I PZP 29/95 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 19 października 1995 r.

I PZP 29/95

Zgodnie z art. 391 § 2 k.p.c. uchwała Sądu Najwyższego

rozstrzygająca zagadnienie prawne wiąże tylko w danej sprawie.

W innych sprawach treść i uzasadnienie uchwały mogą jedynie

stanowić pomoc przy dokonywaniu wykładni prawa.

Przewodniczący SSN: Maria Tyszel, Sędziowie SN: Andrzej

Kijowski, Maria Mańkowska (sprawozdawca),

Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Witolda Bryndy, w

sprawie z powództwa Krystyny K. przeciwko Dyrektorowi Szkoły

Podstawowej [...] w D. oraz Kuratorium Oświaty w T. o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym dnia 19 października 1995

r. zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki-Sąd

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie postanowieniem z

dnia 6 lipca 1995 r. [...] do rozstrzygnięcia w trybie art.

391 k.p.c.

Czy uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 1990 r. III

PZP 53/89 zachowała nadal swą aktualność wobec skreślenia art.

41 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela ustawą

z dnia 5 czerwca 1992 r. o zmianie Karty Nauczyciela Dz. U. Nr

53, poz. 252 ?

p o s t a n o w i ł:

o d m ó w i ć

podjęcia uchwały

U z a s a d n i e n i e

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w

Krakowie przedstawił Sądowi Najwyższemu w trybie art. 391 § 1

k.p.c. wyżej sformułowane zagadnienie prawne w następującym

stanie faktycznym:

Powódka Krystyna K. w pozwie przeciwko Szkole Podstawowej

[...] w D. oraz Kuratorium Oświaty w T. domagała się

zasądzenia na jej rzecz nagrody z funduszu nagród za okres od

dnia 1 września 1992 r. do 31 sierpnia 1993 r., twierdząc że w

tym okresie korzystała z urlopu dla poratowania zdrowia,

przysługującego jej na podstawie Karty Nauczyciela i okres ten

niesłusznie został wyłączony z podstawy do obliczenia

dochodzonej nagrody.

Pozwane Kuratorium i Szkoła wniosły o oddalenie

powództwa.

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Dębicy wyrokiem z dnia 27

kwietnia 1995 r. oddalił powództwo w stosunku do obu pozwanych

i uznał, że wypłacone powódce wynagrodzenie za okres urlopu

dla poratowania zdrowia nie podlega wliczeniu do podstawy

ustalenia wysokości nagrody zgodnie z obowiązującymi

wytycznymi Ministerstwa Oświaty i Wychowania z dnia 3 marca

1986 r. Nr Dk 4 - 1032-20/G/86.

Zdaniem Sądu Rejonowego w sprawie nie ma zastosowania

uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 1990 r. III PZP

53/89, na którą powołała się w pozwie powódka, bowiem uchwała

ta straciła aktualność wobec uchylenia art. 41 Karty Nauczyciela.

Rozpoznając rewizję powódki, Sąd Wojewódzki wskazał, że

orzeczenie z dnia 5 czerwca 1992 r. faktycznie opiera się na

łącznej wykładni art. 41 i 73 Karty Nauczyciela, powziął zatem

wątpliwość, czy sam art. 73 Karty Nauczyciela wyczerpuje dyspozycję § 2 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17

lutego 1986 r. w sprawie rocznych nagród z zakładowego

funduszu nagród w uspołecznionych zakładach pracy nie będących

państwowymi jednostkami organizacyjnymi...(Dz. U. Nr 5, poz.

29).

Prokurator wniósł o odmówienie przez Sąd Najwyższy

udzielenia odpowiedzi na postawione pytanie prawne w zakresie

rozstrzygniętym uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 1990

r. wobec jej mocy obowiązującej jedynie w tamtej sprawie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wątpliwość Sądu Wojewódzkiego rzeczywiście dotyczy mocy

prawnej uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 1990 r. III

PZP 53/89 (nie publikowanej), którą rozstrzygnięte zostało

zagadnienie prawne w konkretnej sprawie. Zawarte w art. 391 §

2 k.p.c. sformułowanie "rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego

wiąże" oznacza, że sąd nie może odmiennie rozstrzygnąć

zagadnienia objętego odpowiedzią prawną udzieloną przez Sąd

Najwyższy. Taka uchwała wiąże jednak tylko w danej sprawie,

zatem analizy stosunku spornego w przedstawionym stanie

faktycznym i oceny prawnej zarzutów rewizyjnych powinien

dokonać Sąd Wojewódzki samodzielnie i rozstrzygnąć sprawę

przez wydanie wyroku. Uchwała Sądu Najwyższego podjęta w

trybie art. 391 § 1 k.p.c. w sprawie, może jednak stanowić

pomoc przy dokonywaniu oceny prawnej i wykładni prawa w innej

rozpoznawanej sprawie.

Powołane w uzasadnieniu pytania Sądu Wojewódzkiego

orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 1992 r. nie

istnieje. Ponieważ jednak wskazana data jest zbieżna z datą

nowelizacji Karty Nauczyciela, wydaje się, że jest to pomyłka

i faktycznie chodzi o inne orzeczenie Sądu Najwyższego,

powołane w sentencji postanowienia Sądu Wojewódzkiego, to jest

uchwałę z dnia 23 marca 1990 r. III PZP 53/89.

Nie wdając się w ocenę prawną przedstawionego stanu

faktycznego, Sąd Najwyższy zauważa jednak, że w tezie

wymienionej wyżej uchwały Sądu Najwyższego, która brzmi:

"Postanowienie regulaminu rozdziału nagród wyłączającego z

podstawy ustalenia wysokości nagrody wynagrodzenie wypłacone

nauczycielowi za czas urlopu dla poratowania zdrowia na

podstawie art. 73 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta

Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, po.19) jako sprzeczne z treścią § 2

pkt 4 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego

1986 r. w sprawie rocznych nagród z zakładowego funduszu

nagród w uspołecznionych zakładach pracy nie będących państwowymi jednostkami organizacyjnymi oraz w sprawie niektórych

wynagrodzeń i świadczeń za czas efektywnie nie przepracowany,

stanowiących podstawę ustalenia wysokości nagrody (Dz. U. Nr

5, poz. 29) jest nieważne" - nie wymieniono art. 41 Karty

Nauczyciela, wówczas obowiązującego. Przepis ten został

skreślony na podstawie art. 1 ust. 6 ustawy z dnia 5 czerwca

1992 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 53,

poz. 252).

Nie można również pominąć i tej uwagi, że według

wyjaśnień Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 30

października 1984 r. (nr P II-I-8111-145-713/84) zarówno

chorobę nauczyciela, jak i urlop dla poratowania zdrowia

traktuje się jako usprawiedliwioną nieobecność w pracy. Tak

też na naradzie dyrektorów wydziałów kadr i wydziałów

ekonomicznych kuratoriów oświaty w dniu 23 stycznia 1994 r.

odbytej w Ministerstwie Edukacji Narodowej polecono, aby urlop

dla poratowania zdrowia traktować jako podstawę do obliczenia

nagrody za 1994 r.

Reasumując, Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione pytanie

nie dotyczy zagadnienia prawnego budzącego poważne

wątpliwości, na skutek rozbieżności judykatury, czy też

kontrowersji w doktrynie. Z tych względów Sąd Najwyższy na

podstawie art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o

Sądzie Najwyższym (jednolity tekst: Dz. U. z 1994 r., Nr 13,

poz. 48 ze zm.) postanowił, jak wyżej.