tego

względu,

iż

rozpoznanie

skargi

kasacyjnej

następuje

tylko

z

przyczyn

kwalifikowanych, gdyż tylko one decydują o wyniku „przedsądu”. Powołanie się na

przesłankę zawartą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiązuje zatem skarżącego do

przedstawienia wywodu prawnego, uzasadniającego jego pogląd, że skarga jest

oczywiście

uzasadniona,

konieczne

jest

wykazanie

kwalifikowanej

postaci

naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego

oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy

prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV

CZ 100/03, LEX nr 82274).

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art.

3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.